Αριθμός 523/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μιχαήλ Αποστολάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Βενιζελέα, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Ευαγγελία Γίτση και Σοφία Καραγιάννη - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Ιανουαρίου 2026, με την παρουσία και του γραμματέα Ι. Π., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ε. Λ. του Ι., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από την δικηγόρο Ευγενία Καραμάνη, η οποία ανήγγειλε το θάνατο της αναιρεσείουσας και προσκόμισε την από …2024 και με αριθμό πρωτοκόλλου …, Ληξιαρχική Πράξη Θανάτου του Ληξιάρχου …

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Θ. Μ. του Α., κατοίκου ..., 2) Α. Π. του Κ., κατοίκου ..., 3) Φ. Μ. του Θ., κατοίκου ... και 4) Κ. Μ. του Θ., κατοίκου .... Άπαντες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Νικόλαο Χριστοφορίδη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 02-06-2020 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3211/2022 του ίδιου Δικαστηρίου και 1471/2023 του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 01-11-2023 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο οι αναιρεσίβλητοι όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσίβλητων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 286 περ. α και 287 ΚΠολΔ, οι οποίες, κατ` άρθρο 573 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, εφαρμόζονται και στη διαδικασία της αναιρετικής δίκης, προκύπτει ότι η δίκη διακόπτεται, πλην άλλων, και στην περίπτωση κατά την οποία, μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης και μέχρι να τελειώσει η προφορική συζήτηση μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση του Αρείου Πάγου, αποβιώσει κάποιος διάδικος. Η διακοπή επέρχεται από τη γνωστοποίηση προς τον αντίδικο του διαδίκου υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή του λόγου της διακοπής, η οποία πρέπει να γίνει είτε με επίδοση δικογράφου είτε με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός ακροατηρίου κατά την επιχείρηση της διαδικαστικής πράξης από εκείνον που έχει δικαίωμα να επαναλάβει τη δίκη ή και από εκείνον που μέχρι τη στιγμή της επέλευσης του θανάτου ήταν πληρεξούσιος του θανόντος διαδίκου. Για να είναι όμως νόμιμη η γνωστοποίηση από πληρεξούσιο δικηγόρο λόγου διακοπής δίκης που επήλθε στο πρόσωπο διαδίκου, πρέπει η προαναφερόμενη ιδιότητά του να αποδεικνύεται. Διαφορετικά η γνωστοποίηση δεν είναι νόμιμη και δεν επιφέρει διακοπή της δίκης η οποία συνεχίζεται στο πρόσωπο του αρχικού διαδίκου (ΑΠ 806/2021, AΠ 7/2020, ΑΠ 619/2012).

Περαιτέρω, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 94 παρ. 1, 96 παρ. 1, 97, 98 και 104 ΚΠολΔ προκύπτει ότι στα πολιτικά δικαστήρια οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο, προς τον οποίο η πληρεξουσιότητα, κατά τη διαδικασία ενώπιον του Αρείου Πάγου, δίνεται μόνο με συμβολαιογραφική πράξη ή με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση και, ειδικά για τις εργατικές διαφορές, η πληρεξουσιότητα μπορεί να δίνεται με ιδιωτικό έγγραφο, το οποίο φέρει βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής του διαδίκου από Κέντρο Εξυπηρέτησης. Η πληρεξουσιότητα παρέχει το δικαίωμα στον δικηγόρο να εκπροσωπεί στο δικαστήριο εκείνον που την έδωσε, να ενεργεί όλες τις κύριες ή παρεπόμενες πράξεις που αφορούν τη διεξαγωγή της δίκης, στις οποίες περιλαμβάνεται, πλην άλλων, και η άσκηση ενδίκων μέσων καθώς και να παρίσταται στις αντίστοιχες δίκες που δημιουργούνται από τις πράξεις αυτές. Για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και τις κλήσεις έως τη συζήτηση στο ακροατήριο θεωρείται ότι υπάρχει πληρεξουσιότητα, ενώ για τη συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα και αν αυτή δεν υπάρχει κηρύσσονται άκυρες όλες οι πράξεις, ακόμη και εκείνες που είχαν γίνει προηγουμένως, το δε δικαστήριο ελέγχει, αυτεπαγγέλτως, σε κάθε στάση της δίκης, την έλλειψη της πληρεξουσιότητας καθώς και την υπέρβασή της (ΟλΑΠ 13/2008, ΑΠ 776/2024). Από τις παραπάνω διατάξεις προκύπτει ότι στην περίπτωση κατά την οποία ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος εμφανίζεται στο ακροατήριο κατά τη συζήτηση της υπόθεσης και δηλώνει τον θάνατο του αναιρεσείοντος χωρίς να αποδεικνύει την ύπαρξη ρητής πληρεξουσιότητας, την οποία αυτεπαγγέλτως εξετάζει το δικαστήριο, κατ` άρθρο 104 ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων θεωρείται ως μη παριστάμενος (ΑΠ 1372/2003). Τέλος, από τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 1 ΚΠολΔ., όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 112 παρ. 1 ν. 5264/2025 (Φ.Ε.Κ. Α 239/19.12.2025), σε συνδυασμό με την παρ. 2 του ίδιου άρθρου, με έναρξη ισχύος από 1.1. 2026 δυνάμει των άρθρων 59 και 168 παρ. 3 ν. 5221/2025 (Φ.Ε.Κ. Α 133), προκύπτει ότι αν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανισθεί κατά τη συζήτηση της υπόθεσης ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο αντίδικος του απολειπομένου ή μη παρισταμένου με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος διαδίκου, τότε ερευνάται αν ο τελευταίος κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα και σε καταφατική περίπτωση, εάν απουσιάζει ο αναιρεσείων η αναίρεση απορρίπτεται, εφόσον είναι παραδεκτή, ενώ εάν απουσιάζει ο αναιρεσίβλητος ο Άρειος Πάγος προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία του εκείνου που έχει κλητευθεί. Τις κλητεύσεις, επικαλείται και αποδεικνύει ο παριστάμενος διάδικος (ΑΠ 776/2024, ΑΠ 770/2024, ΑΠ 674/2024, ΑΠ 601/2024).

Σε περίπτωση επομένως έγκυρης ερημοδικίας του αναιρεσείοντος ερευνάται πρώτα το παραδεκτό της αναίρεσης και μόνο εάν αυτή είναι παραδεκτή χωρεί απόρριψή της λόγω της απουσίας του αναιρεσείοντος κατ' εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 576 Κ.Πολ.Δ., καθόσον ο αναιρεσείων θεωρείται, κατά πλάσμα του νόμου, ότι παραιτήθηκε από το παραδεκτά ασκηθέν ένδικο μέσο της αναίρεσης (ΑΠ 249/2026).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα πρακτικά συνεδριάσεως του δικαστηρίου, κατά τη συζήτηση της υπό κρίση αναίρεσης κατά της αναιρεσιβαλόμενης 1471/2023 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης και κατά την εκφώνηση των στοιχείων της αναιρεσείουσας, εμφανίστηκε στο ακροατήριο η δικηγόρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, Ευγενία Καραμάνη, η οποία δήλωσε ότι απεβίωσε η αναιρεσείουσα και προσκόμισε την με αριθ. πρωτ. ...2024 ληξιαρχική πράξη θανάτου της του ληξιαρχείου της Δ.Ε. … Από τα διαδικαστικά έγγραφα της δικογραφίας προκύπτει ότι την αναίρεση υπογράφει ο δικηγόρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, Δημήτριος Παπαδόπουλος- Τσαγιάννης, ως πληρεξούσιος δικηγόρος της αναιρεσείουσας ενώ την αίτηση κατέθεσε, κατόπιν εξουσιοδοτήσεως του τελευταίου, ο δικηγόρος του ίδιου δικηγορικού συλλόγου, Αντώνιος Παναγιώτου. Επομένως αποδεικνύεται ότι η δικηγόρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, Ευγενία Καραμάνη, που εμφανίστηκε για την αναιρεσείουσα και δήλωσε το θάνατό της, δεν έχει την προς τούτο πληρεξουσιότητα, ούτε είχε πληρεξουσιότητα κατά το χρόνο του θανάτου της (…2024) ούτε το χρόνο άσκησης της αναίρεσης (…2023) και επομένως δεν επέρχεται διακοπή της δίκης με τη γνωστοποίηση του θανάτου της αναιρεσείουσας αλλά η δίκη συνεχίζεται στο πρόσωπό της ως αρχικής διαδίκου. Από την ...2025 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου … με έδρα το Πρωτοδικείο … Χ. Α. Κ. που επικαλούνται και προσκομίζουν οι αναιρεσίβλητοι προκύπτει ότι με επιμέλεια των αναιρεσιβλήτων επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης, με πράξη ορισμού δικασίμου καθώς και κλήση για συζήτηση για την προκείμενη δικάσιμο της 19ης.1.2026 στον πληρεξούσιο δικηγόρο και αντίκλητο της αναιρεσείουσας, Δημήτριο Παπαδόπουλο-Τσαγιάννη, ο οποίος παραστάθηκε και εκπροσώπησε την τελευταία ενώπιον του Εφετείου και υπέγραψε την αίτηση αναίρεσης ως πληρεξούσιος δικηγόρος της (ΑΠ 1546/2013, ΑΠ 1377/2010). Εφόσον όμως η αναιρεσείουσα δεν παραστάθηκε με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο κατά την εκδίκαση της αίτησης αναίρεσης κατά την ως άνω δικάσιμο, ούτε κατέθεσε κατ' άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. δήλωση παράστασης κατά τη δικάσιμο αυτή, οπότε η υπόθεση εκφωνήθηκε νόμιμα από τη σειρά της στο πινάκιο, πρέπει το Δικαστήριο να προχωρήσει στη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, παρά την απουσία της αναιρεσείουσας, και να ερευνηθεί το παραδεκτό της αναίρεσης, κατ' εφαρμογή του άρθρου 576 ΚΠολΔ, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη. Από τα έγγραφα της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι η αναιρεσείουσα είχε χορηγήσει στον υπογράψαντα την αίτηση αναίρεσης, ως πληρεξούσιο δικηγόρο της, Δημήτριο Παπαδόπουλο-Τσαγιάννη, ρητή πληρεξουσιότητα για την άσκηση της αναίρεσης και ως εκ τούτου, η αναιρεσείουσα θεωρείται ότι δεν παρίσταται κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης και είναι δικονομικά απούσα, η δε αίτηση αναίρεσή της είναι απαράδεκτη. Κατόπιν τούτου, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης, να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου που κατατέθηκε στο δημόσιο ταμείο και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων που παραστάθηκαν και κατέθεσαν προτάσεις, κατά παραδοχή σχετικού αιτήματός τους (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την αίτηση της Ε. Λ. για αναίρεση της 1171/ 2023 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 10 Μαρτίου 2026.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 6 Απριλίου 2026.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή