Αριθμός 581/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Θεοφάνη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευαγγελία Στεργίου, Ευγενία Μπιτσακάκη-Εισηγήτρια, Αναστασία Καραμανίδου, Κωνσταντία Εμμανουηλίδου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 17 Δεκεμβρίου 2025, με την παρουσία και του γραμματέα Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ο. Κ. του Δ. και της Γ., εμπόρου, συζύγου Σ. Ζ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Εμμανουήλ Παπαπαναγιώτου, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: Ι. Κ. του Δ. και της Γ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Χατζόπουλο, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2-10-2020 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ξάνθης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5/2023 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 98/2024 του Μονομελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 28-8-2024 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 28-8-2024 αίτηση αναίρεσης με την οποία προσβάλλεται η κατά την τακτική διαδικασία και κατ' αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα υπ' αριθμ. 98/2024 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 495, 552, 553, 556, 558,560,564 παρ.1, 566παρ. 1 Κ.Πολ.Δ). Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρ. 577παρ.1 Κ.Πολ.Δ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των κατ' ιδίαν λόγων της (άρθρο 577 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.).
Η διαδικαστική πορεία της υπόθεσης κατ' επιτρεπτή κατά το άρθρο 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, έχει ως εξής: Με την από 2-10-2020 αγωγή ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης κατά της εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης, η ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα ισχυριζόμενη ότι είναι συγκυρία κατά ποσοστό 2/4 εξ αδιαιρέτου του αναφερόμενου και λεπτομερώς περιγραφόμενου κατά θέση, έκταση και όρια ακινήτου, με ΚΑΕΚ ... που βρίσκεται επί της οδού ... της πόλεως της …, (συγ)κυριότητα που απέκτησε ως εκ διαθήκης κληρονόμος της αποβιωσάσης την …2012 μητέρας της, κληρονομιά που ποδέχθηκε με την αναφερόμενη πράξη αποδοχής κληρονομιάς που μεταγράφηκε νόμιμα και ότι κατά τη διαδικασία της κτηματογράφησης της περιοχής στο κτηματολογικό φύλλο του ανωτέρω ακινήτου, που φέρει το παραπάνω ΚΑΕΚ, αναγράφηκαν ως δικαιούχοι της κυριότητάς του η εναγομένη, σε ποσοστό 3/4 εξ αδιαιρέτου, με αιτία κτήσης την κληρονομία και τίτλο την αναφερόμενη δήλωση αποδοχής κληρονομιάς και ο Μ. Μ. του Ι. σε ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου, με αιτία κτήσης την κληρονομιά και με την παρατήρηση ότι εκκρεμεί αποδοχή κληρονομιάς, εγγραφή που είναι ανακριβής αναφορικά με το δικαίωμα (συγ)κυριότητας της εναγομένης και προσβάλλει την κατά τα άνω συγκυριότητά της, καθώς η εναγομένη αδελφή της, ερμηνεύοντας αυθαίρετα τη διαθήκη της μητέρας τους, αποδέχθηκε με την ρηθείσα δήλωση αποδοχής κληρονομιάς ποσοστό 3/4 εξ αδιαιρέτου επί του επιδίκου ακινήτου, αντί ποσοστού 1/4 εξ αδιαιρέτου, το οποίο ήταν το ορθό, ζήτησε να αναγνωριστεί η εκ ποσοστού 2/4 εξ αδιαιρέτου συγκυριότητά της επ' αυτού και να διορθωθεί η παραπάνω ανακριβής πρώτη εγγραφή. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, δικάσαν ερήμην της εναγομένης κατά την τακτική διαδικασία, δέχθηκε την αγωγή ως κατ' ουσίαν βάσιμη, λόγω του εκ της ερημοδικίας της εναγομένης συναγόμενου τεκμηρίου ομολογίας των περιεχομένων στο αγωγικό δικόγραφο πραγματικών ισχυρισμών περί κτήσης της (συγ)κυριότητας της ενάγουσας επί του επιδίκου ακινήτου, την αναγνώρισε κυρία αυτού κατά ποσοστό 2/4 εξ αδιαιρέτου και διέταξε τη διόρθωση της ανακριβούς πρώτης εγγραφής στα κτηματολογικά βιβλία του Κτηματολογικού Γραφείου Ξάνθης, σχετικά με το ένδικο ακίνητο, ώστε στο κτηματολογικό φύλλο με ΚΑΕΚ ... να διορθωθεί η καταχώρηση ως δικαιούχου της κυριότητας του της εναγομένης, από ποσοστό 3/4 εξ αδιαιρέτου, σε ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου και να καταχωριστεί ως δικαιούχος της κυριότητάς του και η ενάγουσα, κατά ποσοστό 2/4 εξ αδιαιρέτου, με αιτία κτήσης την κληρονομιά και τίτλο κτήσης την αναφερόμενη δήλωση αποδοχής κληρονομιάς που μεταγράφηκε νόμιμα. Ασκηθείσης εφέσεως εκ μέρους της ηττηθείσας εναγομένης εκδόθηκε από το Μονομελές Εφετείο Θράκης αντιμωλία των διαδίκων και κατά την τακτική διαδικασία η προσβαλλομένη απόφαση, με την οποία εξαφανίστηκε η εκκαλουμένη απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου κατ' εφαρμογή του άρθρου 528 Κ.Πολ.Δ. και δικάζοντας επί της αγωγής, απέρριψε αυτήν.
Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 173 και 1781 ΑΚ συνάγεται ότι κατά την ερμηνεία των διαθηκών (επί της οποίας δεν έχουν εφαρμογή τα κριτήρια του άρθρου 200 ΑΚ) αναζητείται, χωρίς προσήλωση στις λέξεις, η αληθινή βούληση του διαθέτη, κατά την υποκειμενική τούτου άποψη και όχι κατά την αντικειμενική έννοια, υπό την οποία θα την αντιλαμβάνονταν οι τρίτοι κατά τη συναλλακτική καλή πίστη, πλην έδαφος για τέτοια ερμηνεία παρέχεται, μόνον αν είναι ασαφές το έγγραφο της διαθήκης, οπότε μπορούν να ληφθούν υπόψη και στοιχεία εκτός αυτής κείμενα, όχι δε και όταν, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικώς κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, από το περιεχόμενο της διαθήκης, και μόνο, και χωρίς τίποτε άλλο προκύπτει με σαφήνεια αυτό που ο διαθέτης θέλησε.
Συνεπώς, προσφυγή σε ερμηνεία της διαθήκης συγχωρείται μόνον εάν το δικαστήριο της ουσίας διαπιστώσει, έστω και εμμέσως, κενό ή ασάφεια στο περιεχόμενο της διαθήκης. Στην περίπτωση αυτή, εφόσον δεν είναι δυνατή η ανεύρεση της αληθινής βούλησης του διαθέτη, με βάση την πιο πάνω γενική διάταξη του άρθρου 173 ΑΚ, το δικαστήριο μπορεί να προσφύγει στην εφαρμογή ειδικών ερμηνευτικών κανόνων (άρθρα 1790 επ. ΑΚ), οι οποίοι θεμελιώνονται στην υποθετική βούληση του διαθέτη, ώστε να διασωθεί το κύρος της διάταξης τελευταίας βούλησης αυτού. (Α.Π. 111/2023).

Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει, ότι ο λόγος αναίρεσης για ευθεία παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, αντίστοιχα δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου τα πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται με βάση το πραγματικό κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας, που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της.

Στην περίπτωση, που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχτηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση. Ειδικότερα, ο πιο πάνω λόγος αναίρεσης ιδρύεται και αν παραβιάστηκαν οι ερμηνευτικοί κανόνες των διατάξεων τελευταίας βούλησης, γενικοί (άρθρο 173 ΑΚ) και ειδικοί (άρθρα 1790 επ. ΑΚ). Παραβιάζονται δε οι ερμηνευτικοί κανόνες, όταν το δικαστήριο της ουσίας, παρά τη διαπίστωση, έστω και έμμεσα, κενού, ασάφειας ή αμφιβολίας, σχετικά με την έννοια της δήλωσης τελευταίας βούλησης του διαθέτη, παραλείπει να προσφύγει σε αυτούς για τη διαπίστωση της αληθινής έννοιας της (Ολ.Α.Π. 26/2004) ή να παραθέσει στην απόφασή του τα πραγματικά εκείνα στοιχεία, από τα οποία προκύπτει η εφαρμογή τους ή προβαίνει σε κακή εφαρμογή τους ή όταν προσφεύγει στην εφαρμογή των διατάξεων αυτών και στη συμπλήρωση ή ερμηνεία της αληθινής βούλησης του διαθέτη, παρόλο που δέχεται, επίσης ανέλεγκτα, ότι αυτή είναι πλήρης και σαφής και δεν έχει ανάγκη συμπλήρωσης ή ερμηνείας ή και στην περίπτωση που, αν και προσέφυγε σε ερμηνεία της διαθήκης, δεν αναζήτησε, ακόμη και λαμβάνοντας στοιχεία εκτός αυτής, την αληθινή βούληση του διαθέτη, κατά την υποκειμενική αυτού άποψη, αλλά ερμήνευσε τη βούλησή του αντικειμενικά, κατά την συναλλακτική καλή πίστη, όπως την εκλαμβάνουν οι τρίτοι (Α.Π. 1111/2023, Α.Π. 1179/2010, Α.Π. 1182/2010).

Περαιτέρω, έμμεση διαπίστωση κενού ή αμφιβολίας, σχετικά με τη δήλωση τελευταίας βούλησης του διαθέτη, προκύπτει και όταν, παρά τη ρητή διαβεβαίωση για την ανυπαρξία τους, το δικαστήριο προβαίνει σε ερμηνεία της αληθινής βούλησής του, από την οποία αποκαλύπτεται ότι αντιμετώπισε κενό ή αμφιβολία ως προς την έννοια της, συνεπεία των οποίων δημιουργήθηκε η ανάγκη προσφυγής στην ερμηνεία της. Η έμμεση αυτή διαπίστωση κενού ή αμφιβολίας μπορεί να προκύπτει από το γεγονός ότι το δικαστήριο για την διαπίστωση της αληθινής βούλησης του διαθέτη, έλαβε υπόψη και άλλα στοιχεία, που βρίσκονται εκτός του κειμένου της διαθήκης ή χρησιμοποίησε επιχειρήματα. Αντίθετα, τόσο η κρίση του δικαστηρίου για την ύπαρξη κενού ή ασάφειας στη δήλωση του διαθέτη, όσο και η μετά τη διαπίστωση αυτή κρίση για την αληθινή βούληση του διαθέτη, ως κρίσεις αναγόμενες σε εκτίμηση πραγματικών γεγονότων, δεν υπόκεινται, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ., στον έλεγχο τον Αρείου Πάγου (Α.Π. 1491/2023, Α.Π 97/2019).

Στην προκειμένη περίπτωση οι παραδοχές στις οποίες το δευτεροβάθμιο δικαστήριο στήριξε την εκφερθείσα κρίση του, όπως προκύπτει από την παραδεκτή κατ' άρθρο 561 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. επισκόπηση, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου της προσβαλλομένης αποφάσεως είναι οι ακόλουθες: "Επίδικο είναι ένα ισόγειο κατάστημα επί της οδού … (νυν …) στην πόλη της …, με ΚΑΕΚ ... εμβαδού 77 τ.μ., το οποίο συνορεύει βόρεια με ιδιοκτησία μουσουλμανικής κοινότητας, νότια με …, ανατολικά με ιδιοκτησία κληρονόμων Γ. Μ. και δυτικά με ιδιοκτησία κληρονόμων Χ. Μ. Το ανωτέρω ακίνητο περιήλθε κατά πλήρη κυριότητα στον Ι. Μ. του Μ. εκ πωλήσεως από το Ελληνικό Δημόσιο, δυνάμει του υπ' αριθμ. ...1939 πωλητηρίου του Υπουργείου Οικονομικών που μεταγράφηκε νόμιμα στις 7-5-1941 στον τόμο … με α.α. … των βιβλίων μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Ξάνθης. Με την υπ' αριθμ. …1976 δημόσια διαθήκη του ενώπιον του συμβολαιογράφου … Κ. Κ. που δημοσιεύτηκε με το υπ' αριθμ. …/1978 πρακτικό δημοσίευσης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης, ο αποβιώσας στις …1977 στην …, Ι. Μ. του Μ., εγκατέστησε ως κληρονόμο του, τη Γ. σύζυγο Δ. Κ., το γένος Ι. Μ., μητέρα των νυν διαδίκων κατά ποσοστό 3/4 εξ αδιαιρέτου στο επίδικο ακίνητο και κατά ποσοστό 1/3 εξ αδιαιρέτου επί καταστήματος που βρίσκεται στην … (νυν …) εμβαδού 24 τ.μ., το οποίο είναι όμορο του επιδίκου και συνορεύει βόρεια με ιδιοκτησία μουσουλμανικής κοινότητας, νότια με την …, ανατολικά με ιδιοκτησία Σ. Μ. και δυτικά με ιδιοκτησία Ι. Μ. Η Γ. σύζυγος Δ. Κ. το γένος Ι. Μ. αποδέχθηκε την κληρονομιά του πατέρα της Ι. Μ. με την υπ' αριθμ. …/1993 έκθεση δήλωσης αποδοχής κληρονομιάς του Γραμματέως του Πρωτοδικείου Ξάνθης που μεταγράφηκε νόμιμα στις 16-9-1993 στον τόμο … με α.α. … των βιβλίων μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Ξάνθης και με το υπ' αριθμ. …1993 συμβόλαιο πώλησης ποσοστού 8/12 εξ αδιαιρέτου της συμβολαιογράφου … Θ. Μ. που μεταγράφηκε στις 23-12-1993 στον τόμο … με α.α. … των βιβλίων μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Ξάνθης, αυτή απέκτησε κατά πλήρη κυριότητα και το υπόλοιπο ποσοστό 2/3( ή 8/12) εξ αδιαιρέτου του καταστήματος εμβαδού 24 τ.μ. με ΚΑΕΚ …, το οποίο, όπως προαναφέρθηκε, είναι όμορο του επιδίκου ακινήτου, ευρισκόμενο στην ανατολική πλευρά αυτού. Με την υπ' αριθμ. …2001 δημόσια διαθήκη του συμβολαιογράφου … Κ. Σ. που δημοσιεύτηκε με το υπ' αριθμ. …2013 πρακτικό συνεδρίασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης, η Γ. σύζυγος Δ. Κ., το γένος Ι. Μ., μητέρα των διαδίκων, εγκατέστησε κληρονόμους τις θυγατέρες της Ι. και Ο. νυν διαδίκους, ως ακολούθως : "Καθιστώ κληρονόμους μου τα παιδιά μου Ι. και Ο. και συγκεκριμένα αφήνω: Α) στην κόρη μου Ι., 1) ένα κατάστημα-ψησταριά που βρίσκεται στην Ξάνθη και στην πλατεία Ζωαγοράς, έκτασης είκοσι τεσσάρων (24 τ.μ.) τετραγωνικών μέτρων ή όσων μέτρων βρεθεί, 2) ποσοστό μεριδίου 1/4 εξ αδιαιρέτου σε μια αποθήκη που βρίσκεται στην Ξάνθη και στην πλατεία Ζωαγοράς όσων μέτρων και αν είναι και το κληρονομικό μου μερίδιο που κληρονόμησα από την μητέρα μου σε αγρούς που βρίσκονται στην … Νομού … και β) στην κόρη μου Ο. ποσοστό μεριδίου 2/4 εξ αδιαιρέτου στην παραπάνω αποθήκη που βρίσκεται στην πλατεία Ζωαγοράς".

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι στο χώρο του επιδίκου λειτουργούσε από μακρού χρόνου πριν τη σύνταξη της ανωτέρω διαθήκης, κατάστημα-ψησταριά που περιελάμβανε ολόκληρο το κατάστημα εμβαδού 24 τ.μ. με ΚΑΕΚ ... και τμήμα του επιδίκου, ενώ όμορη του καταστήματος- ψησταριά είναι η αποθήκη, που βρίσκεται εντός του επιδίκου και χρησιμοποιούνταν από τον εκάστοτε μισθωτή της ψησταριάς για τις ανάγκες αυτής. Τα ανωτέρω αποδεικνύονται από την προσκομιζόμενη φωτογραφία (σχετικό 6) του επιδίκου, στην οποία εμφαίνεται ότι το κατάστημα της ψησταριάς διαθέτει πρόσοψη με τζαμαρία, τουαλέτα που κατασκευάστηκε από το μισθωτή αυτού Μ. και σκεπή από ελενίτ, ενώ αντιθέτως η αποθήκη έχει μεταλλική θύρα κόκκινου χρώματος και δυο μεταλλικά ρολά μπλε χρώματος αριστερά και δεξιά της θύρας, με αποτέλεσμα να είναι εμφανής τόσο η θέση που καταλάμβαναν στο χώρο όσο και η χρήση των δύο καταστημάτων, ήτοι ενός που χρησιμοποιούνταν ως ψησταριά και του άλλου που χρησιμοποιούνταν ως αποθήκη. Επίσης είναι εμφανές ότι ο χώρος της ψησταριάς είναι σαφώς μεγαλύτερος από αυτόν της αποθήκης. Η ύπαρξη αυτής της πραγματικής κατάστασης αποδεικνύεται και από τις καταθέσεις των μαρτύρων Τ. και Ν. Κ. Πρέπει δε να σημειωθεί ότι ο χώρος των 24 τ.μ. με ΚΑΕΚ ... που βρίσκεται εντός του καταστήματος της ψησταριάς δεν έχει αυτοτελή είσοδο αλλά εξυπηρετείται από τη είσοδο της ψησταριάς που βρίσκεται στο χώρο του επιδίκου, δεδομένου ότι αυτή (είσοδος) βρίσκεται προς την πλευρά της αποθήκης και εφάπτεται με τον εξωτερικό τοίχο αυτής. Η διαθέτης Γ. Κ. το γένος Ι. Μ. εκμίσθωνε το κατάστημα-ψησταριά για μακρό χρονικό διάστημα στο Δ. Μ., ο οποίος χρησιμοποιούσε το χώρο του καταστήματος ψησταριάς αλλά και την όμορη αποθήκη για να αποθηκεύει τρόφιμα. Επομένως κατά τη σύνταξη της διαθήκης της, η βούληση της διαθέτιδας Γ. Κ. ο γένος Ι. Μ. να εγκαταστήσει κληρονόμο στο ακίνητο που χαρακτήριζε "κατάστημα- ψησταριά" την εναγομένη, και την ενάγουσα στην χαρακτηριζόμενη από αυτή ως "αποθήκη", ήταν σαφής, χωρίς να χρήζει ερμηνείας και να ενδιαφέρει η έκταση που αυτό είχε. Κατά συνέπεια, δεδομένου ότι το κατάστημα-ψησταριά καταλαμβάνει τμήμα του επιδίκου, το εμβαδό του οποίου όπως και η θέση του εντός του οικοπέδου δεν προκύπτει καθώς επίσης δεν αποδεικνύεται η έκταση της προπεριγραφείσας αποθήκης που βρίσκεται εντός του επιδίκου με αποτέλεσμα να είναι αναγκαία η γεωμετρική μεταβολή των ορίων του επιδίκου (για την οποία δεν προσκομίζεται τοπογραφικό διάγραμμα γεωμετρικών μεταβολών) η οποία όμως δεν επιτρέπεται καθόσον θίγονται δικαιώματα τρίτων αφού ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου αυτής ανήκει σε τρίτο πρόσωπο (μη διάδικο) στην παρούσα δίκη), πρέπει η κρινόμενη αγωγή ν' απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη". Ακολούθως με βάση τις παραπάνω παραδοχές αφού δέχθηκε τυπικά και κατ' ουσίαν την έφεση εξαφάνισε την εκκληθείσα απόφαση του Μονομελούς Πρωοδικείου Ξάνθης και απέρριψε την αγωγή ως ουσία αβάσιμη. Η αναιρεσείουσα με τον πρώτο λόγο αναίρεσης προβάλλει ότι το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ., διότι προσέφυγε στην εφαρμογή των ερμηνευτικών διατάξεων των άρθρων 173 ΑΚ και 1781 Α.Κ. , για την αναζήτηση της με τη διαθήκη αληθινής βούλησης της διαθέτιδος μητέρας της αναφορικά με τη διάταξή της που αφορά την ταυτότητα του επιδίκου ακινήτου που της κατέλειπε κατά ποσοστό 2/4 εξ αδιαιρέτου, παρόλο που δέχεται ανέλεγκτα, ότι αυτή είναι πλήρης και σαφής και δεν έχει ανάγκη συμπλήρωσης ή ερμηνείας. Όπως προκύπτει από τις προαναφερόμενες σχετικές με την ως άνω διαθήκη παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης το Εφετείο ενώ δέχεται ρητά ότι η δήλωση της διαθέτιδος είναι πλήρης και σαφής και δεν έχει ανάγκη συμπλήρωσης ή ερμηνείας, στη συνέχεια προσέφυγε στην εφαρμογή των διατάξεων αυτών και στη συμπλήρωση και ερμηνεία της αληθινής βούλησης της διαθέτιδος, με την παράθεση επιχειρημάτων και τη χρησιμοποίηση στοιχείων έξω από τη διαθήκη, όπως η αναφερόμενη φωτογραφία και οι καταθέσεις των αναφερομένων μαρτύρων, για τη στήριξη της κρίσης ότι η διαθέτιδα διέθεσε στην αναιρεσίβλητη θυγατέρα της το ακίνητο ισόγειο κατάστημα- ψησταριά σε μείζονα έκταση της αναφερόμενης στη διαθήκη, που καταλάμβανε και απροσδιόριστο τμήμα του επιδίκου όμορου ακινήτου, δεχόμενο εμμέσως την ύπαρξη ασάφειας και εντεύθεν αμφιβολίας ως προς την έννοια της δήλωσης της τελευταίας βούλησης της διαθέτιδος σχετικά με την ταυτότητα τόσο του ακινήτου ισογείου- ψησταριάς που κατέλειπε στην αναιρεσίβλητη, όσο και του επιδίκου ακινήτου- αποθήκης που κατέλειπε κατά ποσοστό 2/4 εξ αδιαιρέτου στην αναιρεσείουσα (το οποίο κατά τους αγωγικούς ισχυρισμούς φέρει το αναφερόμενο αυτοτελές ΚΑΕΚ εκτάσεως 77 τ.μ., εκτάσεως κτισμάτων 44,75 τ.μ. και δικαιούχους της κυριότητάς του την αναιρεσίβλητη, σε ποσοστό 3/4 εξ αδιαιρέτου, με αιτία κτήσης την κληρονομία και τίτλο την αναφερόμενη δήλωση αποδοχής κληρονομιάς και το Μ. Μ. του Ι. σε ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου, με αιτία κτήσης την κληρονομιά και το οποίο (επίδικο ακίνητο) συνορεύει ανατολικά με το ακίνητο κατάστημα- ψησταριά ιδιοκτησίας της αναιρεσίβλητης το οποίο φέρει το αναφερόμενο αυτοτελές ΚΑΕΚ), ερμηνεύοντας την κατά τον αναφερόμενο τρόπο, απορρίπτοντας ακολούθως την αγωγή με την αιτιολογία ότι το κατάστημα- ψησταριά καταλαμβάνει τμήμα του επιδίκου, το εμβαδόν του οποίου όπως και η θέση του εντός του οικοπέδου δεν προκύπτει, όπως επίσης δεν αποδεικνύεται η έκταση της αποθήκης που βρίσκεται εντός του επιδίκου, με αποτέλεσμα να είναι αναγκαία η γεωμετρική μεταβολή των ορίων του επιδίκου, η οποία όμως δεν επιτρέπεται καθόσον θίγονται δικαιώματα τρίτων αφού ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου αυτής ανήκει σε τρίτο πρόσωπο (μη διάδικο στην παρούσα δίκη). Επομένως ο εξεταζόμενος πρώτος, κατά το άρθρο 559 αρ. 1 του Κ.Πολ.Δ., λόγος του αναιρετηρίου είναι βάσιμος. Μετά από αυτά η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει να γίνει δεκτή κατά παραδοχή του προαναφερόμενου λόγου της, ενώ παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων αυτής, καθόσον η αναιρετική εμβέλεια του ως άνω λόγου που έγινε δεκτός στο σύνολο της προσβαλλομένης με την αναίρεση αποφάσεως, καθιστά αλυσιτελή την εξέτασή τους (Α.Π. 1509/2022, Α.Π.1682/2022, Α.Π.309/2019).

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.). Επίσης πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου στην αναιρεσείουσα (495 παρ.3 Κ.Πολ.Δ.) και να επιβληθούν σε βάρος της αναιρεσίβλητης λόγω της ήττας της τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας που κατέθεσε προτάσεις και η οποία υπέβαλε σχετικό αίτημα (άρθρ.176, 183, 191 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.), κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθμ. 98/2024 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επιστροφή του παραβόλου στην αναιρεσείουσα.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Μαρτίου 2026.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 23 Απριλίου 2026.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή