Αριθμός 691/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιφιγένεια Ματσούκα-Εισηγήτρια, Φωτεινή Μηλιώνη, Ευγενία Μπιτσακάκη, Αναστασία Καραμανίδου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 5 Φεβρουαρίου 2025, με την παρουσία και του Γραμματέα Π. Μ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Σ. του Ε., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Κ. χήρας Δ. Κ., το γένος Γ. Κ., κατοίκου ..., 2) Γ. Κ. του Δ. και της Κ., κατοίκου ..., 3) Ν. Κ. του Δ. και της Κ., κατοίκου ..., 4) Γ. Κ. του Δ. και της Κ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρυσοβαλάντη Καραλάγα, που ανακάλεσε την από 31-1-2025 δήλωση για παράσταση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, παραστάθηκε στο ακροατήριο και κατέθεσε προτάσεις.

Στο σημείο αυτό, ο δικηγόρος Γεώργιος Καρύδης, αφού έλαβε το λόγο από την Πρόεδρο, δήλωσε ότι ο αναιρεσείων απεβίωσε στις …2024 σύμφωνα με την προσκομισθείσα υπ' αριθμό …/2024 ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου του Δήμου Περιστερίου Αττικής, και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι μοναδικές εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτού: 1) Ζ. Σ. του Α., κάτοικος ..., 2) Μ. Σ. του Α., κάτοικος ..., 3) Ε. Σ. του Α., κάτοικος ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο τους, και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24-3-2016 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Λευκάδας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 25/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 65/2020 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λευκάδας. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 6-12-2022 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των υπεισελθουσών στη θέση του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 286 περ. α, 287, 291 και 292 ΚΠολΔ, που εφαρμόζονται κατά το άρθρο 573 παρ.1 του ίδιου Κώδικα και στην αναιρετική δίκη, σε συνδυασμό και με τις διατάξεις των άρθρων 1846 και 1847 ΑΚ, προκύπτει ότι η δίκη διακόπτεται αν, μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης και μέχρι να τελειώσει η προφορική συζήτηση μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση του Αρείου Πάγου, αποβιώσει κάποιος διάδικος. Η διακοπή επέρχεται από τη γνωστοποίηση προς τον αντίδικο του λόγου διακοπής με επίδοση δικογράφου ή με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός του ακροατηρίου κατά την επιχείρηση της διαδικαστικής πράξης από εκείνον που έχει δικαίωμα να επαναλάβει τη δίκη ή και από εκείνον που μέχρι την επέλευση του θανάτου ήταν πληρεξούσιος του θανόντος. Ως διάδικος υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή της δίκης, στην περίπτωση θανάτου του αρχικού διαδίκου, νοείται ο καθολικός του διάδοχος (κληρονόμος του). Η δίκη που διακόπηκε μπορεί να επαναληφθεί είτε εκουσίως ρητώς με δήλωση των κληρονόμων του θανόντος στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης προς συζήτηση, ακόμα και ταυτόχρονα με τη δήλωση διακοπής, εφόσον παρίσταται ο αντίδικος, είτε με την επίδοση ιδιαιτέρου δικογράφου ή και με εξώδικη δήλωση, αλλά και σιωπηρώς με την κοινοποίηση κλήσης για συζήτηση της υπόθεσης, είτε και αναγκαστικά με πρόσκληση του αντιδίκου ή του ομοδίκου του διαδίκου υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή της δίκης, ο οποίος μπορεί και χωρίς να έχει προηγηθεί η γνωστοποίηση σ' αυτόν του λόγου της διακοπής, μη επικαλούμενος την έλλειψη της γνωστοποίησης και θεωρώντας τη δίκη διακοπείσα να επισπεύσει την επανάληψη αυτής, που πρέπει να γίνει με κοινοποίηση δικογράφου στους κληρονόμους του θανόντος μετά την παρέλευση της προς αποποίηση της κληρονομιάς τασσόμενης τετράμηνης προθεσμίας από την επαγωγή αυτής (ΑΠ 41/2018).

Στην προκείμενη περίπτωση ο αναιρεσείων, Α. Σ. του Ε., απεβίωσε στις …2024, δηλαδή μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης κατά της 65/2020 απόφασης του δικάσαντος ως Εφετείο, Μονομελούς Πρωτοδικείου Λευκάδας, που κατατέθηκε στις 07-01-2022 και κληρονομήθηκε εξ αδιαθέτου από τους μοναδικούς πλησιέστερους συγγενείς του, τέκνα του, Ζ., Μ. και Ε. Σ. του Α. (βλ. αντίγραφα της με αριθμό πρωτ. ...2024 ληξιαρχικής πράξης θανάτου του Δήμου Περιστερίου, του με αριθμό πρωτ. ...2024 πιστοποιητικού εγγυτέρων συγγενών του Δήμου Περιστερίου, του .../2024 πιστοποιητικού περί μη δημοσίευσης διαθήκης του Πρωτοδικείου Αθηνών και των .../2024 και .../2024 πιστοποιητικών περί μη αποποίησης της κληρονομιάς και μη αμφισβήτησης κληρονομικού δικαιώματος, αντίστοιχα, του Πρωτοδικείου Αθηνών). Ο θάνατος του αναιρεσείοντος, ως λόγος βίαιης ως προς αυτόν διακοπής της δίκης (άρθρα 286 περ. α, 573 παρ. 1 ΚΠολΔ), γνωστοποιήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του, Γεώργιο Καρύδη, κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης στο ακροατήριο του Αρείου Πάγου, κατά την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, όπως προκύπτει από τα αντίστοιχα πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου. Οι ως άνω κληρονόμοι του παραδεκτά επαναλαμβάνουν τη βιαίως διακοπείσα δίκη, υπεισερχόμενοι στη δικονομική θέση του δικαιοπαρόχου τους, σύμφωνα με τα άρθρα 287, 290 ΚΠολΔ. Με την κρινόμενη από 06-12-2022 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η υπ' αριθ. 65/2020 απόφαση του, δικάσαντος ως Εφετείο, Μονομελούς Πρωτοδικείου Λευκάδας, εκδοθείσα αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία, επί της από 21-01-2018 έφεσης των εναγόντων και ήδη αναιρεσειβλήτων που δέχθηκε την έφεσή τους κατά της υπ' αριθ. 25/2017 απόφασης του Ειρηνοδικείου Λευκάδας. Με την τελευταία αυτή απόφαση είχε απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη η από 24-03-2016 διεκδικητική κυριότητας αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων. Με την προσβαλλόμενη απόφαση εξαφανίσθηκε η πρωτόδικη απόφαση και έγινε δεκτή η αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων. Η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3, 566 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ), ενώ ο αναιρεσείων κατέβαλε το οριζόμενο με τη διάταξη της παρ. 3 του άρθρου 495 του Κ.Πολ.Δ. παράβολο για την άσκηση αυτής. Μετά ταύτα, η αίτηση αναίρεσης είναι παραδεκτή κατ' άρθρο 577 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ. και πρέπει να ερευνηθεί, περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων αυτής, κατ' άρθρο 577 παρ. 3 του ίδιου Κώδικα.
Από τη διάταξη του άρθρου 1094 ΑΚ συνάγεται ότι αναγκαία στοιχεία της διεκδικητικής ακινήτου αγωγής, είναι η κυριότητα του ενάγοντος επί του ακινήτου, η ακριβής περιγραφή του ακινήτου κατ' έκταση, θέση και όρια ώστε να μην προκύπτει αμφιβολία για την ταυτότητά του και η αναφορά ότι ο εναγόμενος νέμεται ή κατέχει το ακίνητο κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής. Η νομή ή κατοχή του εναγομένου μπορεί να προέρχεται από οποιαδήποτε αιτία.

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 560 αριθμός 6 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, που είναι ταυτόσημη με τη διάταξη του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ίδιου Κώδικα, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στη έκβαση της δίκης. Από τη διάταξη αυτή, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος, προκύπτει, ότι ο προβλεπόμενος από αυτήν λόγος αναίρεσης της έλλειψης νόμιμης βάσης, λόγω ανεπαρκών ή αντιφατικών αιτιολογιών, υπάρχει, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται σύμφωνα με το πραγματικό του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε, ή την άρνηση της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (ΑΠ 175/2020, ΑΠ4979/2020). Η ως άνω διάταξη δεν έχει εφαρμογή όταν οι ελλείψεις ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και ιδίως στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος από αυτήν, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανελέγκτως κατ' άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, εκτός εάν δεν είναι σαφές και πλήρες το αποδεικτικό πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος. Δηλαδή, μόνο τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς και όχι γιατί αποδείχθηκε ή γιατί δεν αποδείχθηκε. Ο ως άνω λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 6 του άρθρου 560 ΚΠολΔ είναι δυνατόν να φέρεται ότι πλήττει την προσβαλλόμενη απόφαση γιατί παραβίασε εκ πλαγίου κανόνα δικαίου, αλλά στην πραγματικότητα υπό το πρόσχημα ότι κατά την εκτίμηση των αποδείξεων παραβιάσθηκε κανόνας δικαίου, να πλήττει την απόφαση κατά την εκτίμηση των αποδείξεων, οπότε ο λόγος αναιρέσεως θα απορριφθεί ως απαράδεκτος, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, γιατί πλήττει την ανέλεγκτη περί την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων ουσιαστική κρίση του Δικαστηρίου. (ΑΠ 616/2023, ΑΠ 2105/2022, ΑΠ 1183/2021, 548/2021, 540/2021). Από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι με αυτή, μετά την εκτίμηση των προσκομισθέντων και επικληθέντων αποδεικτικών μέσων, έγιναν δεκτά ανελέγκτως τα εξής: "Με την υπ' αριθ. ...2009 πράξη αποδοχής κληρονομιάς της συμβ/φου … Α. Β., που μεταγράφηκε στα βιβλία μεταγραφών του Υποθ/κείου Λευκάδας, στις 8-4-2009 (τ. 323, α.α. 14), οι ενάγοντες αποδέχθηκαν, κατά το 1/4 εξ αδιαιρέτου ο καθένας, την κληρονομιά του αποβιώσαντος στις …1991 συζύγου της πρώτης και πατέρα των λοιπών Δ. Κ. του Γ. και της Τ., στην κληρονομιαία περιουσία του οποίου περιλαμβανόταν, μεταξύ άλλων, σύμφωνα με την πιο πάνω δήλωση των εναγόντων "αγροτεμάχιο, εκτάσεως 2.198,46 τ.μ., που βρίσκεται στη θέση "…" εκτός οικισμού …, εμφαίνεται περιμετρικά με τα στοιχεία ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... στο από έτους 2006 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Θ. Β., το οποίο ... προσαρτάται στο παρόν και συνορεύει στην πλευρά ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... μήκους 9,97μ. συν 6,84μ. συν 5,98μ. συν 6,90μ. συν 8,20μ. συν 2,37μ. συν 7,07μ. συν 3,55μ. συν 4,93μ. συν 3,00μ. συν 9,31μ. με ιδιοκτησία Κ. Β., στην πλευρά ... ... ... ... ... μήκους 2,35μ. συν 5,56μ. συν 3,96μ. συν 9,04μ. με αγροτική οδό, πλάτους 4,00μ. και πέραν αυτής με το κατωτέρω αναφερόμενο και περιγραφόμενο ακίνητο, στην πλευρά ... ... ... ... ... μήκους 7,14μ. συν 12,93μ. συν 5,00μ. συν 21,90μ. με ιδιοκτησία Α. Σ. (εναγομένου), στην πλευρά … … μήκους 44,11μ. με ιδιοκτησία αγνώστου και στην πλευρά … … … μήκους 19,17μ. συν 20,34μ. με βραχώδη έκταση (κατά δήλωση των εμφανισθεισών) και πέραν αυτής με θάλασσα ... και αγροτεμάχιο, εκτάσεως 358,22 τ.μ., που βρίσκεται στην αυτή ως άνω θέση "…" εκτός οικισμού …, εμφαίνεται περιμετρικά με τα στοιχεία … … … … … … … … στο ως άνω τοπογραφικό διάγραμμα αυτού πολιτικού μηχανικού Θ. Β. και συνορεύει στην πλευρά … … … μήκους 6,60μ. συν 13,41μ. με ιδιοκτησία αγνώστου, στην πλευρά … … μήκους 18,46μ. με ιδιοκτησία Δ. Κ., στην πλευρά … … … μήκους 10,72μ. συν 10,38μ. με ιδιοκτησία Α. Σ. (εναγομένου) και στην πλευρά … … … μήκους 12,50μ. συν 4,61μ. με την αυτή αγροτική οδό, πλάτους 4,00μ. και πέραν αυτής με το προπεριγραφέν αγροτικό ακίνητο στην αυτή θέση...". Σύμφωνα με την ίδια συμβ/κή πράξη "...το δεύτερο και το τρίτο στη σειρά περιγραφής ακίνητα είχαν περιέλθει στον κληρονομούμενο από άτυπη δωρεάν παραχώρηση της μητέρας του Τ. χήρας Γ. Κ., το γένος Γ. Κ. περί το έτος 1980, έκτοτε δε αυτός και μέχρι το θάνατό του νεμόταν και κατείχε αυτά με διάνοια κυρίου και καλή πίστη, συνεχώς και ανενόχλητα γενόμενος κύριος αυτών με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας". Ακολούθως, με την υπ' αριθ. ...2014 πράξη διόρθωσης της ίδιας συμβ/φου, που μεταγράφηκε στα ίδια βιβλία μεταγραφών, στις 28-2-2014 (τ. …, α.α. …), οι ενάγοντες προέβησαν στη διόρθωση της υπ' αριθ. …/2009 πράξης αποδοχής κληρονομιάς, καθώς "...εσφαλμένα δήλωσαν στην ως άνω πράξη μου ότι στην κληρονομιά του Δ. Κ. ανήκαν δύο ακίνητα εκτάσεως του ενός 2.198,46 τ.μ. και του άλλου 358,22 τ.μ., ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα ακίνητο, καθόσον ο διερχόμενος μέσα από αυτά χωματόδρομος, που διανοίχθηκε πριν από δέκα (10) χρόνια, δεν έχει καταστεί κοινόχρηστος με κανένα από τους προβλεπόμενους από το νόμο τρόπους (απαλλοτρίωση, συμβολαιογραφική μεταβίβαση από ιδιοκτήτη προς το δήμο και αποδοχή του τελευταίου, από αμνημονεύτων χρόνων παραγραφή) και η επιφάνειά του προσμετράται στην έκταση του όλου ακινήτου. Ο δρόμος αυτός, ο οποίος αποτυπώνεται λεπτομερώς στο κατωτέρω τοπογραφικό διάγραμμα, αποτελεί πραγματική δουλεία διόδου υπέρ των όμορων ιδιοκτησιών Α. Σ. (εναγόμενου) και πρώην Κ. Β. και λοιπών ακινήτων. Επίσης, διορθώνουν και τα όρια του ενιαίου πλέον ακινήτου. Σύμφωνα με νεότερη ακριβέστερη καταμέτρηση του όλου ακινήτου (συμπεριλαμβανομένου στο εμβαδόν του και του εμβαδού του εν λόγω δρόμου) από τον πολιτικό μηχανικό Λ. Μ., ο οποίος συνέταξε το από … 2012 τοπογραφικό διάγραμμα, το οποίο ... προσαρτάται στο παρόν, το ακίνητο αυτό έχει έκταση 859,19 τ.μ. Κατόπιν των ανωτέρω, η ακριβής περιγραφή του κληρονομιαίου ακινήτου, κατά θέση, έκταση και όρια και σύμφωνα με το τοπογραφικό αυτό διάγραμμα, έχει ως εξής: αγροτεμάχιο, συνολικής εκτάσεως 859,19 τ.μ., το οποίο βρίσκεται στη θέση "…" εκτός οικισμού … ήδη της τοπικής κοινότητας …, της δημοτικής ενότητας …, του δήμου και υποθηκοφυλακείου Λευκάδας, της περιφερειακής ενότητας Λευκάδας της περιφέρειας Ιονίων Νήσων. Εμφαίνεται περιμετρικά με τους αριθμούς ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... στο άνω τοπογραφικό διάγραμμα και συνορεύει στην πλευρά … … … … … μήκους 7,26μ. συν 4,68μ. συν 5,28μ. συν 9,38μ. με ιδιοκτησία πρώην Κ. Β., στην πλευρά … … … … μήκους 7,55μ. συν 8,35μ. συν 6,12μ. με ιδιοκτησία Ε. Σ., στην πλευρά … … … … … … μήκους 13,10μ. συν 6,77μ. συν 3,21μ. συν 8,00μ. συν 8,76μ. με ιδιοκτησία Α. Σ. (εναγομένου), στην πλευρά … … … μήκους 8,82μ. συν 9,05μ. με ιδιοκτησία Δ. Κ. και στην πλευρά … … … … μήκους 9,27μ. συν 5,02μ. συν 4,11μ. με ιδιοκτησία πρώην Κ. Β. ... Σημειώνεται ότι το αγροτικό ακίνητο έχει δικαίωμα πραγματικής δουλείας σε βάρος όμορων ακινήτων, η δουλεία δε αυτή αποτελεί συνέχεια της προαναφερθείσας και έχει συσταθεί με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας", ενώ ακολούθως, με την υπ' αριθ. ...2014 πράξη διόρθωσης- συμπλήρωσης της ίδιας συμβ/φου, που μεταγράφηκε στα ίδια βιβλία μεταγραφών, στις 9-5-2014 (τ. …, α.α. …), οι ενάγοντες προέβησαν στη διόρθωση - συμπλήρωση της υπ' αριθ. …/2014 διορθωτικής πράξης, καθώς "...εκ προφανούς παραδρομής το αγροτικό ακίνητο το κείμενο στη θέση "…" εκτός οικισμού … της τοπικής κοινότητας …, της δημοτικής ενότητας …, του δήμου και υποθηκοφυλακείου Λευκάδας, της περιφερειακής ενότητας Λευκάδας της περιφέρειας Ιονίων Νήσων, εμβαδού 859,19 τ.μ., δηλώθηκε ότι συνορεύει στη νοτιοανατολική πλευρά του (σημεία τοπογραφικού …-…-…-…-…-…-…- …) με ιδιοκτησία πρώην Κ. Β., αντί του ορθού πρώην ιδιοκτησία Κ. Β., όπως λανθασμένα αναγράφεται στο προσαρτημένο στη διορθωτική αυτή πράξη μου (υπ' αριθ. …/2014) τοπογραφικό διάγραμμα ... προβαίνουν δε στη διόρθωση του υπ' αριθ. ...2014 συμβολαίου μου και δηλώνουν ότι το ανωτέρω αναφερόμενο αγροτικό τους ακίνητο, το οποίο εμφαίνεται στο από Νοεμβρίου 2012 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Λ. Μ. προσαρτημένο στο παρόν ... με τα αυτά περιμετρικά στοιχεία, το αυτό εμβαδό και τις αυτές πλευρικές διαστάσεις, όπως και στο προσαρτημένο στη διορθωτική πράξη μου σχετικό τοπογραφικό διάγραμμα του αυτού πολιτικού μηχανικού, συνορεύει νοτιοανατολικά στην πλευρά …-…-…-…-…-…-…-… μήκους 9,27μ, συν 5,02μ. συν 4,11μ. συν 7,26μ. συν 4,68μ. συν 5,28μ. συν 9,38μ. με ιδιοκτησία πρώην Κ. Β. Τέλος συμπληρώνουν την άνω υπ' αριθ. ...2014 διορθωτική πράξη μου και δηλώνουν τα εξής: το εμβαδό της πραγματικής δουλείας διόδου υπέρ των όμορων ιδιοκτησιών Α. Σ. (εναγόμενου) και πρώην Κ. Β. (και όχι πρώην Κ. Β.), με την οποία βαρύνεται το ως άνω ακίνητό τους, είναι, σύμφωνα με το προσαρτημένο στο παρόν τοπογραφικό διάγραμμα, 61,16Μ2.......".

Περαιτέρω, με το υπ' αριθ. ...1986 συμβόλαιο γονικής παροχής της ίδιας συμβ/φου, που μεταγράφηκε στα ίδια βιβλία μεταγραφών στις …1986 (τ. …, α.α. …), ο Ε. Σ. του Α. μεταβίβασε, κατά κυριότητα, λόγω γονικής παροχής στον εναγόμενο υιό του "ελαιοστάσιο, εκτάσεως της γης του πέντε (5) περίπου στρεμμάτων, που βρίσκεται στη θέση "…" της περιφέρειας Κοινότητας …, του πρώην Δήμου … του Υποθ/κείου Λευκάδας, το οποίο περιέχει πενήντα (50) περίπου ελαιοκεντρωμάδες. Το ελαιοστάσιο αυτό συνορεύει ολόγυρα με ελαιοστάσια κληρονομιάς Ν. Κ. ή Π., με αγροτικό δρόμο και με ιδιοκτησίες Θ. Π. και Γ. Κ., περιήλθε δε σ' αυτόν από αγορά από τους: 1) ...σύμφωνα με το με αριθμό …/1952 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου … Γ. Μ. Σ., το οποίο έχει μεταγραφεί νόμιμα". Σύμφωνα με το εν λόγω συμβόλαιο αγοραπωλησίας, που μεταγράφηκε στα ίδια βιβλία μεταγραφών, στις …1952 (τ. …, α.α. …), οι αρχικοί συγκύριοι μεταβίβασαν, κατά κυριότητα, λόγω πώλησης στον άμεσο δικαιοπάροχο του εναγομένου το ίδιο ακριβώς ακίνητο, δηλαδή "ελαιοστάσιον εκ 42 ελαιοκεντρωμάδων, κοιλών κλαριού 70 μετά συνεχομένης αγριονομής και λοιπών δέντρων κείμενον εις θέσιν …, εκτάσεως γης 5 στρεμμάτων, ή όσης και αν είναι, συνορευόμενον γύρωθεν με ελαιοστάσια κληρονομιάς Ν. Κ. ή Π., δρόμον αγροτικό, Θ. Π. και Γ. Κ.". Έτσι, σύμφωνα με τους παραπάνω τίτλους και εφόσον δεν αμφισβητείται ειδικά από τους ενάγοντες, ο εναγόμενος κατέστη τότε κύριος ακινήτου, εμβαδού 5 στρεμμάτων περίπου, το οποίο, σύμφωνα με τους ίδιους τίτλους, συνορεύει, μεταξύ άλλων, με αγροτικό δρόμο. Πρόκειται για τον ίδιο ακριβώς δρόμο, ο οποίος διαπλατύνθηκε περί τα τέλη της δεκαετίας του 1990, ώστε το πλάτος του να φτάνει τα 4,00 μέτρα περίπου, ξεκινά δε από το δημοτικό δρόμο …, διέρχεται βορείως του παραπάνω περιγραφόμενου ακινήτου των 5 στρεμμάτων και στη συνέχεια μέσα από τα περιγραφόμενα στην …/2009 συμβ/κή πράξη κληρονομιαία ακίνητα ή μέσα από το περιγραφόμενο στις ...2014 και ...2014 συμβ/κές πράξεις κληρονομιαίο ακίνητο, ανεξάρτητα από το χαρακτήρα του δρόμου αυτού ως κοινόχρηστου ή ως πραγματικής δουλείας διόδου υπέρ των όμορων ιδιοκτητών, σύμφωνα με όσα δηλώνουν οι ενάγοντες στις διορθωτικές - συμπληρωματική πράξεις και εν τέλει καταλήγει σε θαμνώδη - βραχώδη έκταση (θάλασσα), όπως προκύπτει από το μηνός … 2005 τοπογραφικό διάγραμμα του τοπογράφου μηχανικού Γ. Μ., σύμφωνα με όσα υπέδειξαν οι ιδιοκτήτες του εμφαινόμενου και περιγραφόμενου σ' αυτό (διάγραμμα) ακινήτου Δ. και Χ. Β. Ακολούθως, με το υπ' αριθ. ...2003 συμβόλαιο γονικής παροχής ψιλής κυριότητας της συμβ/φου … Α. Β., που μεταγράφηκε στα ίδια βιβλία μεταγραφών στις …2003 (τ. …, α.α. …), ο εναγόμενος μεταβίβασε λόγω γονικής παροχής στις τρεις θυγατέρες του Ε. Σ., Μ. Σ. και Ζ. Σ. συζ. Φ. Κ. "αγροκτήματα, τα οποία διαχωρίζονται μεταξύ τους από αγροτική οδό και βρίσκονται στη θέση "…" της αγροτικής περιφέρειας του δημοτικού διαμερίσματος (πρώην κοινότητα) …, του δήμου … του υποθηκοφυλακείου Λευκάδας του νομού Λευκάδας, δηλαδή: α) αγρόκτημα περιφραγμένο με συρματόπλεγμα, στο οποίο φύονται 50 ελαιόδεντρα, εκτάσεως 4.699,07 τ.μ.,... β) αγρόκτημα περιφραγμένο με συρματόπλεγμα, στο οποίο φύονται 4 ελαιόδεντρα, εκτάσεως 409,32 τ.μ.... τα προπεριγραφέντα ακίνητα, ως ενιαία ιδιοκτησία, καθόσον ο αγροτικός δρόμος που τα διαχωρίζει ανοίχθηκε μετέπειτα, περιήλθαν στον αφενός συμβαλλόμενο δυνάμει του με αριθμό …1986 συμβολαίου γονικής παροχής ... σήμερα με το συμβόλαιο αυτό ο παρέχων με σκοπό να συμβάλλει στην οικονομική και οικογενειακή αποκατάσταση των θυγατέρων του ... παρέχει, παραχωρεί, μεταβιβάζει και παραδίδει σ' αυτές τα άνω ακίνητά του, κατά ψιλή κυριότητα μόνο, παρακρατών την αμεταβίβαστη και μη κληρονομητή επικαρπία...". Σύμφωνα με τον παραπάνω τίτλο κτήσεως και το τοπογραφικό διάγραμμα, που προσαρτάται σ' αυτό, το δεύτερο ακίνητο των 409,32 τ.μ. συνορεύει σε ευθεία και όχι τεθλασμένη γραμμή (πλευρά …-… μήκους 21,89μ.) με ιδιοκτησία κληρονόμων Δ. Β. Πρόκειται για τη βορειοδυτική πλευρά του κληρονομιαίου ακινήτου των εναγόντων, που περιγράφεται στις μεταγενέστερες ...2014 και ...2014 διορθωτικές - συμπληρωματική πράξεις, σύμφωνα με το προσαρτημένο σ' αυτές τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Λ. Μ., που προσαρτάται και στην κρινόμενη αγωγή... Τα επίδικα είναι δύο εδαφικά τμήματα, εμβαδού 21,85 και 29,43 τ.μ., εμφαίνονται δε ως τμήμα … και τμήμα … αντίστοιχα στο από … 2012 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Λ. Μ., που προσαρτάται στην αγωγή. Το τμήμα … βρίσκεται βόρεια σε σχέση με τον αγροτικό δρόμο ή την πραγματική δουλεία διόδου υπέρ των όμορων ιδιοκτησιών, σύμφωνα με δήλωση των εναγόντων στις πιο πάνω διορθωτικές - συμπληρωματική συμβ/κές πράξεις, εμφαίνεται δε στο διάγραμμα με τα στοιχεία …,…,…,…,… και συνορεύει επί της πλευράς με τα στοιχεία …,… μήκους 3,35μ. με δουλεία διόδου, σύμφωνα με το διάγραμμα ή αγροτικό δρόμο, σύμφωνα με τον εναγόμενο, επί της πλευράς με τα στοιχεία …,… μήκους 4,80μ. με υπόλοιπη ιδιοκτησία εναγόντων (σύμφωνα με το διάγραμμα και όπως δεν αμφισβητείται ειδικά από τον εναγόμενο), επί της πλευράς με τα στοιχεία …,… μήκους 4,76μ. με υπόλοιπη ιδιοκτησία εναγόντων (σύμφωνα με το διάγραμμα και όπως δεν αμφισβητείται από τον εναγόμενο) και επί της πλευράς με τα στοιχεία …,… μήκους 6,77μ. με ιδιοκτησία Α. Σ. (σύμφωνα με το διάγραμμα), ενώ το τμήμα … βρίσκεται νότια σε σχέση με τον αγροτικό δρόμο ή την πραγματική δουλεία διόδου υπέρ όμορων ιδιοκτησιών, σύμφωνα με δήλωση των εναγόντων στις πιο πάνω διορθωτικές - συμπληρωματική συμβ/κές πράξεις, εμφαίνεται δε στο διάγραμμα με τα στοιχεία …,…,…,…,…,…,… και συνορεύει επί της πλευράς με τα στοιχεία …,… μήκους 2,21μ. με δουλεία διόδου, σύμφωνα με το διάγραμμα ή αγροτικό δρόμο, σύμφωνα με τον εναγόμενο, επί της πλευράς με τα στοιχεία …,…,…,… μήκους 6,18μ. συν 3,36μ. συν 7,41μ. (συνολικού μήκους 16,95μ.) με υπόλοιπη ιδιοκτησία εναγόντων (σύμφωνα με το διάγραμμα και όπως δεν αμφισβητείται από τον εναγόμενο) και επί της πλευράς με τα στοιχεία …,…,… μήκους 8,76μ. συν 8,00μ. (συνολικού μήκους 16,76μ.) με ιδιοκτησία Α. Σ. (σύμφωνα με το διάγραμμα). Τα εν λόγω τμήματα δεν περιλαμβάνονται αφενός μεν στο ακίνητο, το οποίο ο εναγόμενος απέκτησε με τον παραπάνω παράγωγο τρόπο (…/1986 συμβόλαιο), αφετέρου δε στα περιγραφόμενα ακίνητα που ο ίδιος μεταβιβάζει, κατά ψιλή κυριότητα, στις τρεις θυγατέρες του με τον παραπάνω παράγωγο τρόπο (…/2003 συμβόλαιο), παρακρατώντας το δικαίωμα της επικαρπίας, όπως προκύπτει από επισκόπηση του αμέσως πιο πάνω τίτλου κτήσεως, σε συνδυασμό με το τοπογραφικό διάγραμμα, που προσαρτάται σ' αυτόν, αλλά, αντίθετα, περιλαμβάνονται αυτά στους τίτλους κτήσεως των εναγόντων, καθ' όσον ανήκαν στην κληρονομιαία περιουσία του αποβιώσαντος Δ. Κ.

Περαιτέρω, σύμφωνα με το διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Κ. Β. και το συμβόλαιο γονικής παροχής, στο οποίο το διάγραμμα προσαρτάται, τα περιγραφόμενα ακίνητα είναι περιφραγμένα ("ο αφενός συμβαλλόμενος έχει στην πλήρη και αποκλειστική του κυριότητα, νομή και κατοχή τα παρακάτω περιγραφόμενα δύο αγροκτήματα ... α. αγρόκτημα περιφραγμένο με συρματόπλεγμα, στο οποίο φύονται πενήντα ελαιόδεντρα ... φαίνεται αυτό στο από … 1998 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Κ. Β. ... β. αγρόκτημα περιφραγμένο με συρματόπλεγμα, στο οποίο φύονται τέσσερα ελαιόδεντρα ... φαίνεται και το ακίνητο αυτό στο άνω τοπογραφικό διαγραμμα..."), οπότε η κατά το 1998 αποτύπωσή τους από τον μηχανικό Κ. Β. έγινε, σύμφωνα με την υφιστάμενη τότε περίφραξη των ακινήτων, στα οποία όμως από απλή επισκόπηση του ίδιου διαγράμματος, σε αντιπαραβολή με το διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Λ. Μ., που προσαρτάται στην αγωγή, δεν περιλαμβάνονταν τα επίδικα. Και τούτο διότι, σύμφωνα με το τελευταίο διάγραμμα (Λ. Μ.), η περίφραξη μεταξύ των αποτυπωμένων ιδιοκτησιών εμφαίνεται μετατοπισμένη ανατολικότερα (σε σχέση με την περίφραξη μεταξύ των αποτυπωμένων ιδιοκτησιών στο διάγραμμα του Κ. Β.) και συγκεκριμένα αναφορικά με το πρώτο από τα επίδικα (τμήμα …) η συρμάτινη περίφραξη εμφαίνεται τοποθετημένη στην τεθλασμένη γραμμή μετά αριθμητικά στοιχεία …,…,…,… , ενώ αναφορικά με το δεύτερο (τμήμα …) η συρμάτινη περίφραξη εμφαίνεται τοποθετημένη στην τεθλασμένη γραμμή με τα αριθμητικά στοιχεία …,…,…,…,… , ενώ στο τοπογραφικό διάγραμμα του μηχανικού Κ. Β., το μεν ακίνητο των 409,32 τ.μ. συνορεύει σε ευθεία και όχι τεθλασμένη γραμμή (πλευρά …-… μήκους 21,89μ.) με ιδιοκτησία κληρονόμων Δ. Κ., όπως δηλαδή και στο τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Θ. Β., που προσαρτάται στην .../2009 συμβ/κή πράξη (αρχικός τίτλος κτήσεως εναγόντων), όπου το ένα εκ των περιγραφόμενων ακίνητο συνορεύει σε ευθεία γραμμή με ιδιοκτησία Α. Σ. (σύμφωνα με δήλωση των κληρονόμων Δ. Κ.) και συγκεκριμένα στην πλευρά με τα στοιχεία … … … μήκους 7,14μ. συν 12,93μ. και συνολικού μήκους 21,10μ., διάσταση η οποία διαφέρει ελάχιστα από τη μέτρηση στα ίδια σημεία του μηχανικού Κ. Β. (21,89μ.), το δε ακίνητο των 4.699,07 τ.μ. συνορεύει σε τεθλασμένη γραμμή (πλευρά …-…-… μήκους 8,26μ. συν 8,06μ. και συνολικά 16,32μ.), με όμορη ιδιοκτησία, όπως δηλαδή και στο τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Θ. Β., όπου το άλλο εκ των περιγραφόμενων ακίνητο συνορεύει σε τεθλασμένη γραμμή με ιδιοκτησία Α. Σ. (σύμφωνα με δήλωση των κληρονόμων Δ. Κ.). Όσα υποστηρίζει ο εναγόμενος με τις προτάσεις του ότι ο μηχανικός Κ. Β. δεν αποτύπωσε το 1998 τα εμφαινόμενα στο διάγραμμά του ακίνητα με σύγχρονα μέσα δεν ευσταθούν, καθώς δεν απαιτούνται τέτοια μέσα για τη χάραξη στο χώρο ευθείας ή τεθλασμένης γραμμής και την περαιτέρω απλή μέτρηση των σχετικών διαστάσεων, σύμφωνα δε με όσα αναγράφονται στο συμβόλαιο, όπου προσαρτόται το ίδιο διάγραμμα (Κ. Β.), όλοι οι συμβαλλόμενοι υπέγραψαν το διάγραμμα αυτό, κατά το οποίο τα όρια των ακινήτων υπέδειξε ο ίδιος ο εναγόμενος, όπως ρητά αναφέρεται σ' αυτό "δήλωση ιδιοκτήτη ο κάτωθι υπογεγραμμένος Α. Σ. δηλώνω υπεύθυνα ότι υπέδειξα ο ίδιος τα όρια των γηπέδων, που απεικονίζονται στο παρόν τοπογραφικό διάγραμμα Λευκάδα … 1998 ο δηλών". Ήδη από το 2010 και σύμφωνα με το νεότερο από μηνός … 2010 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Π. Ζ., ο οποίος σε ανύποπτο χρόνο αποτύπωσε την ιδιοκτησία τρίτων όμορων ιδιοκτητών (Α. Κ., Π. και Γ. Σ.), το πιο πάνω περιγραφόμενο στο …/2003 συμβόλαιο τμήμα των 409,32 τ.μ. (σύμφωνα με το ίδιο διάγραμμα "ιδιοκτησία Α., Ε. και Μ. Σ.") συνορεύει σε τεθλασμένη πλέον - και όχι ευθεία- γραμμή (πλευρά …-…-…-…-…-…) με το περιγραφόμενο στις …/2014 και …/2014 συμβ/κές πράξεις κληρονομιαίο ακίνητο των εναγόντων (σύμφωνα με το ίδιο διάγραμμα "ιδιοκτησία κληρ. Δ. Β.") και η συρμάτινη περίφραξη εμφαίνεται να βρίσκεται τοποθετημένη στο ίδιο σημείο, όπου εμφαίνεται και αποτυπώνεται μεταγενέστερα, δηλαδή στο από Νοεμβρίου 2012 τοπογραφικό διάγραμμα του μηχανικού Λ. Μ., που προσαρτάται στην αγωγή, αποτυπώνει δε την υφιστάμενη τότε κατάσταση, καθώς, σύμφωνα με όσα εμφαίνονται στο διάγραμμα αυτό, ως υλοποιημένο στο έδαφος όριο μεταξύ των δύο ακινήτων αποτυπώνεται, όπως προαναφέρθηκε, όμοια τεθλασμένη γραμμή (πλευρά με στοιχεία …-…-…). Από τα ανωτέρω προκύπτει ήδη από το 2010 η επικαλούμενη από τους ενάγοντες μετατόπιση των ορίων συρμάτινης περίφραξης σε βάρος του ακινήτου τους όσον αφορά το πρώτος εδαφικό τμήμα των 21,85 τ.μ. (ευρισκόμενο βόρεια του δρόμου), ενώ η ίδια μετατόπιση των ορίων - συρμάτινης περίφραξης σε βάρος του ακινήτου τους έλαβε χώρα τότε (το 2010) και όσον αφορά το δεύτερο εδαφικό τμήμα των 29,43 τ.μ. (ευρισκόμενο νότια του δρόμου), πραγματοποιήθηκε δε η μετατόπιση αυτή με ενέργειες του εναγόμενου, ο οποίος απέβαλε παράνομα και αυθαίρετα τους ενάγοντες από τη συννομή αυτών...". Με βάση τα παραπάνω το Εφετείο δέχθηκε ότι τα επίδικα εδαφικά τμήματα, τα οποία επακριβώς προσδιορίζονται, περιλαμβάνονται στους τίτλους κτήσεως των εναγόντων, ο εναγόμενος δε προέβη σε παράνομη κατάληψη αυτών, το έτος 2010, με μετατόπιση των, προς δυσμάς του ομόρου ακινήτου του, ορίων. Με τις παραδοχές αυτές το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο δέχθηκε την έφεση των ήδη αναιρεσιβλήτων, εξαφάνισε την 25/2017 απόφαση του Ειρηνοδικείου Λευκάδας και δέχθηκε ως ουσιαστικά βάσιμη την αγωγή. Έτσι που έκρινε το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του, ως προς το ουσιώδες ζήτημα του προσδιορισμού της ταυτότητας και της θέσης των επιδίκων, που (κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης) αποτελούν τμήματα του μεγαλύτερης έκτασης ακινήτου συγκυριότητας των αναιρεσιβλήτων, πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, οι οποίες επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 1094 ΑΚ, που εφάρμοσε. Επομένως, ο περί του αντιθέτου μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης, από το άρθρο 560 αρ. 6 του ΚΠολΔ, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Σε κάθε περίπτωση, ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος γιατί με αυτόν, υπό το πρόσχημα της επίκλησης της πλημμέλειας του αριθμού 6 του άρθρου 560 ΚΠολΔ πλήττεται στην πραγματικότητα, η αναιρετικά ανέλεγκτη, κατ' άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ, εκτίμηση, από το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, των αποδείξεων. Κατόπιν αυτών, και επειδή δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης. Τέλος, οι υπεισελθόντες στη θέση του αναιρεσείοντος, που νικήθηκαν στη δίκη πρέπει να καταδικαστούν στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, που κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά τους (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 06-12-2022 αίτηση για αναίρεση της 65/2020 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λευκάδας που δίκασε ως Εφετείο.

Διατάσσει, την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του, κατατεθέντος για την άσκηση της ανωτέρω αίτησης, παραβόλου.

Καταδικάζει τις υπεισελθούσες στη θέση του αναιρεσείοντος στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Απριλίου 2026.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 5 Μαΐου 2026.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή