Απόφαση 719 / 2026    (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 719/2026
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Α1' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αικατερίνη Χονδρορίζου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Στυλιανή Μπλέτα, Δέσποινα Βασιλοδημητράκη, Μαρία Αρχοντάκη - Τραυλού - Τζανετάτου και Ιωάννη Πανούση - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 2 Μαρτίου 2026, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Χ. Κ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Τζαμαλούκα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.
Του αναιρεσιβλήτου: Γ. Α. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29/3/2010 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αγρινίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 18/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και οι 66/2014 μη οριστική και 29/2019 οριστική του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 10/10/2019 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι. Από τις διατάξεις του άρθρου 576 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ προκύπτει ότι αν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανιστεί κατά τη συζήτηση της υπόθεσης ή εμφανιστεί και δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο απολιπόμενος διάδικος, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικός του ή δεν προκύπτει ποιος επισπεύδει τη συζήτηση, τότε ερευνάται αν ο απολιπόμενος, ή ο μη παριστάμενος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, διάδικος κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και σε καταφατική περίπτωση ο Άρειος Πάγος προχωρεί στη συζήτηση, παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί, ενώ σε αποφατική περίπτωση, αν δηλαδή δεν προκύπτει έγκυρη επίσπευση της συζήτησης της αναίρεσης ή δεν μπορεί να διαπιστωθεί ποιος διάδικος επέσπευσε τη συζήτησή της, κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση (ΟλΑΠ 14/2015, ΑΠ 15/2026, ΑΠ 963/2025, ΑΠ 848/2025, ΑΠ 670/2025, ΑΠ 225/2025, ΑΠ 1941/2024, ΑΠ 749/2024, ΑΠ 736/2024, ΑΠ 427/2024). Τις κλητεύσεις επικαλείται και αποδεικνύει ο παριστάμενος διάδικος (ΑΠ 427/2024, ΑΠ 567/2022, ΑΠ 2/2022).
ΙΙ. Εξάλλου, κατά τη διάταξη της παρ. 4 του άρθ. 260 του ΚΠολΔ, που προστέθηκε με το άρθρο 16 του ν. 4842/2021 και ισχύει, κατ' άρθρο 120 του ίδιου νόμου, από 01-01-2022, όταν οι υποθέσεις που είναι γραμμένες στο πινάκιο δεν εισάγονται προς συζήτηση συνεπεία λόγων ανώτερης βίας, ορίζεται αυτεπαγγέλτως, με πράξη του διευθύνοντος το δικαστήριο, ημέρα και ώρα συζήτησης στο ακροατήριο σε σύντομη κατά το δυνατόν δικάσιμο. Η εγγραφή της υπόθεσης στο οικείο πινάκιο, το οποίο μπορεί να τηρείται και ηλεκτρονικά, γίνεται με πρωτοβουλία του γραμματέα και ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων. Με πρωτοβουλία του γραμματέα μπορεί να γνωστοποιείται η νέα δικάσιμος με αποστολή ηλεκτρονικού μηνύματος στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου των διαδίκων ή με ανάρτηση στην πύλη ψηφιακών υπηρεσιών δικαστηρίων … για όσα δικαστήρια και διαδικασίες έχουν ενταχθεί στο εν λόγω σύστημα. Από τον συνδυασμό των πιο πάνω διατάξεων συνάγεται ότι σε περίπτωση που η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης ματαιώθηκε λόγω αναστολής της λειτουργίας των δικαστηρίων για λόγους ανωτέρας βίας, με πράξη του προέδρου του αντίστοιχου τμήματος του Αρείου Πάγου ορίζεται νέα σύντομη δικάσιμος, χωρίς όμως να απαιτείται να επιδοθεί κλήση από τον έναν διάδικο στον άλλον για τη συζήτηση της υπόθεσης, καθώς η εγγραφή της υπόθεσης στο οικείο πινάκιο, που γίνεται από τον γραμματέα, ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων. Κατ' αναλογική δε εφαρμογή των όσων ισχύουν σε περίπτωση αναβολής της υπόθεσης με αίτημα των διαδίκων και εγγραφής της στο πινάκιο από τον γραμματέα (άρθρο 226 παρ. 4 εδάφια γ' και δ' ΚΠολΔ, που, κατ' άρθρο 575 εδάφιο β' του ίδιου Κώδικα, εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη), προϋπόθεση της εγκυρότητας της κλήτευσης αυτής λόγω της εγγραφής στο πινάκιο είναι ότι ο απολιπόμενος, κατά τη νέα δικάσιμο, διάδικος είχε επισπεύσει εγκύρως τη συζήτηση ή είχε νομίμως και εμπροθέσμως κλητευθεί να παραστεί για την αρχική δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση δεν συζητήθηκε (AΠ 963/2025, ΑΠ 848/2025, ΑΠ 1123/2024, ΑΠ 1036/2024, ΑΠ 749/2024). Διαφορετικά, η αναβολή της υπόθεσης και η αναγραφή της στο πινάκιο του δικαστηρίου για τη μετ’ αναβολή δικάσιμο δεν ισχύει ως κλήτευση του απολειπόμενου κατ’ αυτή διαδίκου (ΑΠ 670/2025).
IΙΙ. Στην προκείμενη περίπτωση, από τα πρακτικά συνεδριάσεως του Δικαστηρίου, τα στοιχεία της δικογραφίας και από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, που επιτρεπτά επισκοπούνται (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), προκύπτει ότι η υπό κρίση από …2019 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης …2019 αίτηση αναίρεσης κατά της 29/2019 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος, με την οποία έγινε δεκτή η έφεση του αναιρεσείοντος Χ. Κ., εξαφανίστηκε η πρωτόδικη 18/2012 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου και έγινε εν μέρει δεκτή η αγωγή του τελευταίου, που αφορούσε αμοιβή από σύμβαση έργου, προσδιορίσθηκε προς συζήτηση για την δικάσιμο της 16-10-2023. Κατά τη δικάσιμο εκείνη, δεν εισήχθησαν προς συζήτηση οι εγγεγραμμένες στο πινάκιο αιτήσεις αναιρέσεως, λόγω διενέργειας των αυτοδιοικητικών εκλογών της 8ης-10-2023 και των επαναληπτικών αυτών εκλογών της 15ης-10-2023. Στη συνέχεια, η Πρόεδρος του Α1' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, έχοντας υπόψη το άρθρο 260 παρ. 4 του ΚΠολΔ και το υπ' αριθμ. πρωτ. …2023 έγγραφο του Υπουργείου Δικαιοσύνης για αναστολή λειτουργίας δικαστηρίων και εισαγγελιών της χώρας ενόψει των ως άνω εκλογών, όρισε αυτεπαγγέλτως δικάσιμο για την εκδίκαση της παρούσης υποθέσεως την 13η Ιανουαρίου 2025 με αριθμό πινακίου … Κατά την τελευταία αυτή δικάσιμο η υπόθεση αναβλήθηκε εκ νέου εκ του πινακίου για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο της 2ας Μαρτίου 2026. Κατ' αυτήν ο αναιρεσείων παραστάθηκε (χωρίς να καταθέσει προτάσεις ή υπόμνημα), εκπροσωπηθείς από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Τζαμαλούκα, του Δικηγορικού Συλλόγου Πατρών (που έχει σχετική πληρεξουσιότητα δυνάμει του …2023 πληρεξουσίου της συμβολαιογράφου Κοζάνης Άννας Θωμά Τσικρίκη), με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην διαδικασία της δίκης για την αναίρεση (άρθρο 573 παρ. 1 ΚΠολΔ). Όπως, όμως, προκύπτει από τα πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Δικαστηρίου, ο αναιρεσίβλητος δεν παραστάθηκε ούτε κατέθεσε δήλωση παράστασης, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, ώστε να εκπροσωπηθεί από κάποιον πληρεξούσιο δικηγόρο, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, κατά την οποία εκφωνήθηκε η υπόθεση από τη σειρά της στο οικείο πινάκιο. Από τα υπάρχοντα στην δικογραφία έγγραφα, που προσκομίζει ο αναιρεσείων, δεν προκύπτει είτε ότι ο απολιπόμενος διάδικος, αναιρεσίβλητος, επισπεύδει τη συζήτηση της κρινόμενης αναίρεσης (και εν γένει δεν προκύπτει ποιος εκ των διαδίκων επισπεύδει αυτήν) είτε ότι αυτός (αναιρεσίβλητος) κλήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, για να παραστεί κατ' αυτήν, με επίδοση προς αυτόν της αναιρέσεως και σχετικής κλήσεως από τον αναιρεσείοντα, αφού δεν προσκομίζεται σχετική έκθεση επιδόσεως. Και ναι μεν η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο αρχικώς κατά την δικάσιμο της 16ης Οκτωβρίου 2023 κατά την οποία δεν εισήχθη προς συζήτηση συνεπεία λόγων ανώτερης βίας, αλλά και κατά την νέα νομίμως ορισθείσα δικάσιμο της 13.01.2025 η αναβολή αυτής εκ του πινακίου, θεωρούνται ως κλήτευση όλων των διαδίκων, τούτο, όμως, προϋποθέτει, κατά τα εκτιθέμενα στην άνω υπό "ΙΙ" νομική σκέψη της παρούσας, είτε ότι ο απολιπόμενος, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, αναιρεσίβλητος είχε επισπεύσει εγκύρως τη συζήτηση ή είχε νομίμως και εμπροθέσμως κλητευθεί, με την επίδοση της αναιρέσεως και σχετικής κλήσης προ συζήτηση, για να παραστεί για την αρχική δικάσιμο, στοιχεία που δεν αποδεικνύονται εν προκειμένω.
Συνεπώς, η συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης πρέπει, κατά τα διαλαμβανόμενα στην άνω υπό "Ι" νομική σκέψη, να κηρυχθεί απαράδεκτη.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από …2019 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης …2019 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 29/2019 απόφασης του Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Απριλίου 2026.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 8 Μαϊου 2026.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ