Αριθμός 757/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Ελπίδα Σιμιτοπούλου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (σύμφωνα με την …/2025 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Μαρία-Μάριον Δερεχάνη, Βάϊα Ζαρχανή, Παρασκευή Γρίβα και Ειρήνη Νικολάου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 20 Μαΐου 2025, με την παρουσία και της Γραμματέως Ε. Τ., για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Φ. Φ. του Γ., κατοίκου ..., που παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Δημητρίου Ζερδελή, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ" και τον δ.τ. "ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στην Θεσσαλονίκη και παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Δημητρίου Κρεμαλή, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Προσθέτως παρεμβαίνουσα υπέρ της αναιρεσίβλητης, ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "ΑΚΤΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στην Παιανία Αττικής και παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Δημητρίου Αντωνίου, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την …/2021 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, την …/2022 ανακοίνωση δίκης-προσεπίκληση και την …/2022 πρόσθετη παρέμβαση, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν η 8792/2022 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 1013/2023 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητεί ο αναιρεσείων με την από 8-9-2023 αίτησή του και τους από 7-4-2025 πρόσθετους λόγους αυτής.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγήτρια ορίσθηκε η Αρεοπαγίτης Ειρήνη Νικολάου.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την υπό κρίση από …/2023 (αρ. έκθ. κατάθ. …2023) αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 1013/2023 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων, κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών, επί της από …/2022 (αρ. έκθ. κατάθ. …2022) έφεσης της εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης κατά της υπ' αριθμ. 8792/2022 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Με την ως άνω πρωτόδικη απόφαση, αφού συνεκδικάσθηκαν α) η από …/2021 (αρ. έκθ. κατ. …2021) αγωγή του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος κατά της εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.", β) η από …/2022 (αρ. έκθ. κατ. …2022) ανακοίνωση δίκης και προσεπίκληση σε παρέμβαση της εναγομένης προς την εταιρεία "ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε." και γ) η από …/2022 (αρ. έκθ. κατ. …2022) πρόσθετη παρέμβαση της καθ' ης η ανακοίνωση δίκης - προσεπικληθείσας ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε.", απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η πρόσθετη παρέμβαση, έγινε εν μέρει δεκτή η αγωγή και αναγνωρίσθηκε ότι εργοδότης του ενάγοντος ήταν η εναγόμενη, με την οποία αυτός συνδεόταν από τις 10-7-2007 με μια ενιαία σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, αναγνωρίσθηκε επίσης η ακυρότητα της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας του και υποχρεώθηκε η εναγομένη να αποδέχεται τις υπηρεσίες του και να του καταβάλει για μισθούς υπερημερίας το συνολικό ποσό των 12.888,84 ευρώ, με τον νόμιμο τόκο αφότου κάθε επιμέρους παροχή κατέστη ληξιπρόθεσμη και απαιτητή. Κατόπιν άσκησης εκ μέρους της εναγομένης της ως άνω έφεσης, εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, με την οποία έγινε δεκτή η έφεση και, αφού εξαφανίσθηκε η πρωτόδικη απόφαση, έγινε δεκτή η πρόσθετη υπέρ της εναγομένης παρέμβαση και απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η αγωγή. Η αίτηση αναίρεσης έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα, εντός της διετούς καταχρηστικής προθεσμίας του άρθρου 564 παρ. 3 ΚΠολΔ από τη δημοσίευση, στις 20/6/2023, της προσβαλλόμενης απόφασης, καθόσον κατατέθηκε στη Γραμματεία του εκδόσαντος την εν λόγω απόφαση Δικαστηρίου στις 8/9/2023 και από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης δεν προκύπτει η με επιμέλεια οποιουδήποτε διαδίκου επίδοση αυτής της απόφασης, ούτε άλλωστε οι διάδικοι επικαλούνται επίδοση αυτής (άρθρα 552, 553 παρ. 1β', 556 παρ. 1, 564 παρ. 3, 566 παρ. 1, 144 και 145 παρ. 1 ΚΠολΔ).
Συνεπώς, η αίτηση είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 του ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Περαιτέρω, με το από …/2025 (αρ. έκθ. κατ. …2025) αυτοτελές δικόγραφο, το οποίο επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στην αναιρεσίβλητη και την προσθέτως παρεμβαίνουσα (βλ. τις προσκομιζόμενες από τον αναιρεσείοντα εκθέσεις επίδοσης με αριθμούς …2025 της δικαστικής επιμελήτριας της περιφέρειας του Εφετείου … Χ. Μ. και ...2025 της δικαστικής επιμελήτριας της περιφέρειας του Εφετείου … Ι. - Π. Χ., αντίστοιχα), σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 569 παρ. 2 ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 37 του ν. 4842/2021 και ισχύει από 1/1/2022 (άρθρο 120 ν. 4842/2021), καταλαμβάνει δε και τις εκκρεμείς δίκες σύμφωνα με το άρθρο 116 παρ. 2β του ιδίου ν. 4842/2021, όπως τούτο διαμορφώθηκε με το άρθρο 21 παρ. 2 του ν. 4912/2022, ο αναιρεσείων άσκησε εμπρόθεσμα, δηλαδή 30 πλήρεις ημέρες πριν την ορισθείσα ημερομηνία συζήτησης της αίτησης αναίρεσης, στις 20/5/2025, κατά την οποία άρχισε η εκδίκασή της (άρθρο 281 ΚΠολΔ), και παραδεκτά πρόσθετους λόγους, οι οποίοι συνεκφωνήθηκαν με την αίτηση αναίρεσης, πρέπει δε να συνεκδικαστούν με αυτήν λόγω της μεταξύ τους συνάφειας (άρθρο 246 ΚΠολΔ), αλλά και διότι οι πρόσθετοι λόγοι δεν έχουν αυθυπαρξία και συζητούνται υποχρεωτικά με την αίτηση αναίρεσης (ΑΠ 709/2025, 527/2023, 1078/2020, 921/2019), και να ερευνηθεί περαιτέρω το βάσιμο αυτών (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 648, 652 του ΑΚ και 6 του Α.Ν. 765/1943, που κυρώθηκε με την υπ' αριθμ. …/1946 ΠΥΣ και διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 38 ΕισΝΑΚ, συνάγεται ότι σύμβαση εξαρτημένης εργασίας υπάρχει όταν ο εργαζόμενος υποβάλλεται σε νομική και προσωπική εξάρτηση από τον εργοδότη, η οποία εκδηλώνεται με το δικαίωμα του τελευταίου να δίνει στον εργαζόμενο δεσμευτικές εντολές και οδηγίες, ως προς τον τόπο, χρόνο και τρόπο παροχής της εργασίας και να ασκεί έλεγχο και εποπτεία για τη διαπίστωση της συμμόρφωσής του προς αυτές. Η υποχρέωση, μάλιστα, του τελευταίου να δέχεται τον έλεγχο του εργοδότη και να συμμορφώνεται προς τις οδηγίες του σχετικά με τον τρόπο παροχής της εργασίας, αποτελεί το βασικό γνώρισμα της ως άνω εξάρτησης, η οποία μπορεί να είναι χαλαρότερη σε περιπτώσεις που ο εργαζόμενος αναπτύσσει πρωτοβουλία κατά την εκτέλεση της εργασίας του, λόγω των επιστημονικών ή τεχνικών του γνώσεων, αλλά θα πρέπει να υπάρχει για να θεωρηθεί η εργασία του ως εξαρτημένη (ΟλΑΠ 28/2005, ΑΠ 747/2024, 9/2023, 953/2020). Η σύμβαση αυτή διακρίνεται από τη σύμβαση ανεξαρτήτων υπηρεσιών, στην οποία δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του εργατικού δικαίου (ΑΠ 747/2024, 9/2023, 1034/2020, 849/2020), που υπάρχει όταν ο εργαζόμενος παρέχει αντί μισθού τις υπηρεσίες του, χωρίς να υπόκειται στον έλεγχο και την εποπτεία του εργοδότη και να είναι υποχρεωμένος να συμμορφώνεται προς τις εντολές και οδηγίες αυτού, ιδίως ως προς τον τρόπο και τον χρόνο παροχής των υπηρεσιών του (ΑΠ 747/2024, 1402/2023, 351/2021, 953/2020). Οπωσδήποτε το δικαίωμα του εργοδότη να δίνει εντολές και οδηγίες ως προς τον τρόπο, τον τόπο και τον χρόνο παροχής της εργασίας και να ελέγχει τη συμμόρφωση του εργαζομένου προς αυτές, καθώς και η έκταση των αντιστοίχων υποχρεώσεων του τελευταίου, αποτελούν ενδεικτικά στοιχεία της ύπαρξης εξάρτησης, η οποία, όμως, δεν εξαρτάται μόνο από τη συνδρομή όλων ή των περισσοτέρων από τα στοιχεία αυτά, διότι εκείνο που διακρίνει την εξαρτημένη εργασία από την ανεξάρτητη δεν είναι το ποσοτικό στοιχείο, δηλαδή η σώρευση περισσοτέρων ενδείξεων δέσμευσης και εξάρτησης, αλλά το ποιοτικό, δηλαδή η ιδιαίτερη ποιότητα της δέσμευσης και εξάρτησης, η οποία έχει για τον υποβαλλόμενο σ' αυτήν εργαζόμενο συνέπειες που καθιστούν απαραίτητη την ιδιαίτερη ρύθμιση της σχέσης του με τον εργοδότη και δικαιολογούν την ειδική προστασία από το εργατικό δίκαιο. Το ποιοτικό αυτό στοιχείο συνάγεται από την εκτίμηση των όρων και των συνθηκών παροχής της εργασίας και διαφέρει κατά περίπτωση, ανάλογα με το είδος και τη φύση της εργασίας, συνδυαζόμενο δε με τις υφιστάμενες ενδείξεις εξάρτησης, παρέχει ασφαλέστερο κριτήριο για τη διάκριση της εξαρτημένης εργασίας από την ανεξάρτητη (ΟλΑΠ 28/2005, ΑΠ 747/2024, 9/2023, 850/2022, 953/2020).

Σε κάθε περίπτωση, συνεκτιμάται το περιεχόμενο της σύμβασης, αλλά αποφασιστική σημασία έχουν οι συνθήκες υπό τις οποίες παρέχεται η εργασία, οι οποίες δυνατόν να αποκλίνουν από τους συνομολογημένους όρους. Επίσης, συνεκτιμώνται ως σχετικές ενδείξεις και άλλα κατά περίπτωση στοιχεία, όπως ο τρόπος της αμοιβής, η ασφάλιση σε ασφαλιστικό οργανισμό, η έκδοση δελτίων παροχής υπηρεσιών, η δυνατότητα του εργαζομένου να παρέχει τις υπηρεσίες του και σε άλλον εργοδότη κλπ. (ΑΠ 747/2024, 953/2020, 710/2019, 1110/2017). Η υποχρέωση δε του εργαζομένου να συμμορφώνεται, ως προς την εκτέλεση των υπηρεσιών του, προς από κοινού συμφωνούμενους όρους ή να παρέχει αυτές σε καθορισμένο χρόνο και τόπο, ακόμη και σε χώρο του εργοδότη, δεν καθιστά, άνευ άλλου τινός, τη συνδέουσα τους συμβαλλομένους σχέση ως εξαρτημένης εργασίας και, συνεπώς, μπορεί αυτή να έχει τον χαρακτήρα μίσθωσης έργου ή και ανεξαρτήτων υπηρεσιών (ΑΠ 747/2024, 9/2023, 2052/2022, 522/2022, 1110/2017). Σε κάθε περίπτωση, ο ορθός νομικός χαρακτηρισμός μιας σχέσης ως σύμβασης εξαρτημένης εργασίας, ή μίσθωσης έργου ή ανεξαρτήτων υπηρεσιών, ως κατ' εξοχήν έργο της δικαιοδοτικής λειτουργίας, όπως αυτή οριοθετείται από τις διατάξεις των άρθρων 26 παρ. 3 και 87 παρ. 2 του Συντάγματος, ανήκει στο δικαστήριο, το οποίο, εκτιμώντας όλα τα πραγματικά περιστατικά και τις περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης, χαρακτηρίζει αυτεπάγγελτα την καταρτισθείσα σύμβαση, ανεξάρτητα από τον χαρακτηρισμό που δίνουν σ' αυτήν οι συμβαλλόμενοι ή ο νόμος (ΟλΑΠ 3/2021, ΑΠ 747/2024, 57/2023, 9/2023, 953/2020, 13/2017).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 136 παρ. 1, 2 και 3 του Ν. 4412/2016 "Δημόσιες Συμβάσεις Έργων, Προμηθειών και Υπηρεσιών (προσαρμογή στις Οδηγίες 2014/24/ ΕΕ και 2014/25/ΕΕ)" (ΦΕΚ Α' 147/8-8-2016), όπως τούτο ίσχυε πριν την αντικατάστασή του με το άρθρο 57 του Ν. 4782/2021 (ΦΕΚ Α' 36/9-3-2021) με έναρξη ισχύος από 1-9-2021 (άρθρο 142 παρ. 1β' Ν. 4782/2021), "1. Η παρακολούθηση, ο έλεγχος και η διοίκηση των έργων ασκούνται από την αρμόδια τεχνική υπηρεσία του φορέα κατασκευής του έργου (διευθύνουσα ή επιβλέπουσα υπηρεσία), η οποία ορίζει τους τεχνικούς υπαλλήλους που θα ασχοληθούν ειδικότερα με την επίβλεψη, προσδιορίζει τα καθήκοντα τους όταν είναι περισσότεροι από έναν, παρακολουθεί το έργο τους και γενικά προβαίνει σε κάθε ενέργεια που απαιτείται για την καλή και έγκαιρη εκτέλεση των έργων. 2. Η Διευθύνουσα Υπηρεσία ορίζει ως επιβλέποντες και βοηθούς αυτών για το έργο ή τμήματά του ή είδη εργασιών τεχνικούς κατά προτίμηση υπαλλήλους που έχουν την κατάλληλη ειδικότητα, ανάλογα με τα στελέχη που διαθέτει, τις υπηρεσιακές ανάγκες και την αξιολόγηση του έργου και του προσωπικού. Οι επιβλέποντες αποτελούν τους άμεσους βοηθούς του προϊστάμενου της διευθύνουσας υπηρεσίας στην άσκηση των καθηκόντων της που σχετίζονται με το έργο, όπως αυτά ορίζονται στις επί μέρους διατάξεις του παρόντος τίτλου. Δεν αποκλείεται η άσκηση της επίβλεψης από τον προϊστάμενο της διευθύνουσας υπηρεσίας. Η Διευθύνουσα Υπηρεσία όταν ορίζει ομάδα επίβλεψης, περιλαμβάνει τον συντονιστή, τους επιβλέποντες και τους βοηθούς τους, με σαφώς καθορισμένα καθήκοντα στην απόφαση ορισμού, ιδίως σε ό,τι αφορά τις απαιτήσεις υπογραφής εγγράφων και στοιχείων. Για την παραλαβή των αφανών εργασιών και τη σύνταξη των σχετικών πρωτοκόλλων ορίζει επίσης τριμελή επιτροπή τεχνικών υπαλλήλων. Όταν για οποιοδήποτε λόγο δεν είναι δυνατός ο ορισμός τριμελούς επιτροπής τεχνικών υπαλλήλων, αυτή η επιτροπή μπορεί να συγκροτηθεί από (2) δύο υποχρεωτικά μέλη τεχνικούς υπαλλήλους και τον επιβλέποντα. 3. Στην περίπτωση κατασκευής έργου με ανάθεση σε ανάδοχο, η επίβλεψη αποσκοπεί στην πιστή εκπλήρωση από τον ανάδοχο των όρων της σύμβασης και στην κατασκευή του έργου, σύμφωνα με τους κανόνες της τέχνης, ώστε να ανταποκρίνεται στον προορισμό του. Στην περίπτωση κατασκευής έργου με αυτεπιστασία, η επίβλεψη οργανώνει και διευθύνει τα μέσα που έχει στη διάθεσή της κατά τον οικονομοτεχνικά προσφορότερο τρόπο, για να επιτύχει την κατασκευή του έργου, σύμφωνα με τις προδιαγραφές και τους κανόνες της τέχνης, ώστε να ανταποκρίνεται στον προορισμό του". Κατά το άρθρο 138 παρ. 7 και 10 του ιδίου νόμου, "7. Αν δεν ορίζεται διαφορετικά στη σύμβαση, ο ανάδοχος υποχρεούται να διαθέσει για το έργο όλο το απαιτούμενο προσωπικό, υλικά, μηχανήματα, οχήματα, αποθηκευτικούς χώρους, εργαλεία και οποιαδήποτε άλλα μέσα. Ο ανάδοχος, σε κάθε περίπτωση βαρύνεται με όλες τις απαιτούμενες δαπάνες για την ολοκλήρωση του έργου, όπως είναι οι δαπάνες των μισθών και ημερομισθίων του προσωπικού, οι δαπάνες όλων των εργοδοτικών επιβαρύνσεων, οι δαπάνες για τη μετακίνηση του προσωπικού του, οι δαπάνες των υλικών και της μεταφοράς, διαλογής, φύλαξης και φθοράς τους, οι δαπάνες λειτουργίας, συντήρησης, απόσβεσης, μίσθωσης μηχανημάτων και οχημάτων, οι φόροι, τέλη, δασμοί, ασφαλιστικές κρατήσεις ή επιβαρύνσεις, οι δαπάνες εφαρμογής των σχεδίων κατασκευής των σταθερών σημείων, καταμετρήσεων, δοκιμών, προσπελάσεων προς το έργο και στις θέσεις για τη λήψη υλικών, σύστασης και διάλυσης εργοταξίων, οι δαπάνες αποζημιώσεων ζημιών στο προσωπικό του, στον κύριο του έργου ή σε οποιονδήποτε τρίτο και γενικά κάθε είδους δαπάνη απαραίτητη για την καλή και έντεχνη εκτέλεση του έργου [.....] 10. Ανεξάρτητα από την υποχρέωση του αναδόχου να διαθέτει όλο το προσωπικό που απαιτείται για τη διεύθυνση της κατασκευής και την κατασκευή του έργου, η διακήρυξη μπορεί να ορίζει κατ` εκτίμηση τον αριθμό τεχνικού προσωπικού κατά ειδικότητα και βαθμίδα εκπαίδευσης, που πρέπει να διαθέτει κατ` ελάχιστο ο ανάδοχος κατά την εκτέλεση της σύμβασής του. Ο αριθμός αυτός προσαρμόζεται, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του έργου, με βάση το χρονοδιάγραμμα κατασκευής του. Η διευθύνουσα υπηρεσία μπορεί πάντα να διατάσσει την απομάκρυνση του προσωπικού που κρίνεται δικαιολογημένα ακατάλληλο ή την ενίσχυση των συνεργείων του αναδόχου", ενώ με το άρθρο 139 εδ. α' και β' αυτού ορίζεται ότι "Η διεύθυνση των έργων από την πλευρά του αναδόχου στους τόπους κατασκευής τους γίνεται από τεχνικούς που έχουν τα κατάλληλα προσόντα και είναι αποδεκτοί από την διευθύνουσα υπηρεσία. Η επί του τόπου των έργων παρουσία τεχνικού στελέχους ή τεχνικού υπαλλήλου του αναδόχου είναι υποχρεωτική και ανάλογη με τη φύση και το μέγεθος του κατασκευαζόμενου έργου. Η ελάχιστη τεχνική στελέχωση του εργοταξίου σε κάθε έργο καθορίζεται με απόφαση της αναθέτουσας αρχής ή του αναθέτοντος φορέα, στη διακήρυξη". Από τις ανωτέρω διατάξεις του Ν. 4412/2016 σαφώς προκύπτει ότι σε περίπτωση κατασκευής έργου με ανάθεση σε ανάδοχο, ο τελευταίος υποχρεούται να διαθέτει όλο το προσωπικό που απαιτείται για τη διεύθυνση της κατασκευής και την κατασκευή του έργου, τηρώντας τους όρους της διακήρυξης ως προς τον αριθμό του απαιτούμενου τεχνικού προσωπικού κατά ειδικότητα και βαθμίδα εκπαίδευσης.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 εδ. α' ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης, αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας, με βάση τα αναιρετικώς ανέλεγκτα γενόμενα από αυτό δεκτά ως αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά, δεν εφαρμόσει τον κανόνα δικαίου, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή αν εφαρμόσει αυτόν, ενώ δεν συνέτρεχαν οι ως άνω προϋποθέσεις, καθώς και αν εφαρμόσει αυτόν εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη ή μη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών στον κανόνα δικαίου. Η παραβίαση, δηλαδή, από τη διάταξη αυτή πρέπει να προκύπτει από την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού (ΟλΑΠ 4/2018, 6/2017, ΑΠ 590/2024). Κατά δε τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ο αναιρετικός αυτός λόγος ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή του (ανεπαρκής αιτιολογία), με αποτέλεσμα έτσι να μη μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε (ΟλΑΠ 20/2005, ΑΠ 435/2024, 1545/2022). Αντίθετα, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδεικτικών μέσων και μάλιστα στην έκθεση, ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση του εξαγόμενου από αυτά πορίσματος, γιατί στην κρίση αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανελέγκτως, κατ' άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το αποδεικτικό πόρισμα και για τον λόγο αυτό καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος. Επομένως, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε (ΟλΑΠ 2/2019, 8/2018, ΑΠ 590/2024). Επίσης, με τον λόγο αυτό δεν επιτρέπεται να πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση κατά την εκτίμηση των αποδείξεων, που δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο, υπό την επίκληση ότι αυτή παραβίασε κανόνα ουσιαστικού δικαίου (ΟλΑΠ 57/1990, ΑΠ 99/2026, 42/2020).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, συνισταμένη στο ότι το Εφετείο παραβίασε ευθέως τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του άρθρου 136 παρ. 1 και 2 του ν. 4412/2016, τις οποίες δεν εφάρμοσε, ενώ έπρεπε να τις εφαρμόσει και να καταλήξει σε διαφορετικό αποδεικτικό πόρισμα και δη ότι εργοδότης του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος ήταν η κυρία του έργου-εναγόμενη και ήδη αναιρεσίβλητη, διότι σύμφωνα με την παραπάνω διάταξη αφενός ο ορισμός του επιβλέποντα και του βοηθού αυτού γίνεται μόνο από τον κύριο του έργου και εποπτεύοντα την ορθή εκτέλεση αυτού και αφετέρου τα πρόσωπα που ορίζονται στο κλιμάκιο της επίβλεψης, είτε ως επιβλέποντες είτε ως βοηθοί αυτών, αποτελούν τεχνικό προσωπικό του κυρίου του έργου. Επίσης, με τον συναφή μοναδικό λόγο του δικογράφου των πρόσθετων λόγων, ο αναιρεσείων ισχυρίζεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση παραβίασε εκ πλαγίου τις ίδιες ως άνω διατάξεις, καθώς και εκείνες των άρθρων 648 και 652 ΑΚ, διαλαμβάνοντας στο σκεπτικό της ασαφείς και αντιφατικές αιτιολογίες, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής ή μη εφαρμογής της.
Από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) προκύπτει ότι το Εφετείο δέχθηκε, κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο του πρώτου λόγου και του μοναδικού πρόσθετου λόγου μέρος της, τα ακόλουθα: "Η εναγόμενη εταιρεία με την επωνυμία "ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ ΑΕ" ιδρύθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 του ν. 2229/1994 και δυνάμει της με αριθμό …1994 (ΦΕΚ …1994) Υπουργικής Απόφασης, με μοναδικό μέτοχο το Ελληνικό Δημόσιο και με σκοπό: α) την ολική ή μερική μελέτη, κατασκευή, επέκταση, συντήρηση, οργάνωση, εξοπλισμό, εκμετάλλευση, διοίκηση, επίβλεψη και παρακολούθηση του έργου της Εγνατίας Οδού, καθώς και του οδικού δικτύου που εξυπηρετεί άμεσα ή έμμεσα το έργο και συνδέεται με αυτό, β) την ολική ή μερική ανάθεση απευθείας, στα πλαίσια των κειμένων διατάξεων, ή μέσω διαγωνισμού σε τρίτους της μελέτης κατασκευής, επέκτασης, συντήρησης, οργάνωσης, εξοπλισμού, εκμετάλλευσης του πιο πάνω έργου, καθώς και της επίβλεψης και παρακολούθησης της εκτέλεσης των σχετικών συμβάσεων και του ελέγχου των σχετικών μελετών και γ) την παροχή συμβουλών και εισήγηση σε θέματα σχετικά με τα παραπάνω. Είναι επιχείρηση κοινής ωφέλειας, που λειτουργεί χάριν του δημοσίου συμφέροντος, διεπόμενη από τις σχετικές για τις επιχειρήσεις αυτές διατάξεις και λειτούργησε κατά το χρονικό διάστημα 2005 μέχρι 2010 κατά τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας, έκτοτε δε, υπάγεται στις διατάξεις που διέπουν τις επιχειρήσεις του δημόσιου τομέα, όπως αυτός προσδιορίζεται με το άρθρο 1 παρ. 6 του ν. 1256/1982, καθόσον με το άρθρο 19 του ν. 3429/2005, όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του ν. 3899/2010, ήδη καταργήθηκε η εξαίρεση υπαγωγής της σ' αυτόν. Σύμφωνα λοιπόν με τον ως άνω νόμο 2229/1994, η εναγομένη έχει εκ του νόμου τη δυνατότητα να αναθέτει σε τρίτους τη συντήρηση και λειτουργία του ως άνω έργου. Μάλιστα κατά την 160η συνεδρίαση του ΔΣ της 2-4-1999, η εναγομένη αποφάσισε και ενέκρινε την εκτέλεση όλων των εργασιών συντήρησης και λειτουργίας της Εγνατίας Οδού, με εργολαβίες. Προς εκτέλεση δε και της ως άνω απόφασης από το έτος 1999, ανέθεσε αρχικά μέρος και πλέον το σύνολο του κοινωφελούς της έργου και δη τη λειτουργία, τη συντήρηση και την αξιοποίηση των οδικών αξόνων αρμοδιότητάς της, σε εξωτερικούς συνεργάτες, τους οριζόμενους ως αναδόχους, έναντι αμοιβής, μέσω ανοιχτών μειοδοτικών διαγωνισμών που προκηρύσσει, συνάπτοντας μετά τούτων δημόσιες συμβάσεις. Ήτοι η εναγομένη από το έτος 1999 επέλεξε να λειτουργήσει με το σύστημα της "εξωτερικής ανάθεσης εργασιών", γνωστό με τον όρο outsourcing, (.....) αναθέτοντας βάσει συμβάσεων έργου, σε τρίτους, τη διαρκή εκτέλεση συγκεκριμένων δραστηριοτήτων και λειτουργιών της επιχείρησης, οι οποίες προηγουμένως εκτελούνταν από τμήματα ή μονάδες, στο πλαίσιο της ίδιας επιχείρησης και με το δικό της προσωπικό. Έτσι, μεταξύ της εναγομένης και των εκάστοτε αναδοχών καταρτίστηκαν κατά τον ένδικο χρόνο, συμβάσεις ανάθεσης έργου, διεπόμενες από τον "Κανονισμό ανάθεσης και εκπόνησης μελετών και ανάθεσης και εκτέλεσης έργων της εταιρείας ....." και τα λοιπά συμβατικά τεύχη, σύμφωνα με τις οποίες η εναγομένη, κυρία του έργου, ανέθετε στην εκάστοτε ανάδοχο - μειοδότη και αυτή αποδεχόταν και αναλάμβανε, έναντι του συμφωνηθέντος ανταλλάγματος, την εκτέλεση των παρακάτω έργων: α) έργο με κωδικό … για το έργο ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ: "Συντήρηση και λειτουργία του τμήματος Α/Κ … μέχρι … (2009-2014)", για το οποίο αναδείχθηκε μειοδότης η εταιρεία ΙΟΝΙΟΣ, την οποία υποκατέστησε μερικώς η παρεμβαίνουσα εταιρεία ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, β) έργο με κωδικό … για το έργο ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ: Λειτουργία και Συντήρηση του ανατολικού τομέα της Εγνατίας οδού και των καθέτων αξόνων (2015-2016), για το οποίο αναδείχθηκε μειοδότης η εταιρεία ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, γ) έργο με κωδικό … για το έργο ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ: "Λειτουργία, Συντήρηση του αυτοκινητόδρομου στον ανατολικό τομέα στους καθέτους άξονες Α1 και Α23 και κατασκευή σταθμών διοδίων (2018-2020)", για το οποίο αναδείχθηκε μειοδότης η εταιρεία ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ και δ) έργο με κωδικό …, για το έργο ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ: "Λειτουργία, Συντήρηση του αυτοκινητόδρομου στον ανατολικό τομέα στους καθέτους άξονες Α1, Α25 και Α23 (2020-2022)", για το οποίο αναδείχθηκε μειοδότης η εταιρεία ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ. Από τα τεύχη της διακήρυξης αποδεικνύονται οι αναλυτικά αναφερόμενες υποχρεώσεις της κάθε αναδόχου εταιρείας, οι ομάδες εργασίας της, ο προϋπολογισμός του εκάστοτε έργου, η διάρκειά του, το αντικείμενό του, οι οικονομικοί πόροι για την εκτέλεσή του, όπως ασφαλίσεις παντός κινδύνου, αστικής ευθύνης έναντι τρίτων, οχημάτων, μηχανημάτων, προσωπικού, οι προβλεπόμενες ποινικές ρήτρες, οι επιμέρους εργασίες και τα προσόντα του προσωπικού που έπρεπε να απασχολεί η ανάδοχος για την ορθή εκτέλεση του έργου, προς διασφάλιση της αρτιότητας αυτού, με γνώμονα την ασφάλεια των χρηστών της οδού. Ειδικότερα, το αντικείμενο της εργολαβίας συνίστατο: α) στην τεχνική αστυνόμευση, ήτοι το σύνολο των ενεργειών και δράσεων για την επισήμανση των φθορών και βλαβών των στοιχείων της οδού, με άμεση αποκατάσταση αυτών όπου είναι εφικτό και τον εντοπισμό των επικείμενων κινδύνων για τους χρήστες, καθώς και η αναγκαία συντήρηση οδού και σηράγγων, μετά εργασιών καθαριότητας, ανά τακτά χρονικά διαστήματα, αλλά και συντήρησης Η/Μ εγκαταστάσεων της οδού, β) στη λειτουργία του αυτοκινητόδρομου, που ενδεικτικά περιλαμβάνει τον έλεγχο της κυκλοφορίας της οδού και των σηράγγων, περιπολίες ασφαλείας, αντιμετώπιση εκτάκτων περιστατικών, αποχιονισμό, τεχνική υποστήριξη λειτουργίας οδού κλπ., γ) στην κάλυψη αναγκών λειτουργίας οδού, με αναβάθμιση της παρεχόμενης ασφάλειας και άνεσης προς τους χρήστες, μέσω της συμβατικής και ηλεκτρονικής σήμανσης, αναδιαγράμμισης, με δίκτυα επικοινωνιών, εποπτεία και διαχείριση κυκλοφορίας με τηλεματικά μέσα κλπ. Ωστόσο, η ίδια η εναγομένη διατήρησε αρμοδιότητες σχετικές με την επίβλεψη - εποπτεία του εκάστοτε αναδόχου και επιπλέον αρμοδιότητες, γραφειοκρατικής κυρίως φύσεως, απτόμενες του σκληρού πυρήνα λειτουργίας της Εγνατίας Οδού. Κατά τα παραπάνω λοιπόν, στο κύριο κάθε φορά ανατιθέμενο έργο, πολύ μεγάλης οικονομικής αξίας το καθένα, περιλαμβάνονταν επιμέρους υποέργα, όπως αυτά κάθε φορά προβλέπονται και εξειδικεύονται στο αντικείμενο της εκάστοτε σύμβασης, στην Τεχνική Περιγραφή του έργου και την Ειδική Συγγραφή Υποχρεώσεων, που εκτεινόταν σε μία ευρύτερη περιοχή που κάλυπτε τον ανισόπεδο κόμβο (Α/Κ) … έως το τελωνείο …

Εξάλλου προβλέπεται με ειδικό όρο της εκάστοτε σύμβασης ανάθεσης έργου, ότι κατά τη διάρκεια και μετά το πέρας της τεχνικής αστυνόμευσης, θα συμπληρώνονται από το προσωπικό του Αναδόχου όλα τα απαραίτητα έντυπα, όπως περιγράφεται στη λειτουργική διαδικασία … της εναγομένης, τα δε δεδομένα της τεχνικής αστυνόμευσης θα καταχωρούνται στο πληροφοριακό σύστημα διαχείρισης συντήρησης οδού (…) της εναγομένης. Η εναγομένη, λοιπόν, κατά το ένδικο χρονικό διάστημα ανέθεσε, δυνάμει των ως άνω συμβάσεων έργων, διεπόμενες από τον "Κανονισμό ανάθεσης και εκπόνησης μελετών και ανάθεσης και εκτέλεσης έργων της εταιρείας" και τα λοιπά συμβατικά τεύχη, την εκτέλεση έργων, στην εκάστοτε ανάδοχο που, κατά τα προαναφερόμενα, μετά το έτος 2014 ήταν η παρεμβαίνουσα ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, και οι οποίες ήταν τεχνικές - μελετητικές εταιρείες, με δική τους οργάνωση, προσωπικό, υλικοτεχνική υποδομή, μέσα και ειδική τεχνογνωσία, προαπαιτούμενα της εκάστοτε διακήρυξης, έτσι ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες συνθήκες των έργων που αναλάμβαναν και να ολοκληρώνουν αυτά επιτυχώς και εντός του συμφωνημένου χρόνου. Από τους όρους δε της κάθε φορά διακήρυξης, της τεχνικής περιγραφής και των όρων ειδικής συγγραφής και υποχρεώσεων των αναδοχών, που υποχρεωτικά συνοδεύουν αυτή (και είναι συναφείς κατά τους ειδικότερους όρους), αποδεικνύεται ότι η εναγομένη στα πλαίσια και της συμφωνηθείσας εποπτείας που ασκούσε, απαιτούσε η ανάδοχος να διαθέτει εξειδικευμένο προσωπικό, προσδιορίζοντας μάλιστα τα απαιτούμενα προσόντα των ομάδων εργασίας, ώστε να εξασφαλίζεται η απρόσκοπτη αλλά και η ορθή τεχνική και επιστημονική εκπλήρωση του κάθε φορά ανατιθέμενου έργου. Προς εκτέλεση του εκάστοτε ανατιθέμενου έργου συντήρησης και λειτουργίας της Εγνατίας Οδού, οι ανάδοχες εταιρίες προσλάμβαναν προσωπικό, ειδικότερα δε, κατά το χρονικό διάστημα από τον Ιούλιο του έτους 2007 μέχρι 31-8-2021, η εκάστοτε ανάδοχος συνήψε συμβάσεις ανεξάρτητων υπηρεσιών και με τον ενάγοντα, με την ειδικότητά του ως πολιτικού μηχανικού της Πολυτεχνικής Σχολής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, κατόχου αντίστοιχης άδειας ασκήσεως επαγγέλματος από το έτος 2006. Συγκεκριμένα, στα πλαίσια των ανατιθέμενων από την εναγομένη εταιρεία έργων, οι παρακάτω αναδοχές εταιρείες προσέλαβαν τον ενάγοντα ως μηχανικό του έργου και δη: 1) δυνάμει της από …2007 έγγραφης σύμβασης παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών, λήγουσα την …2008, η ανάδοχος εταιρεία "ΑΚΤΙΣ ΑΕ", έναντι συνολικής αμοιβής 19.600 ευρώ, 2) δυνάμει της από …2009 έγγραφης σύμβασης παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών, λήγουσα την …2009, η ανάδοχος εταιρεία "ΜΕΚΟΝ Α.Ε.", έναντι συνολικής αμοιβής 6.300 ευρώ, 3) η ανάδοχος εταιρεία "ΙΟΝΙΟΣ ΑΕ": α) δυνάμει της από …2009 έγγραφης σύμβασης παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών, λήγουσα την …2009, έναντι συνολικής αμοιβής 24.500 ευρώ, β) δυνάμει της από …2010 έγγραφης σύμβασης παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών, λήγουσα την …2009, έναντι συνολικής αμοιβής 12.000 ευρώ, γ) δυνάμει της από …2012 έγγραφης σύμβασης παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών, λήγουσα την …2012, έναντι συνολικής αμοιβής 5.250 ευρώ, δ) δυνάμει της από …2012 έγγραφης σύμβασης παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών, του ανατέθηκε "η εκπόνηση μελετών για την κατασκευή έργων της ειδικότητάς του, η επίβλεψη εκτέλεσής τους, καθώς και η διασφάλιση των προδιαγραφών, όπως αναφέρονται στις συμβάσεις μεταξύ Κυρίου των έργων και αναδόχου", και δη αναφορικά με την κατασκευή του έργου Εγνατία Οδός Εργασίες συντήρησης και λειτουργίας του τμήματος από Α/Κ … μέχρι … (2009-2014), έναντι συνολικής αμοιβής 24.500 ευρώ, ε) δυνάμει της από …2013 έγγραφης σύμβασης παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών, του ανατέθηκε "η εκπόνηση μελετών για την κατασκευή έργων της ειδικότητάς του, η επίβλεψη εκτέλεσής τους, καθώς και η διασφάλιση των προδιαγραφών, όπως αναφέρονται στις συμβάσεις μεταξύ Κυρίου των έργων και αναδόχου" και δη αναφορικά με την κατασκευή του έργου Εγνατία Οδός Εργασίες συντήρησης και λειτουργίας του τμήματος από Α/Κ … μέχρι … (2009-2014), έναντι συνολικής αμοιβής 19.250 ευρώ, 4) Η προσθέτως παρεμβαίνουσα ανάδοχος εταιρεία "ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ": α) δυνάμει της από …2014 έγγραφης σύμβασης παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών, του ανέθεσε την εκπόνηση, εκτέλεση και εφαρμογή, στο έργο που αυτή είχε αναλάβει "Εγνατία Οδός Εργασίες συντήρησης και λειτουργίας του τμήματος από Α/Κ … μέχρι …", έναντι συνολικής αμοιβής 10.620 ευρώ, με την ειδικότερη συμφωνία ότι αυτή θα καταβάλλεται τμηματικά, β) δυνάμει της από …2015 έγγραφης σύμβασης παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών, του ανέθεσε την εκπόνηση, εκτέλεση και εφαρμογή, στο έργο που αυτή είχε αναλάβει "Εγνατία Οδός Εργασίες συντήρησης και λειτουργίας του τμήματος από Α/Κ … μέχρι …", έναντι συνολικής αμοιβής 3.750 ευρώ, με την ειδικότερη συμφωνία ότι αυτή θα καταβάλλεται τμηματικά, ανάλογα με την πρόοδο των έργων, σύμβαση η οποία λύθηκε δυνάμει της από 31-3-2015 έγγραφης συμφωνίας, με την ειδικότερη αναφορά σε αυτήν ότι "οι συμβαλλόμενοι, αφού διαπίστωσαν ότι ολοκληρώθηκαν τα έργα, για τις ανάγκες των οποίων συνεργάστηκαν, συμφωνούν τη λύση της παραπάνω σύμβασης και την πλήρη αποδέσμευσή τους από αυτήν", γ) δυνάμει της από …2015 έγγραφης σύμβασης παροχής νέων ανεξαρτήτων υπηρεσιών, λήγουσα την …2015, έναντι συνολικής αμοιβής 13.280 ευρώ, με την ειδικότερη συμφωνία ότι αυτή θα καταβάλλεται τμηματικά, ανάλογα με την πρόοδο των έργων, δ) δυνάμει της από …2016 έγγραφης σύμβασης παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών αόριστης διάρκειας, του ανέθεσε την εκπόνηση, εκτέλεση και εφαρμογή, στο έργο που αυτή είχε αναλάβει "Εγνατία Οδός Εργασίες συντήρησης και λειτουργίας του τμήματος από Α/Κ … μέχρι …", έναντι συνολικής αμοιβής 17.500 ευρώ, με την ειδικότερη συμφωνία ότι αυτή θα καταβάλλεται τμηματικά, ανάλογα με την πρόοδο των έργων, ε) δυνάμει της από …2018 έγγραφης σύμβασης παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών, με λήξη την …2018, του ανέθεσε την εκπόνηση, εκτέλεση και εφαρμογή, στο έργο που αυτή είχε αναλάβει "Εγνατία Οδός Εργασίες συντήρησης και λειτουργίας του τμήματος από Α/Κ … μέχρι …", έναντι συνολικής αμοιβής 17.500 ευρώ, με την ειδικότερη συμφωνία ότι αυτή θα καταβάλλεται τμηματικά, ανάλογα με την πρόοδο των έργων, συμφωνία η οποία όμως τροποποιήθηκε δυνάμει του από …2018 ιδιωτικού συμφωνητικού, με το οποίο συμφωνήθηκε ότι η αμοιβή, από 17.500 ευρώ θα ανέλθει σε 6.875 ευρώ και η λήξη διάρκειας, από την …2018 στην …2018, με το δε από ίδια ημερομηνία έγγραφο συμφωνητικό λύθηκε αυθημερόν η εν λόγω συνεργασία, με την ειδικότερη αναφορά σε αυτό ότι οι συμβαλλόμενοι δηλώνουν ότι δεν υφίστανται εκατέρωθεν οικονομικές ή άλλες απαιτήσεις, στ) δυνάμει της από …2018 έγγραφης σύμβασης παροχής νέων ανεξαρτήτων υπηρεσιών, με λήξη την …2018, του ανέθεσε την εκπόνηση, εκτέλεση και εφαρμογή, στο έργο που αυτή είχε αναλάβει "Εγνατία Οδός Εργασίες συντήρησης και λειτουργίας του τμήματος από Α/Κ … μέχρι …", έναντι συνολικής αμοιβής 10.625 ευρώ, με την ειδικότερη συμφωνία ότι αυτή θα καταβάλλεται τμηματικά, ανάλογα με την πρόοδο των έργων, ζ) δυνάμει της από …2019 έγγραφης σύμβασης παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών, με λήξη την …2019, του ανέθεσε την εκπόνηση, εκτέλεση και εφαρμογή, στο έργο που αυτή είχε αναλάβει "Εγνατία Οδός Εργασίες συντήρησης και λειτουργίας του τμήματος από Α/Κ … μέχρι …", έναντι συνολικής αμοιβής 17.500 ευρώ, με την ειδικότερη συμφωνία ότι αυτή θα καταβάλλεται τμηματικά, ανάλογα με την πρόοδο των έργων, η) δυνάμει της από …2020 έγγραφης σύμβασης παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών, με λήξη την …2020, του ανέθεσε την εκπόνηση, εκτέλεση και εφαρμογή, στο έργο που αυτή είχε αναλάβει "Εγνατία Οδός Εργασίες συντήρησης και λειτουργίας του τμήματος από Α/Κ … μέχρι …", έναντι συνολικής αμοιβής 17.500 ευρώ, με την ειδικότερη συμφωνία ότι αυτή θα καταβάλλεται τμηματικά, ανάλογα με την πρόοδο των έργων, συμφωνία η οποία όμως τροποποιήθηκε δυνάμει του από …2020 ιδιωτικού συμφωνητικού, με το οποίο συμφωνήθηκε ότι η ετήσια αμοιβή, από 1-9-2020 θα μειωθεί κατά 4% και θα ανέλθει σε 16.800 ευρώ, περαιτέρω δε, συμφωνήθηκε ότι "προεκτιμώντας τις ανάγκες της εταιρείας και την έκταση των υπηρεσιών που θα απαιτηθεί να παρέχει ο συνεργάτης (ενν. τον ενάγοντα) από την 1-1-2022 και εφόσον είναι σε ισχύ η σύμβαση παροχής ανεξάρτητων υπηρεσιών κατά τον χρόνο εκείνο, συμφωνείται ..... ότι από την 1-1-2022 οι αμοιβές θα αυξηθούν ώστε να αναπληρώνεται το 1/4 της παραπάνω μείωσης και από 1-1-2023 ..... οι αμοιβές θα αυξηθούν ώστε να αναπληρώνεται το 1/2 της μείωσης που θα υποστούν αυτές από 1-9-2020", με το δε από ίδια ημερομηνία έγγραφο συμφωνητικό συμφωνήθηκε η αμοιβή για το διάστημα από 1-1-2020 μέχρι 31-12-2020 από 17.500 ευρώ σε 17.250 ευρώ, θ) δυνάμει της από …2021 έγγραφης σύμβασης παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών, με λήξη την …2021, του ανέθεσε την εκπόνηση, εκτέλεση και εφαρμογή, στο έργο που αυτή είχε αναλάβει "Εγνατία Οδός Εργασίες συντήρησης και λειτουργίας του τμήματος από Α/Κ … μέχρι …", έναντι συνολικής αμοιβής 16.800 ευρώ, με την ειδικότερη συμφωνία ότι αυτή θα καταβάλλεται τμηματικά, ανάλογα με την πρόοδο των έργων, συμφωνία η οποία όμως τροποποιήθηκε δυνάμει του από 31-8-2021 ιδιωτικού συμφωνητικού, με το οποίο συμφωνήθηκε η λήξη της διάρκειας της ως άνω σύμβασης από την …2021 στην …2021 και η αμοιβή από 15.800 ευρώ σε 15.037 ευρώ, με το δε από ίδια ημερομηνία έγγραφο συμφωνητικό λύθηκε αυθημερόν η εν λόγω συνεργασία, με την ειδικότερη έντυπη αναφορά σε αυτό, ότι οι συμβαλλόμενοι δηλώνουν ότι δεν υφίστανται εκατέρωθεν οικονομικές ή άλλες απαιτήσεις, πλην όμως παρακάτω ο ενάγων, στη θέση του "δεύτερου συμβαλλόμενου", ανέγραψε ιδιοχείρως επιφύλαξη παντός νομίμου δικαιώματός του. Προς εκτέλεση των συμβατικών του υποχρεώσεων, ανατέθηκαν στον ενάγοντα και αυτός εκτέλεσε, κατά το ένδικο χρονικό διάστημα για λογαριασμό της αναδόχου, τις παρακάτω εργασίες, όπως αποδεικνύεται από τα προσκομιζόμενα με επίκληση από την εναγομένη α) σύμφωνα με τα αντίγραφα σχεδίων αποχιονισμού ετών 2014-2020 της Περιφερειακής Υπηρεσίας Κομοτηνής, ο ενάγων ορίστηκε από την ανάδοχο παρεμβαίνουσα εταιρεία, συντονιστής βάρδιας στο τμήμα …, για το αποχιονιστικό έργο που είχε η ανάδοχος αναλάβει, περιλαμβανόμενος στο προσωπικό της ομάδας συντήρησης της αναδόχου, β) σύμφωνα με τα αντίγραφα των από …2021, …2021, …2021 και …2021 ηλεκτρονικών μηνυμάτων, που ανταλλάχθηκαν μεταξύ του ενάγοντος και υπαλλήλων της εναγομένης εταιρείας, αποδεικνύεται ότι ο ενάγων ενημέρωνε την τελευταία, για την ανάγκη λήψης πρωτοκόλλου των συνοπτικών εκθέσεων βλαβών (ΣΕΒ) που καταχωρούνταν στο σύστημα … της εταιρείας, από τα οποία προκύπτει ότι ο ενάγων, παρά τη μετακίνησή του στη Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο εκτέλεσης εργασιών για το έργο της αναδόχου ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, εξακολουθούσε να καταχωρίζει δεδομένα βλαβών και φθορών στο σύστημα … της εταιρείας, καθήκον που προφανώς είχε και μέχρι πριν την μετακίνησή του. Από δε τα υποβαλλόμενα αιτήματα προς λήψη αριθμών πρωτοκόλλων, αποδεικνύεται αφενός η περιορισμένη πρόσβαση του ενάγοντος στο σύστημα … και δη εντός των πλαισίων του ανατιθέμενου στην ανάδοχο έργου, αφετέρου το είδος των εργασιών που εκτελούσε, για τις οποίες ζητούσε λήψη αριθμού πρωτοκόλλου προκειμένου να καταχωρήσει αυτές στο ως άνω σύστημα, γ) από το από 06.04.2020 ηλεκτρονικό μήνυμα αποδεικνύεται ενημέρωση υπαλλήλου της εναγομένης, Κ. Μ., από την υπάλληλο της αναδόχου ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, Ε. Π., ότι η τελευταία θα παρέδιδε τα πρωτότυπα των ολοκληρωμένων εντολών εργασιών στον ενάγοντα, προκειμένου αυτός να τα υποβάλει, για λογαριασμό της αναδόχου ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, στην εναγομένη. Επίσης, από τις καταθέσεις τόσο του μάρτυρα ανταποδείξεως που κατέθεσε πρωτόδικα, όσο και των ενόρκως καταθεσάντων με τις προαναφερόμενες ένορκες βεβαιώσεις μαρτύρων ανταπόδειξης, Ο. - Π. Μ. (πολιτικός μηχανικός), Π. Σ., υπαλλήλων της εναγομένης, Γ. Κ. (πολιτικός μηχανικός) και Ι. Σ. (πολιτικός μηχανικός), εξωτερικών συνεργατών της ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, οι οποίοι (δύο τελευταίοι), συνεργάζονταν με την ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, με το ίδιο εργασιακό καθεστώς με τον ενάγοντα, ήτοι με συμβάσεις ορισμένου χρόνου ανεξάρτητων υπηρεσιών, αποδείχθηκε ότι ο τελευταίος, στα πλαίσια των συμβάσεών του με την ανάδοχο ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, εκτελούσε, για λογαριασμό της τελευταίας, τα παρακάτω καθήκοντα: ως μέλος της ομάδας αποχιονισμού της ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, συμμετείχε σε αυτήν ως συντονιστής βάρδιας για συγκεκριμένο τμήμα της οδού, απέστελλε αλλά και καταχωρούσε τα δεδομένα της τεχνικής αστυνόμευσης στο πληροφοριακό σύστημα … της εναγομένης, κατά την υποχρέωση της αναδόχου, σύμφωνα με την ημερήσια καταγραφή των περιπολικών της ομάδας επέμβασης (ΟΑΕ) της ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, προκειμένου στη συνέχεια να γίνει επεξεργασία των δεδομένων. Με την καταχώρηση δε του ενάγοντος στο πληροφοριακό σύστημα της εναγομένης, το σύστημα έδινε τη δυνατότητα χρήσης ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της εταιρείας (εναγομένης) σε αυτόν, όπως και στο λοιπό προσωπικό της ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, που ασχολούνταν με το αντίστοιχο έργο, απορριπτομένου του αγωγικού ισχυρισμού, ότι δια της εν λόγω χρήσεως αποδεικνύεται ότι ο ενάγων ήταν υπάλληλος της εναγομένης, ως αβασίμου. Τον Ιούνιο του έτους 2020, ορίστηκε βοηθός επίβλεψης της σύμβασης με κωδικό …, που είχε αναληφθεί από την παρεμβαίνουσα εταιρεία ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, με καθήκοντα να μεταφέρει στον επιβλέποντα της ΕΓΝΑΤΙΑΣ ΟΔΟΥ ΑΕ τα σχετικά με τη διαχείριση συγκεκριμένων εργασιών του έργου, που είχε αναλάβει η ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, ενεργώντας δηλαδή ως συνεργάτης της ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, δυνάμει της ισχύουσας τότε σύμβασης ανεξαρτήτων υπηρεσιών που είχε συνάψει με αυτή, προκειμένου να ενημερώνει τον επιβλέποντα της εναγομένης σχετικά με τη διαχείριση του συστήματος … σε συγκεκριμένη περιοχή, για την οποία ο ίδιος καταχωρούσε τα στοιχεία στο σύστημα, ώστε στη συνέχεια να δρομολογηθεί η τελική παραλαβή του έργου από την αρμόδια ομάδα παραλαβής της εναγομένης, κατόπιν διαπίστωσης ότι αυτό ολοκληρώθηκε σύμφωνα με τις οριζόμενες προδιαγραφές. Όλα δε τα παραπάνω καθήκοντα του ενάγοντος περιλαμβάνονται στις υποχρεώσεις της αναδόχου εταιρείας, προς εκτέλεση του ανατιθέμενου κάθε φορά έργου, όπως ρητώς αναφέρεται στις διακηρύξεις και τα τεύχη τεχνικών περιγραφών και ειδικών συγγραφών κάθε έργου, στα πλαίσια της συντήρησης και λειτουργίας της ΕΓΝΑΤΙΑΣ ΟΔΟΥ ΑΕ. Τα παραπάνω δε καθήκοντα, εκτελούσε ο ενάγων κατόπιν οδηγιών της αναδόχου, ως μόνης υπεύθυνης για το απασχολούμενο από αυτήν προσωπικό και τους συνεργάτες της, προκειμένου να ολοκληρωθεί το έργο κατά τα συμφωνημένα με την κυρία του έργου, στα πλαίσια δε αυτά η ανάδοχος κατάρτιζε το πρόγραμμα εργασίας του προσωπικού και των συνεργατών της κατά βάρδιες, το οποίο στη συνέχεια το έστελνε στην ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ ΑΕ, προκειμένου να λάβει γνώση. Βέβαια η εναγομένη επέβλεπε την εκτέλεση του έργου παρέχοντας κατευθύνσεις, με βάση τους όρους των συμβάσεων με τις αναδόχους, δίνοντας οδηγίες προς διασφάλιση και μόνο της καλής εκτέλεσης του έργου και της τήρησης των υποχρεώσεων της αναδόχου. Το προσωπικό δε της εναγομένης συνεννοούνταν με το προσωπικό και τους συνεργάτες της αναδόχου, ως προς συγκεκριμένες παραμέτρους του έργου, όπως διοικητικές διαδικασίες που έπρεπε να ακολουθούνται για λήψη πρωτοκόλλου ή για τη χρήση των συστημάτων της. Ειδικά, όσον αφορά την τεχνική αστυνόμευση της οδού για βλάβες κλπ., όπως ήδη αναφέρθηκε, σε όλα τα τεύχη τεχνικών περιγραφών και των ειδικών συγγραφών των ανατιθέμενων έργων αναγράφεται ρητά ότι το καθήκον αυτό ανατίθεται στον εκάστοτε ανάδοχο. Επίσης, για τη λειτουργία του Πληροφοριακού συστήματος καταγραφής και παρακολούθησης βλαβών (…) της εναγομένης εταιρείας, από τις ίδιες ως άνω τεχνικές περιγραφές και τις ειδικές συγγραφές των ανατιθέμενων έργων, που συνοδεύουν τις προκηρύξεις ανάθεσης και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των όρων των συμβάσεων που καταρτίστηκαν με τις αναδόχους κατά το ένδικο χρονικό διάστημα, προβλέπεται ρητά ότι "κατά τη διάρκεια και μετά το πέρας της τεχνικής αστυνόμευσης, θα συμπληρώνονται από το προσωπικό του αναδόχου όλα τα απαραίτητα έντυπα, όπως περιγράφεται στη λειτουργική διαδικασία..... Τα δεδομένα της τεχνικής αστυνόμευσης θα καταχωρούνται στο πληροφοριακό σύστημα διαχείρισης στοιχειώδους συντήρησης (…) της εναγομένης". Από την ως άνω διατύπωση ουδεμία αμφιβολία καταλείπεται, ότι η εν λόγω καταχώρηση στοιχείων στο Πληροφοριακό σύστημα καταγραφής και παρακολούθησης βλαβών (…) της εναγομένης εταιρείας αποτελεί καθήκον της εκάστοτε αναδόχου, καθότι διαφορετικά η σχετική αναφορά δεν θα είχε λόγο ύπαρξης στην τεχνική περιγραφή του ανατιθέμενου έργου και στην ειδική συγγραφή υποχρεώσεων, με τις οποίες ορίζονται οι υποχρεώσεις του αναδόχου.

Εξάλλου ούτε από τις επικαλούμενες άδειες διέλευσης υπέρβαρου/υπερμεγέθους οχήματος, στα οποία ο ενάγων φέρεται ως αρμόδιος του τμήματος κυκλοφορίας της Διεύθυνσης Λειτουργίας Συντήρησης της ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ ΑΕ, αποδεικνύεται ο αγωγικός ισχυρισμός περί πραγματικής απασχόλησης αυτού από την εναγομένη προς κάλυψη παγίων και διαρκών αναγκών της. Ειδικότερα, προς εκπλήρωση του ανατιθέμενου κάθε φορά έργου, στην ανάδοχο εταιρεία, με τον ρητό όρο της στενής και άμεσης επίβλεψης της εκτέλεσης του έργου της συντήρησης και λειτουργίας του αυτοκινητόδρομου από την εναγομένη, προς διασφάλιση των χρηστών της οδού, απαιτούνταν, όπως προαναφέρθηκε, συνεχής συνεργασία, επαφή και επικοινωνία των εργαζομένων των δύο εταιρειών (κυρίας του έργου και αναδόχου), με τη χρησιμοποίηση τόσο των εγκαταστάσεων όσο και του εξοπλιστικού και οργανωτικού υλικού της πρώτης από το προσωπικό της δεύτερης. Εξ αυτού δικαιολογείται σε έγγραφα της εναγόμενης και δη σε άδειες διέλευσης υπέρβαρου/υπερμεγέθους οχήματος, προς συγκεκριμένα οχήματα ιδιοκτητών, να φέρεται ως αρμόδιος τμήματος κυκλοφορίας ο ενάγων. Γενικότερα δε, ενόψει του εκ του νόμου δικαιώματος και υποχρέωσης επίβλεψης της εναγομένης εταιρείας, του κάθε φορά ανατιθέμενου έργου, απαιτούνταν η επικοινωνία και συνεργασία του μόνιμου προσωπικού της τελευταίας με το προσωπικό και συνεργάτες των αναδόχων, προς τον σκοπό της βέλτιστης εκτέλεσης του έργου, αλλά και προς αντιμετώπιση των αναγκών που κάθε φορά προέκυπταν, για τον λόγο δε αυτό στα τεύχη της τεχνικής περιγραφής και της ειδικής συγγραφής κάθε έργου ορίζεται ο αναγκαίος, κατ' εκτίμηση της εναγομένης, αριθμός τεχνικού προσωπικού κατά ειδικότητα, βαθμίδα εκπαίδευσης, ακόμη και προϋπάρχουσας εμπειρίας, που πρέπει να διαθέτει ο ανάδοχος, προκειμένου να εκτελέσει, κατά τις περιγραφόμενες προδιαγραφές, το κάθε έργο, ανάλογα πάντοτε και με τις απαιτήσεις αυτού με βάση το χρονοδιάγραμμα κατασκευής του. Στα πλαίσια αυτά και μόνο της εποπτείας, η διευθύνουσα εναγομένη εταιρεία είχε το δικαίωμα να δίνει εντολές-οδηγίες προς την ανάδοχο, τους συνεργάτες και το προσωπικό της, να απαιτεί την απομάκρυνση προσωπικού που έκρινε δικαιολογημένα ακατάλληλο ή την ενίσχυση συνεργείων του αναδόχου, χωρίς βέβαια η εν λόγω αρμοδιότητα να συνιστά εκ μέρους της (κυρίας του έργου - εναγομένης εταιρείας), άσκηση εργοδοτικού ή διευθυντικού δικαιώματος, παρά, δια της σχετικής επίβλεψης, προσέβλεπε στην καλή εκτέλεση του έργου ή τη, σύμφωνα με τις διατάξεις των ειδικότερων νόμων και συμφωνιών, συμμόρφωση του αναδόχου και των προσώπων, στα οποία αυτός έχει αναθέσει καθήκοντα εκτέλεσης, με τις υποχρεώσεις του. Όλα τα παραπάνω αποδεδειγμένα περί του δικαιώματος εποπτείας και παρέμβασης της αναθέτουσας εναγομένης εταιρείας, προς διασφάλιση της καλύτερης εκπλήρωσης του έργου, που συντείνει στην ασφάλεια των χρηστών των αυτοκινητοδρόμων της Εγνατίας Οδού, θεσμοθετήθηκαν ρητά και αναλυτικά για τα δημόσια έργα, προς επίρρωση του κατά τα άνω ελέγχου και εποπτείας της εναγομένης, δημοσίας ωφέλειας εταιρείας, με το ν. 4412/2016 και συγκεκριμένα με τα άρθρα 138 παρ. 7, 10 και 139. Τέλος, η συλλογή στοιχείων κόστους αποκατάστασης ζημιών, με χρήση του προγράμματος … της εναγομένης, σαφώς και αποτελεί, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, προαπαιτούμενη διαδικασία για την τελική αποκατάσταση των υφιστάμενων βλαβών και ζημιών, έργο το οποίο αναμφίβολα βαρύνει την ανάδοχο επιχείρηση, όπως και ο αποχιονισμός της οδού.

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι η εκάστοτε ανάδοχος και από το 2014 και μετά σταθερά η ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε., ανέθετε τα συγκεκριμένα καθήκοντα στον ενάγοντα, κανόνιζε τις βάρδιες των συνεργατών και του προσωπικού της και τις ομάδες, κατέβαλλε την αμοιβή του και εκδιδόταν το αντίστοιχο τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών, αυτήν ενημέρωνε ο ενάγων για θέματα που αφορούσαν το έργο, ενώ ως προς τον τρόπο εκτέλεσης των καθηκόντων του, λόγω ακριβώς της εξειδίκευσης και της επιστημονικής του κατάρτισης ως πολιτικού μηχανικού, δεν είχε εξάρτηση από αυτήν. Από τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά περί του τρόπου λειτουργίας της εναγομένης εταιρείας, ως προς την εκτέλεση των έργων της Εγνατίας οδού, δια της αναθέσεως σε αναδόχους, δυνάμει προκηρύξεων δημόσιων μειοδοτικών διαγωνισμών, με διαφύλαξη του δικαιώματος επίβλεψης και εποπτείας, αλλά και του πραγματικού καθεστώτος απασχόλησης του ενάγοντος, ως πολιτικού μηχανικού, δια συμβάσεων ανεξάρτητων υπηρεσιών στις αναδόχους εταιρείες, υπό τα παραπάνω καθήκοντα, αποδείχθηκε σαφώς και χωρίς καμία αμφιβολία, ότι ουδεμία εργασιακή σχέση συνέδεε τον τελευταίο με την εναγομένη, κατά το χρονικό διάστημα από το έτος 2007 μέχρι και την τελευταία προαναφερόμενη σύμβαση ανεξάρτητων υπηρεσιών, που έληξε κατόπιν κοινής συμφωνίας των συμβαλλόμενων μερών την …2021 και ουδόλως οι παραπάνω συμβάσεις ανεξάρτητων υπηρεσιών του ενάγοντος με την εκάστοτε προαναφερόμενη ανάδοχο επιχείρηση έγιναν στα πλαίσια παραχώρησης εργαζομένου, στα πλαίσια καθεστώτος προσωρινής απασχόλησης του νόμου 4052/2012 περί παραχώρησης εργαζομένου, (...) ούτε βέβαια τυπικά, καθ' υπόδειξη της εναγομένης, ήτοι μόνο κατά φαινόμενο, με πραγματική εργοδότρια την τελευταία, όπως αβασίμως ισχυρίζεται ο ενάγων. Αντίθετα, αποδείχθηκε ότι εν προκειμένω ίσχυε καθαρά το σύστημα της εξωτερικής ανάθεσης έργων, από την εναγόμενη προς τις αναδόχους εταιρείες, στα πλαίσια της οποίας (εργολαβικής ανάθεσης) η εκάστοτε ανάδοχος προσλάμβανε τον ενάγοντα με συμβάσεις ανεξαρτήτων υπηρεσιών, αναθέτοντας του τα προαναφερόμενα καθήκοντα, τα οποία και εκτελούσε για λογαριασμό της, προς εκπλήρωση του αναλαμβανόμενου κάθε φορά έργου. Ήτοι αποδείχθηκε ότι: 1) Οι ως άνω συμβάσεις μεταξύ της εναγομένης εταιρείας και των προαναφερόμενων αναδοχών - εργολάβων εταιρειών ήταν αληθινές και πραγματικές, αφορούσαν δε την παροχή εκ μέρους των τελευταίων πραγματικών υπηρεσιών τεχνικής υποστήριξης προς την εναγομένη, για τη λειτουργία και συντήρηση της Εγνατίας Οδού. 2) Στη συνέχεια και προς εκπλήρωση των υποχρεώσεων που είχαν αναλάβει, με τις συμβάσεις αυτές, οι μελετητικές τεχνικές εταιρείες - εργολάβοι προσλάμβαναν το κατάλληλο και απαιτούμενο προσωπικό ή κατήρτιζαν συμβάσεις ανεξαρτήτων υπηρεσιών, όπως και με τον ενάγοντα, κατά το επίδικο χρονικό διάστημα, το οποίο διέθεταν προς απασχόληση στις διάφορες εγκαταστάσεις τόσο της ιδίας (αναδόχου) όσο και της εναγομένης - αντισυμβαλλομένης τους, στα πλαίσια πάντοτε των όρων εκτέλεσης του έργου, χρησιμοποιώντας ακόμη και τον τεχνικό εξοπλισμό αυτής προς διεκπεραίωση του αναλαμβανόμενου έργου. 3) Οι ως άνω ανάδοχες εταιρείες κατέβαλλαν στον ενάγοντα, καθ' όλη την διάρκεια της απασχόλησής του, τη συμφωνημένη κάθε φορά αμοιβή του. 4) Επέλεγαν οι ίδιες το προσωπικό και τους συνεργάτες που προσλάμβαναν, όπως και τον ενάγοντα, χωρίς οποιαδήποτε παρεμβολή της εναγομένης στη διαδικασία πρόσληψης, και οι όροι των ατομικών συμβάσεων που συνήπταν με τον ενάγοντα, ήταν αποτέλεσμα διαπραγμάτευσης μεταξύ των δύο αυτών μερών, ενώ η εναγομένη δεν είχε καμία ανάμειξη σ' αυτήν. 5) Για τις ζημίες που τυχόν θα προκαλούνταν στην εναγομένη, από την πλημμελή εκπλήρωση των καθηκόντων ή άλλες αντισυμβατικές ενέργειες του ως άνω προσωπικού και συνεργατών των εργολάβων εταιρειών, ευθύνονταν απέναντί της οι τελευταίες, που επέλεξαν, προσέλαβαν και χρησιμοποίησαν το συγκεκριμένο προσωπικό και συνεργάτες, σύμφωνα με σχετική πρόβλεψη των παραπάνω εργολαβικών συμβάσεων. 6) Οι εταιρείες εργολάβοι ήταν υποχρεωμένες, κατά τις συμβάσεις, να λαμβάνουν όλα τα απαιτούμενα από την εκάστοτε ισχύουσα νομοθεσία μέτρα για την υγιεινή και την ασφάλεια του προσωπικού τους. 7) Η εναγόμενη, καθ' όλη τη διάρκεια της πρόσληψης και απασχόλησης του ενάγοντος από τις εργολάβους εταιρείες, ουδέποτε εκδήλωσε τη βούληση να γίνει εργοδότης του, καθ' υποκατάσταση των τελευταίων, συνδεόταν δε με τον ενάγοντα αποκλειστικά και μόνο στα πλαίσια εποπτείας του έργου, στα οποία εντάσσεται και η λήψη γνώσης των αδειών αναψυχής των συνεργατών και του προσωπικού της αναδόχου, προκειμένου να υπάρχει συντονισμός των αδειών, προς διασφάλιση της ορθής εκτέλεσης του έργου. Ο ενάγων λοιπόν, που απασχολήθηκε κυρίως στις εγκαταστάσεις της ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, στη Θαλασσιά Ξάνθης, προσερχόμενος και χρησιμοποιώντας και τις εγκαταστάσεις της εναγομένης, αποκλειστικά και μόνο προς εκτέλεση των καθηκόντων του, στα πλαίσια των υποχρεώσεων της αναδόχου και ειδικότερα προς εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων που η ανάδοχος είχε αναλάβει έναντι της εναγομένης, ουδόλως αποδείχθηκε ότι συνήπτε τις προαναφερόμενες συμβάσεις ανεξάρτητων υπηρεσιών με την εκάστοτε ανάδοχο, κατόπιν υπόδειξης της εναγομένης, προκειμένου αυτός, κατά παραχώρηση, να παρέχει στην πραγματικότητα τις υπηρεσίες του στην εναγομένη και μάλιστα, κατά τον αγωγικό ισχυρισμό, στα πλαίσια μιας πλήρους εργασιακής σχέσης. Ούτε από το γεγονός της επαναλαμβανόμενης συνεργασίας του ενάγοντος με τις εργολάβους - αναδόχους εταιρείες, οι οποίες, κατά τα προαναφερόμενα, επέλεγαν οι ίδιες το προσωπικό και τους συνεργάτες τους, χωρίς ανάμειξη ή εμπλοκή της εναγομένης στη σύναψη των συμβάσεων εργασίας τους, μπορεί να θεμελιωθεί ο αγωγικός ισχυρισμός περί προσλήψεως του ενάγοντος, κάθε φορά, καθ' υπόδειξη της εναγομένης, δεδομένης της διάρκειας του έργου που απαιτούσε σε σταθερή βάση τις εξειδικευμένες γνώσεις και του ενάγοντος, ως πολιτικού μηχανικού.

Εξάλλου η εκάστοτε εργολάβος εταιρεία, που αναλάμβανε κατόπιν μειοδοτικού διαγωνισμού την εκτέλεση έργου, προτιμούσε να συνεργαστεί με τον ενάγοντα, ενόψει της προηγούμενης απασχόλησής του στο ένδικο έργο, ευελπιστώντας να επωφεληθούν από τη σχετική εμπειρία του, προς διασφάλιση της ομαλής και άρτιας εκπλήρωσης των υποχρεώσεών τους. Για τον ίδιο δε λόγο, επί σειρά ετών συμβλήθηκαν με τις αναδόχους, προς εκτέλεση του ένδικου έργου, ως εξωτερικοί συνεργάτες των αναδοχών, όχι μόνο ο ενάγων αλλά και πολλά άλλα πρόσωπα. Συνακόλουθα των παραπάνω, αποδείχθηκε ότι ο ενάγων, κατά το χρονικό διάστημα από 10-7-2007 μέχρι 31-8-2021, ήταν συνεργάτης της εκάστοτε αναδόχου της εναγομένης, που από το έτος 2014 ήταν σταθερά η προσθέτως παρεμβαίνουσα ΑΚΤΩΡ ΑΕ, με την οποία συμβαλλόταν με σύμβαση ανεξάρτητων υπηρεσιών ορισμένου χρόνου και, κατά κανόνα, για το αντίστοιχο χρονικό διάστημα που η ανάδοχος έπρεπε να εκτελέσει το ανατιθέμενο σε αυτήν επιμέρους έργο. Στα πλαίσια της εν λόγω εργασιακής του σχέσης, αναλάμβανε το έργο που του ανέθετε η εκάστοτε ανάδοχος εταιρεία, παρείχε τις υπηρεσίες του αναφερόμενος σε αυτήν, χωρίς να υπόκειται σε έλεγχο και χωρίς να λαμβάνει εντολές και οδηγίες, ως προς τον τρόπο εκτέλεσης της εργασίας του, από την τελευταία, καθότι η πρόσληψή του πραγματοποιούνταν ακριβώς λόγω της ειδικότητάς του ως μηχανικού, προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες του ανατιθέμενου από την εναγομένη στην ανάδοχο έργου, δια των ειδικών γνώσεων επιστήμης που κατείχε, την κύρια και τελική δε ευθύνη της παρεχόμενης εργασίας από τον ενάγοντα έφερε η ανάδοχος.

Εξάλλου αποδείχθηκε ότι η εναγομένη, κατά τον επίδικο χρόνο, προέβη σε πρόσληψη εξωτερικών συνεργατών προς κάλυψη αναγκών της δικής της δραστηριότητας, ακόμη και με την ειδικότητα του ενάγοντα (πολιτικού μηχανικού), στοιχείο από το οποίο σαφώς συνάγεται ότι εάν επιθυμούσε την απευθείας συνεργασία της με τον τελευταίο, θα προέβαινε σε σύναψη σύμβασης έργου με τον ίδιο. Ο ίδιος εξάλλου ο ενάγων, εξεταζόμενος ενώπιον του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Καβάλας, ως μάρτυρας υπεράσπισης της συζύγου του, Ε. Ξ., μονίμου υπαλλήλου της εναγομένης ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ ΑΕ, η οποία κατηγορούνταν, μεταξύ άλλων, με την ιδιότητά της ως υπάλληλος της εναγομένης, για σωματική βλάβη από αμέλεια από υπόχρεο, κατέθεσε ρητά "Εργαζόμουν και εγώ στην ΙΟΝΙΟΣ" (υπ' αρ. …/2015 πρακτικά και απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Καβάλας). Την παραπάνω κρίση περί του ότι ουδεμία εργασιακή σχέση συνέδεε τον ενάγοντα με την εναγομένη, επιρρωνύει και το από 1-9-2021 έγγραφο του Συλλόγου Εργαζομένων της "ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ ΑΕ", με το οποίο οι εργαζόμενοι της εναγομένης ζητούν παρέμβαση της εταιρείας, εξαιτίας απόλυσης, όπως αναφέρεται στο έγγραφο, εργαζομένων της παρεμβαίνουσας αναδόχου εταιρείας ΑΚΤΩΡ ΑΕ. Ειδικότερα, στο ως άνω έγγραφο αναγράφεται επακριβώς: "Με την επιστολή μας στις 29/04/2021, η οποία προέκυψε με αφορμή την αιφνιδιαστική απόλυση ενός συναδέλφου που εργάζονταν για την Εγνατία Οδό, αλλά εντασσόταν στο προσωπικό του Αναδόχου Λειτουργίας, προτείναμε ένα ελάχιστο αποδεκτό πλαίσιο κανόνων αντιμετώπισης αυτών των περιπτώσεων, που να συνάδει με την εργασιακή κουλτούρα της εταιρείας μας, ως κάτωθι: "Θα πρέπει να υπάρχουν έγγραφες προειδοποιήσεις-υποδείξεις από τους προϊστάμενους της "Εγνατία Οδός Α.Ε." σε περίπτωση όπου δημιουργούνται εργασιακά προβλήματα. Οι υποδείξεις αυτές θα πρέπει να συνοδεύονται από τη δέουσα τεκμηρίωση, για να αποκλείονται τυχόν αυθαιρεσίες, που μπορεί να οδηγήσουν σε εσφαλμένα συμπεράσματα με συνέπειες για τους εργαζόμενους του αναδόχου. Είναι προφανές ότι οι προειδοποιήσεις-υποδείξεις θα πρέπει να επανεξετάζονται σε εύλογα χρονικά διαστήματα, ώστε ο εργαζόμενος του αναδόχου να έχει τη δυνατότητα να προσαρμόζεται στις υποχρεώσεις του, που σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να αφορούν αποκλειστικά το αντικείμενο της εργασίας του". Δυστυχώς, τα παραπάνω όχι μόνο δεν υιοθετήθηκαν, αλλά αυτό το μήνα άλλοι τρεις συνάδελφοι απολύθηκαν από τον ίδιο ανάδοχο, κατά τον ίδιο απαράδεκτο τρόπο. Κανείς δεν τους είχε προειδοποιήσει για τυχόν άστοχες ενέργειές τους ή συμπεριφορές, ενώ ο ανάδοχος δεν τεκμηρίωσε τις απολύσεις ούτε στους υπόψη εργαζομένους ούτε στην ΕΟΑΕ για την οποία δούλευαν και η απομάκρυνσή τους μπορεί να προκαλέσει δυσλειτουργία. Μάλιστα στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, πέραν της πολυετούς προσφοράς της εργασίας τους, όχι απλά απουσιάζει οποιαδήποτε τεκμηρίωση των απολύσεων, αλλά τουναντίον υπάρχει και γραπτή επιστολή του προϊσταμένου τους στην Εγνατία Οδό, με την οποία ζητείται η παραμονή τους, καθώς υφίστανται άμεσες ανάγκες κάλυψης των εργασιακών τους θέσεων. Ως ΣΕΤΕΟ, θεωρούμε ότι η αλληλεγγύη και η συμπαράσταση μεταξύ των εργαζομένων είναι κεφαλαιώδους σημασίας, ιδιαίτερα στη σημερινή δύσκολη εποχή (προβλέπεται εξάλλου και από το καταστατικό του συλλόγου μας), πολύ δε περισσότερο, όταν αφορά ζητήματα απολύσεων (και άρα οικονομικής επιβίωσης) συναδέλφων μας, παρόλο που δεν ανήκουν τυπικά στην εταιρεία μας, αλλά εργάζονται μαζί μας για τον ίδιο σκοπό. Γι' αυτούς τους λόγους, ζητάμε την καθοριστική συμβολή σας για την άμεση επαναπρόσληψη των συναδέλφων από τον Ανάδοχο Λειτουργίας και γι' αυτό τον σκοπό προκηρύσσουμε στάση εργασίας, την ώρα και μέρα που θα διεξαχθεί το επόμενο ΔΣ της Εγνατίας Οδού Α.Ε.". Από το ως άνω, λοιπόν, κείμενο προκύπτει σαφώς ότι το σωματείο εργαζομένων της εναγόμενης διαχωρίζεται από το προσωπικό της αναδόχου, στο οποίο βέβαια επιδεικνύουν συμπαράσταση και αλληλεγγύη ως εκ της εργασιακής ιδιότητας, συγκεκριμένα δε, αναφέρεται ότι λόγω των απολύσεων κάποιων εργαζομένων αναδόχου, δημιουργήθηκε δυσλειτουργία στην εκτέλεση του ανατιθέμενου έργου, όπως επισημάνθηκε, (πάντα κατά την επιστολή) και από τον προϊστάμενο της ΕΓΝΑΤΙΑΣ ΟΔΟΥ ΑΕ. Ενόψει όλων των παραπάνω αποδεδειγμένων πραγματικών περιστατικών, ο ισχυρισμός του ενάγοντος περί υποκρυπτόμενης σύμβασης προσωρινής απασχόλησης προσωπικού, κατ' εφαρμογή των προβλέψεων του Ν. 4052/2012, κρίνεται αβάσιμος, καθώς (όπως άλλωστε δεν αμφισβητείται) η ως άνω ανάδοχος εταιρεία δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις που απαιτούνται στα άρθρα 122 επ. του ως άνω νόμου, (...) ώστε να επέλθουν οι έννομες συνέπειες και συγκεκριμένα εκείνες του άρθρου 117 παρ. 3 και 4, σχετικά με τη μετατροπή της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας με την Ε.Π.Α., σε σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου με τον έμμεσο εργοδότη (εν προκειμένω την εναγομένη), σε περίπτωση, εάν ήθελε κατ' εκτίμηση υποτεθεί, ότι επικαλείται ο ενάγων υπέρβαση της χρονικής διάρκειας των τριάντα έξι (36) μηνών. Ούτε, βέβαια, λόγος για αναλογική εφαρμογή του Ν. 4052/2012 μπορεί να γίνει εν προκειμένω, λαμβανομένου υπόψη ότι προσφυγή σε αναλογική εφαρμογή διάταξης προϋποθέτει κενό δικαίου και ομοιότητα, της αρρύθμιστης, με συναφείς ρυθμισμένες περιπτώσεις, στην προκειμένη δε περίπτωση υφίσταται ρητή εκ του νόμου ρύθμιση, περί εξωτερικής ανάθεσης έργου δυνάμει συμβάσεων εργολαβικών αναθέσεων με την μορφή in house outsourcing, όπως υποστηρίζει η εναγόμενη και αποδείχθηκε κατά τα παραπάνω και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να γίνει λόγος ούτε για κενό ούτε για προσφυγή στη ρύθμιση παρόμοιων περιπτώσεων.
Συνεπώς, καθόσον αποδείχθηκε ότι καμία εργασιακή σχέση δεν συνέδεε τον ενάγοντα με την εναγόμενη εταιρεία Εγνατία Οδό ΑΕ, πρέπει η υπό κρίση αγωγή να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη, δεκτής γενομένης της πρόσθετης παρέμβασης υπέρ της εναγομένης, της παρεμβαίνουσας πρωτοδίκως αναδόχου εταιρείας ΑΚΤΩΡ ΑΕ ως βάσιμης. Ως εκ των παραπάνω, η εκκαλουμένη απόφαση, που έκρινε ότι η εκάστοτε ανάδοχος, ενεργώντας ως απλός εκπρόσωπος της πραγματικής εργοδότριας - εναγομένης, κατήρτιζε με τον ενάγοντα τις προαναφερόμενες συμβάσεις για λογαριασμό της τελευταίας, με την οποία μάλιστα συνδεόταν με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, η οποία ακύρως καταγγέλθηκε από την τελευταία, καθιστάμενη έτσι υπερήμερη περί την προσηκόντως προσφερόμενη εργασία του ενάγοντος, εσφαλμένα το νόμο ερμήνευσε και εφάρμοσε και πλημμελώς τις αποδείξεις εκτίμησε (...). Με την κρίση του αυτή το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, ήτοι με το να δεχθεί ότι ο ενάγων δεν απασχολήθηκε στην εναγομένη κατά το επίδικο χρονικό διάστημα δυνάμει μίας ενιαίας σύμβασης εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, αλλά ότι κατά το ίδιο διάστημα είχε συνάψει διαδοχικές συμβάσεις ανεξαρτήτων υπηρεσιών, ως πολιτικός μηχανικός, με την εκάστοτε ανάδοχο, για την εκτέλεση του ανατεθέντος σ' αυτήν επί μέρους έργου από την αναιρεσίβλητη, ως κυρία του έργου, δεν παραβίασε ευθέως τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του άρθρου 136 παρ. 1 και 2 του ν. 4412/2016, τις οποίες ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε στην προκειμένη περίπτωση, ούτε παραβίασε εκ πλαγίου τις ίδιες ως άνω διατάξεις και εκείνες των άρθρων 648 και 652 ΑΚ, καθόσον διέλαβε στην απόφασή του σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που στηρίζουν το αποδεικτικό της πόρισμα και το απορριπτικό της ένδικης αγωγής διατακτικό αυτής, καθιστώντας εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη υπαγωγή των γενομένων δεκτών, ως αποδειχθέντων, πραγματικών περιστατικών στις προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις. Ειδικότερα, για να καταλήξει το Εφετείο στο αποδεικτικό του πόρισμα ότι ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων δεν συνδεόταν με την εναγομένη και ήδη αναιρεσίβλητη με ενιαία σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, δέχθηκε με την προσβαλλόμενη απόφασή του ότι: α) ο ενάγων κατά το επίδικο χρονικό διάστημα, από 10/7/2007 μέχρι 31/8/2021, είχε συνάψει διαδοχικές συμβάσεις ανεξαρτήτων υπηρεσιών, ως πολιτικός μηχανικός, με την εκάστοτε ανάδοχο εταιρεία, β) από το έτος 2014 και μέχρι τη λήξη της τελευταίας σύμβασης, στις 31/8/2021, απασχολήθηκε από την προσθέτως παρεμβαίνουσα "ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ" με διαδοχικές συμβάσεις ανεξαρτήτων υπηρεσιών ορισμένου χρόνου, για το αντίστοιχο χρονικό διάστημα που η τελευταία, ως ανάδοχος, έπρεπε να εκτελέσει το εκάστοτε ανατιθέμενο σε αυτήν από την αναιρεσίβλητη επιμέρους έργο, γ) δυνάμει των ανωτέρω συμβάσεων ανεξαρτήτων υπηρεσιών, ο αναιρεσείων αναλάμβανε το έργο που του ανέθετε η εκάστοτε ανάδοχος εταιρεία και παρείχε τις υπηρεσίες του αναφερόμενος σε αυτήν, χωρίς να υπόκειται σε έλεγχο εκ μέρους της τελευταίας και χωρίς να λαμβάνει από αυτήν εντολές και οδηγίες ως προς τον τρόπο εκτέλεσης της εργασίας του, καθόσον η πρόσληψή του πραγματοποιείτο κάθε φορά λόγω της ειδικότητάς του ως πολιτικού μηχανικού, προκειμένου με τις ειδικές επιστημονικές γνώσεις του να καλύψει τις ανάγκες του εκάστοτε ανατιθέμενου από την εναγομένη στην ανάδοχο εταιρεία επί μέρους έργου και, δ) η εναγομένη επέβλεπε την εκτέλεση του έργου, παρέχοντας κατευθύνσεις με βάση του όρους των συμβάσεων που είχε συνάψει με τις αναδόχους εταιρείες και δίνοντας οδηγίες στις τελευταίες, καθώς και στους συνεργάτες και στο προσωπικό αυτών, προς διασφάλιση και μόνο της καλής εκτέλεσης του έργου και της τήρησης των υποχρεώσεων του εκάστοτε αναδόχου, ενώ είχε και το δικαίωμα να απαιτεί την απομάκρυνση προσωπικού που έκρινε δικαιολογημένα ακατάλληλο ή την ενίσχυση των συνεργείων του αναδόχου, χωρίς η εν λόγω αρμοδιότητα να συνιστά άσκηση εκ μέρους της εναγομένης εργοδοτικού ή διευθυντικού δικαιώματος, οι παραδοχές δε αυτές της προσβαλλόμενης απόφασης στηρίζουν επαρκώς και χωρίς αντιφάσεις το ως άνω αποδεικτικό της πόρισμα. Επομένως, ο πρώτος εκ του αριθμού 1 και ο μοναδικός πρόσθετος εκ του αριθμού 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγοι αναίρεσης είναι αβάσιμοι.

ΙΙ. Από τα άρθρα 335, 338, 339, 340 και 346 του ΚΠολΔ συνάγεται ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για το αποδεικτικό πόρισμα, αναφορικά με τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έχουν ανάγκη απόδειξης, υποχρεούται να λάβει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία νομίμως επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι. Καμία ωστόσο διάταξη δεν επιβάλλει την ειδική μνεία και τη χωριστή αξιολόγηση καθενός από τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, αλλά αρκεί η γενική μνεία των κατ' είδος αποδεικτικών μέσων που λήφθηκαν υπόψη (ΑΠ 195/2025, ΑΠ 1206/2022), ενώ ως αποτελούντα ξεχωριστά από τα έγγραφα αποδεικτικά μέσα πρέπει να μνημονεύονται η έκθεση και το πρακτικό αυτοψίας (άρθρο 359 ΚΠολΔ), η γνωμοδότηση των πραγματογνωμόνων (άρθρο 383 ΚΠολΔ), τα πρακτικά εξέτασης των μαρτύρων (άρθρο 410 ΚΠολΔ) και οι ένορκες βεβαιώσεις (άρθρα 421, 339 ΚΠολΔ).

Περαιτέρω, ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν είτε προς άμεση απόδειξη είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων. Κατά την έννοια του πιο πάνω εδαφίου, για την ίδρυση του λόγου αυτού αναίρεσης αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για τη λήψη υπόψη από το δικαστήριο προσκομισθέντων με επίκληση αποδεικτικών μέσων, τα οποία το δικαστήριο έχει υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη κατά τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 340 και 346 ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 2/2008), από τις οποίες προκύπτει ότι το δικαστήριο, προκειμένου να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση περί της αληθείας ή μη των πραγματικών ισχυρισμών των διαδίκων που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, οφείλει να λαμβάνει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα τα οποία νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι (ΟλΑΠ 8/2016), για άμεση ή έμμεση απόδειξη, χωρίς να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά κατ' αντιδιαστολή προς τα λοιπά έγγραφα και εν γένει προς τα άλλα αποδεικτικά μέσα, τα οποία φέρονται ότι ελήφθησαν υπόψη προς σχηματισμό της κρίσης του. Δεν αποκλείεται, βέβαια, το δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύει και να εξαίρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της, κατά την ελεύθερη κρίση του, μεγαλύτερης σημασίας τους, αρκεί να γίνεται αδιστάκτως βέβαιο, από το όλο περιεχόμενο της απόφασης, ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν νόμιμα οι διάδικοι (ΟλΑΠ 2/2008, ΑΠ 2027/2025, 1656/2025, 1774/2024, 562/2023, 978/2020). Για να εξεταστεί κατ' ουσίαν ο λόγος αυτός, θα πρέπει να προσκομίζεται στον Άρειο Πάγο το επίμαχο έγγραφο και οι προτάσεις, με τις οποίες ο αναιρεσείων το επικαλέστηκε (ΑΠ 1656/2025, 1774/2024), προκειμένου να ελεγχθεί αν το περιεχόμενό του αφορά κρίσιμα γεγονότα ή λυσιτελείς ισχυρισμούς, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (ΑΠ 1656/2025).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο της κρινόμενης αίτησης ο αναιρεσείων μέμφεται την προσβαλλόμενη απόφαση για πλημμέλεια εκ του αριθμού 11γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι, κατά τις αιτιάσεις του, από το περιεχόμενό της δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι ελήφθησαν υπόψη τα αναφερόμενα στον λόγο αυτό αποδεικτικά μέσα (έγγραφα και ένορκες βεβαιώσεις), που προσκόμισε με επίκληση για την απόδειξη των ισχυρισμών του, ότι το είδος των καθηκόντων που ασκούσε από την έναρξη της απασχόλησής του τον Ιούλιο 2007 μέχρι 31/8/2021 και το σύνολο των αρμοδιοτήτων, με τις οποίες ήταν επιφορτισμένος, αποτελούσαν καθήκοντα και αρμοδιότητες του μόνιμου προσωπικού της εκκαλούσας, ήδη αναιρεσίβλητης, και ότι αυτή ήταν εργοδότης του. Ειδικότερα, ο αναιρεσείων προβάλλει την αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τα ακόλουθα έγγραφα, τα οποία αυτός είχε νόμιμα επικαλεστεί και προσκομίσει, ήτοι: α) αντίγραφο της από 2/2/2015 Λειτουργικής Διαδικασίας 410, που ακολουθούσε η αναιρεσίβλητη, βάσει του Συστήματος Διαχείρισης Ποιότητας, αλλά και του άρθρου 7 Ν. 3481/2006, στην οποία περιγράφονται αναλυτικά οι αρμοδιότητες της εκάστοτε αρμόδιας Περιφερειακής Υπηρεσίας (ΠΥ) και τις οποίες ασκούσε ο ίδιος (αναιρεσείων) για λογαριασμό της ΠΥ της αναιρεσίβλητης, ως εάν ήταν μόνιμο προσωπικό αυτής, β) ενδεικτικά παραρτήματα 5 ΣΕΒ (Συνοπτικές Εκθέσεις Βλαβών) από διάφορες χρονικές περιόδους, τις οποίες υπέγραφε αυτός για λογαριασμό του Τμήματος Λειτουργίας και Συντήρησης της Διευθύνουσας/Περιφερειακής Υπηρεσίας (ΔΠΥΕ) ΕΟΑΕ, από κοινού με τους εκάστοτε Διευθυντές της οικείας ΔΠΥΕ, γ) ένα παράρτημα 4 συμπληρωμένο από τον ανάδοχο, δ) ένα παράρτημα 5 (ΣΕΒ), που έχει συμπληρωθεί από τον ανάδοχο, όπως προβλέπεται από τη Λειτουργική Διαδικασία, και έχει αποσταλεί στην αναιρεσίβλητη, ε) ένα διαβιβαστικό, με το οποίο αποστέλλεται το παράρτημα 5 (ΣΕΒ) από την αναιρεσίβλητη στην ανάδοχο. Ως προς τα παραπάνω έγγραφα, ο υπό κρίση λόγος αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, σύμφωνα με την προηγηθείσα νομική σκέψη, διότι αυτά δεν προσκομίζονται από τον αναιρεσείοντα, ώστε να κριθεί αν το περιεχόμενό τους αφορά κρίσιμα γεγονότα ή λυσιτελείς ισχυρισμούς, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Με τον ίδιο λόγο αναίρεσης, ο αναιρεσείων προβάλλει την αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τρεις ένορκες βεβαιώσεις, τις οποίες αυτός είχε νόμιμα επικαλεστεί και προσκομίσει και συγκεκριμένα: α) την υπ' αριθμ. …2022 ένορκη βεβαίωση του μάρτυρα απόδειξης Α. Μ., που ελήφθη ενώπιον του Συμβολαιογράφου … Α. Π., κατόπιν νόμιμης και εμπρόθεσμης κλήτευσης της αναιρεσίβλητης και της προσθέτως παρεμβαίνουσας, β) την υπ' αριθμ. …/2022 ένορκη βεβαίωση του μάρτυρα απόδειξης Δ. Ε., που ελήφθη ενώπιον του Ειρηνοδίκη Θεσσαλονίκης, κατόπιν νόμιμης και εμπρόθεσμης κλήτευσης της αναιρεσίβλητης, και γ) την υπ' αριθμ. …/2023 ένορκη βεβαίωση του μάρτυρα απόδειξης Γ. Γ., που ελήφθη ενώπιον της Συμβολαιογράφου … Α. Π., κατόπιν νόμιμης και εμπρόθεσμης κλήτευσης της αναιρεσίβλητης. Από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι διαλαμβάνεται σ' αυτήν βεβαίωση ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε όλα τα νομίμως προσκομισθέντα από τους διαδίκους αποδεικτικά μέσα, η οποία έχει ως εξής: "Από τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων, που εξετάστηκαν ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου, οι οποίες περιέχονται στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης, η τήρηση των οποίων έγινε με φωνοληψία (άρθρο 256 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ) και όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, εκτιμώμενα τόσο για άμεση απόδειξη, όσο και για συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, την υπ' αρ. …2022 ένορκη βεβαίωση του Α. Μ., ενώπιον του Συμβολαιογράφου …, Α. Π., που προσκομίζει μετ' επικλήσεως ο ενάγων, η οποία δόθηκε ύστερα από νομότυπη, εμπρόθεσμη κλήτευση της εναγομένης και της προσθέτως παρεμβαίνουσας (βλ. τις υπ' αρ. ...2022 και ...2022 εκθέσεις επίδοσης, αντίστοιχα, των δικαστικών επιμελητών στο Πρωτοδικείο …, Α. Σ. και Θ. Κ.), τις υπ' αρ. …2023 ένορκες βεβαιώσεις των Δ. Ε. και Γ. Γ., που ελήφθησαν, η πρώτη εξ αυτών ενώπιον της Ειρηνοδίκη Θεσσαλονίκης και η δεύτερη ενώπιον της Συμβολαιογράφου …, Α. Π., που προσκομίζει μετ' επικλήσεως ο ενάγων, οι οποίες δόθηκαν ύστερα από νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση της εναγόμενης (...) τις υπ' αρ. ...2022, ...2022 και ...2022 ένορκες βεβαιώσεις των Ο. - Π. Μ., Γ. Κ. και Ι. Σ., που ελήφθησαν, η πρώτη εξ αυτών ενώπιον της Συμβολαιογράφου …, Κ. Σ. και οι λοιπές ενώπιον της Συμβολαιογράφου …, Α. Κ., που προσκομίζει μετ' επικλήσεως η εναγόμενη, οι οποίες δόθηκαν ύστερα από νομότυπη, εμπρόθεσμη κλήτευση του ενάγοντος και της προσθέτως παρεμβαίνουσας (...) την υπ' αρ. …2022 ένορκη βεβαίωση του Π. Σ., που ελήφθη ενώπιον της Συμβολαιογράφου …, Α. Κ., που προσκομίζει μετ' επικλήσεως η εναγόμενη, (...) αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: (...)". Από τη βεβαίωση αυτή, σε συνδυασμό με το προεκτεθέν περιεχόμενο της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, δεν καταλείπεται καμία αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις, για τη διαμόρφωση του αποδεικτικού του πορίσματος, και τις παραπάνω ένορκες βεβαιώσεις, που επικαλέστηκε και προσκόμισε ο αναιρεσείων, παρότι δεν τις αξιολογεί χωριστά, ανεξαρτήτως του ότι σε αυτές, εκ του αποτελέσματος, αποδίδει μικρότερη αξιοπιστία, σε σχέση με εκείνες των μαρτύρων ανταπόδειξης, αφού, σύμφωνα με την προηγηθείσα νομική σκέψη, τυγχάνει αναιρετικώς ανέλεγκτη η κρίση του Εφετείου ως προς τη βαρύτητα και την αξιοπιστία που προσέδωσε σε καθένα από τα επικληθέντα και προσκομισθέντα από τους διαδίκους αποδεικτικά μέσα, παρά τα αντίθετα υποστηριζόμενα από τον αναιρεσείοντα. Επομένως, ο δεύτερος λόγος αναίρεσης, από το άρθρο 559 αρ. 11γ' ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος.
Κατόπιν των προεκτεθέντων και μη υπάρχοντος άλλου λόγου αναίρεσης προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση και ο πρόσθετος αυτής λόγος στο σύνολό τους και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων, λόγω της ήττας του, στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης και της προσθέτως παρεμβαίνουσας, οι οποίες παραστάθηκαν και κατέθεσαν προτάσεις, γενομένων δεκτών των σχετικών αιτημάτων τους (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΣΥΝΕΚΔΙΚΑΖΕΙ την από …/2023 (αριθ. έκθ. κατάθ. …2023) αίτηση και τους από …/2025 (αριθ. έκθ. κατάθ. …2025) πρόσθετους λόγους αυτής για αναίρεση της με αριθμό 1013/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 8/9/2023 αίτηση αναίρεσης και τους από 7/4/2025 πρόσθετους λόγους αυτής.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης και της προσθέτως παρεμβαίνουσας, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ για καθεμία.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Απριλίου 2026.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 15 Μαϊου 2026.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή