Αριθμός 789/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σωκράτη Πλαστήρα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ερασμία Λιούλη, Ζωή Καραχάλιου, Αθανάσιο Νικολόπουλο και Αμαλία Βασιλοπούλου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Δεκεμβρίου 2025, με την παρουσία και του Γραμματέα Α. Λ., για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Κ. Σ. του Χ., κατοίκου ..., ως οριστικού δικαστικού συμπαραστάτη, δυνάμει της 290/2017 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κατερίνης, του Σ. Σ. του Χ., κατοίκου ... και προσωρινά νοσηλευθέντος στο κέντρο αποκατάστασης "ΑΡΩΓΗ ΑΕ", που εδρεύει στην Πυλαία Θεσσαλονίκης, ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Ελευθεριάδη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) L. M. του N., κατοίκου ..., 2) ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "..." και δ.τ. "...", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα και 3) ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "INTERLIFE ΑΑΕΓΑ", που εδρεύει στη Θέρμη Θεσσαλονίκης και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Παπαδόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-6-2017 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος και του Χ. Σ. του Σ., μη διαδίκου στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κατερίνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 156/2019 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 650/2021 τελεσίδικη του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 15-9-2022 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Αμαλία Βασιλοπούλου, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την υπό κρίση, από …2022 και με αρ. καταθ. …/2022 αίτηση αναίρεσης, προσβάλλεται η κατ' αντιμωλία των διαδίκων, εκδοθείσα κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο και τη σύμβαση ασφαλίσεώς του (άρθρο 681Α του ΚΠολΔ), με αριθ. 650/2021 τελεσίδικη απόφαση, του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Αυτή είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ.1 του ΚΠολΔ), αφού ασκήθηκε εμπρόθεσμα και νομότυπα, εντός της διετούς καταχρηστικής προθεσμίας του άρθρου 564 παρ.3 του ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του από το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015, εφόσον από τα προσκομιζόμενα έγγραφα δεν προκύπτει, ούτε ο αναιρεσείων επικαλείται επίδοση της προσβαλλόμενης απόφασης (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ.3 του ΚΠολΔ) και επομένως πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ.3 του ΚΠολΔ).
Από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ.2 του ΚΠολΔ, επισκόπηση, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, των σχετικών διαδικαστικών εγγράφων, προκύπτει ότι η διαδρομή της ένδικης υπόθεσης, που απέληξε στο προκείμενο στάδιο εκδίκασής της, είναι η εξής: Ο πρώτος ενάγων και ήδη αναιρεσείων, με την από 30-6-2017 αγωγή του, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κατερίνης, την οποία άσκησε υπό την ιδιότητά του ως προσωρινός δικαστικός συμπαραστάτης του αδερφού του Σ. Σ. και για λογαριασμό αυτού, ισχυρίσθηκε ότι, υπό τις περιγραφόμενες στην αγωγή συνθήκες και από αποκλειστική υπαιτιότητα του πρώτου εναγομένου και ήδη πρώτου αναιρεσίβλητου, οδηγού του αναφερομένου στην αγωγή ζημιογόνου οχήματος, ιδιοκτησίας της δεύτερης εναγομένης και ήδη δεύτερης αναιρεσίβλητης, το οποίο ήταν ασφαλισμένο για την αστική ευθύνη από ζημίες που θα προκαλούσε κατά την κυκλοφορία του σε τρίτους, στην τρίτη εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία και ήδη τρίτη αναιρεσίβλητη, στις 28-6-2016, προκλήθηκε τροχαίο αυτοκινητικό ατύχημα, κατά το οποίο τραυματίστηκε σοβαρά ο παραπάνω αδερφός του, ο οποίος, εξαιτίας του τραυματισμού του αυτού, κατέστη ανάπηρος εφόρου ζωής. Με βάση το ιστορικό αυτό ζήτησε να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι να του καταβάλουν, εις ολόκληρον έκαστος, υπό την προαναφερόμενη ιδιότητά του και για λογαριασμό του συμπαραστατούμενου αδερφού του, τα αναφερόμενα στην αγωγή ποσά για αποζημίωσή αυτού, για χρηματική ικανοποίησή του, λόγω ηθικής βλάβης που υπέστη εξαιτίας του τραυματισμού του καθώς και για αποζημίωσή του, κατ' άρθρο 931 ΑΚ λόγω της αναπηρίας που προκλήθηκε σ' αυτόν εξαιτίας του τραυματισμού του. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η με αριθ. 156/2019 απόφαση του προαναφερόμενου δικαστηρίου, με την οποία, αφού κρίθηκε αποκλειστικά υπαίτιος του ατυχήματος ο πρώτος εναγόμενος, επιδικάστηκαν στον παθόντα, μεταξύ άλλων, χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης που υπέστη εξαιτίας του τραυματισμού του, ποσού 700.000 ευρώ και αποζημίωση, κατ' άρθρο 931 ΑΚ, ποσού, επίσης, 700.000 ευρώ. Κατά της προαναφερόμενης απόφασης τόσο ο ενάγων όσο και οι εναγόμενοι άσκησαν ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης τις με αριθ. εκθ. κατάθ. …/2019 και …/2020 εφέσεις τους, αντιστοίχως, επί των οποίων εκδόθηκε από το προαναφερόμενο, δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, η με αριθ. 650/2021 τελεσίδικη απόφαση (προσβαλλόμενη), με την οποία, αφού συνεκδικάστηκαν οι ανωτέρω εφέσεις, κρίθηκε αποκλειστικά υπαίτιος του ατυχήματος ο πρώτος εναγόμενος, απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η έφεση του ενάγοντα, έγινε δεκτή, ως βάσιμη κατ' ουσίαν η έφεση των εναγομένων, εξαφανίστηκε η απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου και επιδικάστηκαν στον παθόντα, μεταξύ άλλων, χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, ποσού 200.000 ευρώ και αποζημίωση, κατ' άρθρο 931 ΑΚ ποσού 150.000 ευρώ. Κατά της προαναφερόμενης απόφασης, ο ενάγων άσκησε την υπό κρίση αναίρεσή του.
Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 931 ΑΚ., "Η αναπηρία ή η παραμόρφωση που προξενήθηκε στον παθόντα λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη κατά την επιδίκαση της αποζημίωσης, αν επιδρά στο μέλλον του". Ως "αναπηρία" θεωρείται κάποια έλλειψη της σωματικής, νοητικής ή ψυχικής ακεραιότητας του προσώπου, ενώ ως "παραμόρφωση" νοείται κάθε ουσιώδης αλλοίωση της εξωτερικής εμφάνισης.

Περαιτέρω, ως "μέλλον" νοείται η επαγγελματική, οικονομική εξέλιξη του προσώπου. Για τη θεμελίωση της αυτοτελούς αυτής αξίωσης απαιτείται να συντρέξουν περιστατικά πέρα από εκείνα που απαιτούνται για τη θεμελίωση αξιώσεων με βάση τις 929 και 932,τα οποία συνθέτουν την έννοια της αναπηρίας ή της παραμόρφωσης, που επιδρά στο μέλλον του παθόντος, δηλαδή να συντρέξουν ιδιάζοντα περιστατικά, από τα οποία θα πρέπει να προκύπτουν οι ιδιαίτεροι λόγοι και τρόποι, εξαιτίας των οποίων επέρχονται δυσμενείς συνέπειες στην οικονομική πλευρά της μελλοντικής ζωής του. Πάντως, προέχον και κρίσιμο είναι το γεγονός της αναπηρίας ή παραμόρφωσης, ως βλάβης του σώματος ή της υγείας του προσώπου, ως αυτοτελούς έννομου αγαθού, που απολαύει και συνταγματικής προστασίας (άρθρο 21 παρ. 3 και 6 του Συντάγματος). Η αναπηρία ή παραμόρφωση, πρέπει να είναι μόνιμη και διαρκής. Το ποσό του επιδικαζόμενου, κατά την ΑΚ 931, εύλογου χρηματικού ποσού εξευρίσκεται, κατ' αρχήν, αφενός μεν, με βάση το είδος και τις συνέπειες της αναπηρίας ή παραμόρφωσης, αφετέρου δε, την ηλικία και το βαθμό υπαιτιότητας του παθόντος. Είναι πρόδηλο, ότι η αξίωση από το άρθρο 931 του ΑΚ είναι διαφορετική από εκείνες των άρθρων 929 και 932 του ίδιου Κώδικα για διαφυγόντα εισοδήματα του παθόντος που, κατ' ανάγκην, συνδέεται με επίκληση και απόδειξη συγκεκριμένης περιουσιακής ζημίας, εξαιτίας της ανικανότητας του παθόντος προς εργασία και για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, αντιστοίχως. Είναι αυτονόητο ότι όλες οι παραπάνω αξιώσεις δύνανται να ασκηθούν είτε σωρευτικά, είτε μεμονωμένα, αφού πρόκειται για αυτοτελείς αξιώσεις και η θεμελίωση καθεμίας από αυτές δεν προϋποθέτει αναγκαίως την ύπαρξη μιας των λοιπών (Ολ.ΑΠ18/2008, ΑΠ 1172/2025).

Στην περίπτωση αυτή επιβάλλεται να τηρείται η Αρχή της Αναλογικότητας, η παραβίαση της οποίας ελέγχεται ως πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ.1 και 19 του ΚΠολΔ (ΑΠ 645/2025, ΑΠ 311/2025). Τέλος, κρίσιμος χρόνος για τον υπολογισμό του εύλογου αυτού χρηματικού ποσού είναι ο χρόνος της συζήτησης της υπόθεσης ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, οπότε και λαμβάνεται υπόψη η τότε κατάσταση της υγείας του παθόντος (ΑΠ 1172/2025, ΑΠ 645/2025).

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 932 του Α.Κ., "Σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το Δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη, κατά την κρίση του, χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της αγνείας του ή στερήθηκε την ελευθερία του. Σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου, η χρηματική ικανοποίηση μπορεί να επιδικαστεί στην οικογένεια του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης". Σκοπός της διάταξης είναι να επιτυγχάνεται μία, υπό ευρεία έννοια, αποκατάσταση του παθόντος για την ηθική βλάβη, λόγω της αδικοπραξίας, ώστε αυτός να απολαύει μια δίκαιη και επαρκή ανακούφιση και παρηγοριά, χωρίς, από το άλλο μέρος να εμπορευματοποιείται η προσβληθείσα ηθική αξία και να επεκτείνεται υπέρμετρα το ύψος της αποζημίωσης για ηθική βλάβη, που δεν μπορεί να αποτιμηθεί επακριβώς σε χρήμα. Το Δικαστήριο της ουσίας, αφού δεχθεί ότι, συνεπεία αδικοπραξίας, προκλήθηκε σε κάποιο πρόσωπο ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη, στη συνέχεια, καθορίζει το ύψος της οφειλόμενης γι' αυτήν χρηματικής ικανοποίησης, με βάση τους κανόνες της κοινής πείρας και της λογικής, λαμβάνοντας, ιδίως, υπόψη, ως κριτήρια, το είδος της προσβολής, την έκταση της βλάβης, τις συνθήκες τέλεσης της αδικοπραξίας, τη βαρύτητα του πταίσματος του υπόχρεου, το τυχόν συντρέχον πταίσμα του δικαιούχου και την οικονομική και κοινωνική κατάσταση των διαδίκων μερών (Ολ.ΑΠ 10/2017,Ολ ΑΠ 19/2011), πλην της περιουσιακής κατάστασης της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας, της οποίας η ευθύνη είναι εγγυητική, χωρίς να απαιτείται η ειδικότερη αιτιολόγηση καθενός στοιχείου (ΑΠ 311/2025).Ο προσδιορισμός του ποσού της εύλογης χρηματικής ικανοποίησης, αφέθηκε στην ελεύθερη εκτίμηση του Δικαστηρίου, η σχετική κρίση του οποίου δεν υπόκειται, κατ' αρχήν, σε αναιρετικό έλεγχο, αφού σχηματίζεται από την εκτίμηση των πραγματικών γεγονότων (άρθρο 561 παρ.1 του ΚΠολΔ), χωρίς υπαγωγή του πορίσματος σε νομική έννοια, ώστε να μπορεί να κριθεί εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου, είτε ευθέως, είτε εκ πλαγίου, για έλλειψη νομίμου βάσεως. Κρίσιμος χρόνος για τον υπολογισμό του εύλογου αυτού χρηματικού ποσού είναι ο χρόνος της συζήτησης της υπόθεσης ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, οπότε και λαμβάνεται υπόψη η τότε κατάσταση της υγείας του παθόντος (ΑΠ 1172/2025, ΑΠ 311/2025). Επιβάλλεται, όμως, σε κάθε περίπτωση, να τηρείται, κατά τον καθορισμό του ποσού που επιδικάζεται, η Αρχή της Αναλογικότητας, ως γενική νομική αρχή και,μάλιστα, αυξημένης τυπικής ισχύος (άρθρο 2 παρ.1 και 25 του ισχύοντος Συντάγματος), υπό την έννοια ότι η σχετική κρίση του Δικαστηρίου δεν πρέπει να υπερβαίνει τα ακραία όρια της διακριτικής ευχέρειας, πράγμα το οποίο, αν συμβαίνει, ελέγχεται ως παραβίαση της πιο πάνω γενικής αρχής, ήτοι ως πλημμέλειες του άρθρου 559 αριθμός 1 και 19 του ΚΠολΔ (Ολ.ΑΠ 10/2017, Ολ.ΑΠ 9/2015, ΑΠ 1172/2025). Και τούτο, διότι μια απόφαση, με την οποία επιδικάζεται ένα ευτελές ή υπερμέτρως μεγάλο ποσό, ως δήθεν εύλογο, κατά την ελεύθερη κρίση του Δικαστηρίου, προς την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης ή της ψυχικής οδύνης, ευτελίζει, στη πρώτη περίπτωση (όσον αφορά τον δικαιούχο-παθόντα), το δικαίωμα της περιουσίας του, αφού το Δικαστήριο, επεμβαίνοντας στη διαφορά μεταξύ ιδιωτών, πρέπει να τηρεί μια δίκαιη ισορροπία ανάμεσα στα αντιτιθέμενα συμφέροντα, με παράλληλη προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων (ΑΠ 1172/2025, ΑΠ 311/2025). Τέλος, με το Πρώτο Πρόσθετο Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής σύμβασης για την προστασία των δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών (ΕΣΔΑ), που κυρώθηκε (μαζί με τη Σύμβαση) με το Ν.Δ. 53/1074 και έχει, σύμφωνα με το άρθρο 28 παρ.1 του Συντάγματος, αυξημένη έναντι των κοινών νόμων ισχύ, κατοχυρώνεται ο σεβασμός της περιουσίας του προσώπου, το οποίο μπορεί να τη στερηθεί μόνο για λόγους δημόσιας ωφέλειας. Στην έννοια της περιουσίας περιλαμβάνονται, όχι μόνο τα εμπράγματα δικαιώματα, αλλά και όλα τα δικαιώματα "περιουσιακής φύσεως" και τα κεκτημένα "οικονομικά συμφέροντα". Καλύπτονται, έτσι, τα ενοχικά περιουσιακά δικαιώματα και, ειδικότερα, απαιτήσεις, είτε αναγνωρισμένες με δικαστική απόφαση, είτε απλώς γεννημένες κατά το Εθνικό Δίκαιο, εφόσον υπάρχει νόμιμη προσδοκία, με βάση το ισχύον, έως την προσφυγή στο Δικαστήριο, Δίκαιο, ότι μπορούν να ικανοποιηθούν δικαστικώς. Τέτοιες είναι, κατά το Ελληνικό Δίκαιο και οι απαιτήσεις από αδικοπραξία για καταβολή αποζημίωσης ή χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης κατά τα άρθρα 297, 298, 299, 57, 59, 932 του Α.Κ. (Ολ.ΑΠ 40/1988, ΑΠ311/2025).

Περαιτέρω κατά τη διάταξη του άρθρ. 559 αριθ.1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.ΑΠ 1/2016, Ολ.ΑΠ 2/2013). Με τον ως άνω λόγο αναίρεσης, ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κλπ., ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν (Ολ.ΑΠ 2/2021, Ολ.ΑΠ 3/2020, ΑΠ 264/2026).

Στην ερευνώμενη περίπτωση, ο αναιρεσείων με τον μοναδικό λόγο αναίρεσης, αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια του αριθ. 1 εδ.α' του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ., με την αιτίαση ότι το Εφετείο, παραβιάζοντας ευθέως τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 25 του ισχύοντος Συντάγματος, 931 και 932 του Α.Κ., και συγκεκριμένα παραβιάζοντας την Αρχή της Αναλογικότητας και των ακραίων ορίων της διακριτικής του ευχέρειας, κατά την υπαγωγή στο πραγματικό τους των αποδειχθέντων πραγματικών περιστατικών, του επεδίκασε αποζημίωση κατ' άρθρο 931 ΑΚ και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης που υπέστη εξαιτίας του τραυματισμού του κατά το ένδικο ατύχημα, τα ανωτέρω ποσά, τα οποία υπολείπονται δυσανάλογα των ποσών που επιδικάζονται σε ανάλογες περιπτώσεις και προκύπτουν από τις συνθήκες της αδικοπραξίας του τροχαίου ατυχήματος και την έκταση του τραυματισμού του. Από την επιτρεπτή, κατ' άρθρο 561 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ. , επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, προκύπτει ότι το Μονομελές Εφετείο Θεσσαλονίκης, δέχτηκε κατά την ανέλεγκτη περί των πραγμάτων κρίση του (άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ), ως αποδειχθέντα, μετά από συνεκτίμηση των αποδεικτικών μέσων που αναφέρει, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά σχετικά με τις σωματικές βλάβες που προκλήθηκαν στον ενάγοντα κατά το ένδικο ατύχημα, που έλαβε χώρα στις 28-6-2016, στην Κατερίνη από αποκλειστική υπαιτιότητα του πρώτου εναγομένου, οδηγού του ζημιογόνου οχήματος, ο οποίος κινούμενος επί της οδού …, όταν έφθασε στη διασταύρωση αυτής με την οδό …, παραβίασε την πινακίδα με την ένδειξη ΣΤΟΠ που υπήρχε στην πορεία του, και χωρίς να ανακόψει ταχύτητα, εισήλθε στη διασταύρωση με αποτέλεσμα να συγκρουσθεί το όχημα που οδηγούσε, με το όχημα που οδηγούσε ο ενάγων, με κανονική ταχύτητα, επί της οδού … και συγκεκριμένα δέχθηκε τα εξής: "...Συνεπεία του επίδικου ατυχήματος αποδείχθηκε ότι ο πρώτος ενάγων τραυματισθείς σοβαρά διακομίσθηκε αμέσως με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ στο γενικό νοσοκομείο Κατερίνης, εκεί διαπιστώθηκε ότι υπέστη κατάγματα αυχενικής μοίρας Α5-Α6-Α7, παράπεση απώλεια αισθητικοκινητικών ανταλλακτικών και αυθημερόν κρίθηκε αναγκαία η μεταφορά του στη νευρολογική κλινική του Π.Γ. νοσοκομείου "ΑΧΕΠΑ" στη Θεσσαλονίκη όπου διαγνώστηκε "με τετραπληγία μετά το κάταγμα Α7 και ότι χρήζει νευροχειρουργικής αντιμετώπισης.

Περαιτέρω, λόγω επιδείνωσης της κατάστασης της υγείας του, μεταφέρθηκε στην ιδιωτική κλινική "EUROMEDICA" στην Πυλαία Θεσσαλονίκης, όπου και υποβλήθηκε σε νευροχειρουργική επέμβαση πρόσθιας σπονδυλοδεσίας Α6-Θ1, νοσηλευόμενος μέχρι την 2-7-2016,οπότε κρίθηκε αναγκαία η μεταφορά του στο κέντρο αποκατάστασης "ΑΡΩΓΗ" και η ένταξη του σε πρόγραμμα κλειστής και εντατικής αποκατάστασης με εικοσιτετράωρη παρακολούθηση, δεδομένου ότι υπέστη πολλαπλά κατάγματα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, πάσχων από βαρύτατη ατελή κάκωση νωτιαίου μυελού, σπαστική τετραπληγία με συνοδό νευρογενή ουροδόχο κύστη και νευρογενές έντερο, με πλήρη αδυναμία διαχείρισης ούρων και κοπράνων. Στο ανωτέρω κέντρο αποκατάστασης παρέμεινε για έτος περίπου μέχρι 12-6-2017, υποβαλλόμενος συνεχώς σε καθημερινές φυσικοθεραπείες, εργοθεραπίες, υδροθεραπείες, λαμβάνοντας συγχρόνως ισχυρή αντικαταθλιπτική αγωγή. Λόγω των εκτεταμένων σοβαρών σωματικών βλαβών κρίθηκε ανάπηρος από την υγειονομική επιτροπή του ΙΚΑ σε ποσοστό 80% για το χρονικό διάστημα από 4-10-2016 μέχρι 31-12-2018 καθώς και ότι χρήζει βοήθειας και συμπαράστασης τρίτου προσώπου, επιπλέον ότι είναι ανίκανος για οποιαδήποτε βιοποριστικό επάγγελμα.......Προς τούτο δυνάμει της με αριθ.290/2017 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κατερίνης τέθηκε σε καθεστώς πλήρους στερητικής δικαστικής συμπαράστασης, ενώ προσωρινός για το χρονικό διάστημα από την έκδοσή της και μέχρι την τελεσιδικία και οριστικός μετά την τελεσιδικία της απόφασης, ορίστηκε ο αδελφός του Κ. Σ., ο οποίος και τον εκπροσωπεί στην παρούσα δίκη. Ήδη την 8-5-2018 υποβλήθηκε εκ νέου σε μαγνητική τομογραφία, όπου παρατηρήθηκε μυελοπάθεια, με δημιουργία κυστικών σχηματισμών που προβάλλουν στα επίπεδα Α5-Α6-Α7-Θ1, παρουσιάζοντας μάλιστα επιδείνωση αναφορικά με προγενέστερη διαγνωστική εξέταση ομοίου τύπου. Επίσης τα μεσοσπονδύλια διαστήματα εμφανίζουν εκφυλιστικές αλλοιώσεις, οι οποίες δημιουργούν στένωση του σπονδυλικού σωλήνα με πίεση και αποπλάτυνση του νωτιαίου μυελού στο επίπεδο Α3-Α4, όπου παρατηρείται οίδημα..... Από τα προαναφερόμενα αποδεικτικά μέσα προέκυψε ότι από την ανωτέρω σε βάρος του αδικοπραξία, ο πρώτος ενάγων ηλικίας 30 ετών κατά το χρόνο του ατυχήματος υπέστη ηθική βλάβη, προς αποκατάσταση της οποίας δικαιούται χρηματικής ικανοποίησης. Λαμβανομένων υπόψη των συνθηκών τέλεσης του ατυχήματος και ειδικότερα την αποκλειστική υπαιτιότητα του πρώτου εναγομένου στην επέλευση αυτού, το είδος και τη βαρύτητα των σωματικών βλαβών που υπέστη, τη μακρά νοσηλεία του, τη μόνιμη σωματική αναπηρία του (τετραπληγία), τη σωματική και ψυχική ταλαιπωρία την οποία βίωσε και εξακολουθεί να βιώνει, τη νεαρή ηλικία του και την κοινωνική και οικονομική κατάσταση των μερών... ενώ η ευθύνη της τρίτης εναγομένης είναι εγγυητική... η χρηματική ικανοποίηση που δικαιούται πρέπει να καθοριστεί στο ποσό των 200.000 ευρώ...Επίσης αποδείχθηκε ότι η παραπάνω κατάσταση της υγείας του πρώτου ενάγοντος δεν είναι αναστρέψιμη, τι εξαιτίας του ατυχήματος κατέστη εφόρου ζωής σωματικά ανάπηρος, εξαρτώμενος από τη βοήθεια τρίτων προσώπων, ότι δεν μπορεί να δραστηριοποιηθεί επαγγελματικά, γεγονότα που επιδρούν δυσμενώς στην ανάπτυξη της προσωπικότητάς του, ο οποίος αισθάνεται μειονεκτικά έναντι των υγιών φίλων του και συνεπάγονται επιπλέον απώλεια της ελπίδας για δημιουργία δικής του οικογένειας και ανάπτυξης προσωπικής ζωής.
Συνεπώς, εφόσον αποδείχθηκε ότι η μόνιμη αναπηρία που υπέστη ο πρώτος ενάγων επηρεάζει δυσμενώς τη μελλοντική επαγγελματική, οικονομική και κοινωνική του ζωή, δικαιούται ιδιαίτερης αποζημίωσης, κατ' άρθρο 931 ΑΚ, η οποία, λαμβανομένων υπόψη όλων των προσδιοριστικών παραγόντων (συνθήκες τέλεσης ατυχήματος, ηλικία, είδος και βαρύτητα σωματικών βλαβών, δυνατότητα επαγγελματικής αποκατάστασης), ανέρχεται στο ποσό των 150.000 ευρώ....".
Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο, με την πληττόμενη απόφασή του, κατά το μέρος που ενδιαφέρει την παρούσα αναιρετική δίκη, επιδίκασε στον ενάγοντα και ήδη αναιρεσείοντα, για αποζημίωσή του, κατ' άρθρο 931 του Α.Κ. ποσό 150.000 ευρώ και ως χρηματική του ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης που υπέστη, συνεπεία του τραυματισμού του, ποσό 200.000 ευρώ.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, παραβίασε την Αρχή της Αναλογικότητας και υπερέβη τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας, δεδομένου ότι τα ποσά αυτά, κατά την κοινή πείρα, την δικαστηριακή πρακτική και την περί Δικαίου συνείδηση, υπολείπονται και μάλιστα καταφανώς, εκείνων που συνήθως επιδικάζονται σε παρόμοιες περιπτώσεις.
Συνεπώς πρέπει να γίνει δεκτός, ως βάσιμος, ο ανωτέρω λόγος αναίρεσης. Μετά από αυτά, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει να γίνει δεκτή, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση του Εφετείου κατά τα αναφερόμενα στο σκεπτικό κεφάλαια, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκασή της στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλο Δικαστή, εκτός εκείνου που δίκασε προηγουμένως (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ), να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου, που κατατέθηκε για την άσκηση της αναίρεσης, στον καταθέσαντα αυτό και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι, λόγω της ήττας τους, στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά του (άρθρα 176,183,189 παρ.1 και 191 παρ.2 του ΚΠολΔ), κατά τα ειδικότερα, αναφερόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την με αριθ. 650/2021 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, κατά τα αναφερόμενα στο σκεπτικό κεφάλαια.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκασή της στο ίδιο ως άνω Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλον Δικαστή, εκτός εκείνου που δίκασε προηγουμένως.

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου που κατατέθηκε για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης, στον καταθέσαντα αυτό.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Μαρτίου 2026.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 22 Μαΐου 2026.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή