<< Επιστροφή

Αριθμός 99/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σταυρούλα Κουσουλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κλεόβουλο-Δημητριό Κοκκορό, Μαρία Γιαννακοπούλου, Μαρία Πετσάλη, Εισηγήτρια και Παναγιώτη Φιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 21 Οκτωβρίου 2025, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Δημήτριου Μητρουλιά (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Α. Μ., για να δικάσει την αίτηση της αναιρεσείουσας - κατηγορουμένης Μ. Μ.-Α. του Π., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε δια του πληρεξούσιου δικηγόρου της Καντιάνη Ευάγγελου, για αναίρεση της υπ'αριθ. 1086/2025 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Με υποστηρίζοντα την κατηγορία τον Κ. Χ. του Σ., κάτοικο ..., ο οποίος παραστάθηκε δια των πληρεξούσιων δικηγόρων του, Αβραμίδη Ιωάννη και Μακρή Αναστασίου.

Το Τριμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και η αναιρεσείουσα - κατηγορουμένη ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που περιλαμβάνονται στην υπ' αριθ. πρωτ. 2201/20-3-2025 αίτησή της αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό .../2025.

Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Α. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 473 παρ.1, παρ. 2 και 3 εδ. α` του Κ.Ποιν.Δ, η προθεσμία για την άσκηση αναίρεσης, από τον παρόντα κατά την απαγγελία της απόφασης δικαιούμενο, είναι είκοσι ημερών και αρχίζει από τότε που η τελεσίδικη απόφαση καταχωρίζεται καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο που τηρείται από τη γραμματεία του ποινικού δικαστηρίου. Σε περίπτωση που ο δικαιούμενος σε άσκηση αναίρεσης δεν είναι παρών κατά την απαγγελία της απόφασης, ισχύει πάλι η παραπάνω προθεσμία, αλλά με την προϋπόθεση ότι έχει προηγηθεί η επίδοση στον τελευταίο της απόφασης. Αν η απόφαση επιδοθεί μεταγενέστερα της καταχώρισης στο ειδικό βιβλίο, τότε η προθεσμία για την άσκηση αναίρεσης αρχίζει από την επίδοση αυτής (ΑΠ 984/2024, ΑΠ 239/2022, ΑΠ 660/2021). Η υπό κρίση υπ' αρ. πρωτ. 2201/20-3-2025 αίτηση της Μ. - Α. Μ. του Π. για αναίρεση της υπ' αριθ. 1086/2025 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών, που απέρριψε ως ανυποστήρικτη την έφεσή της κατά της υπ' αρ. 1156/2024 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, με την οποία καταδικάστηκε για τις αξιόποινες πράξεις της απλής σωματικής βλάβης και απειλής σε βάρος του συζύγου της σε συνολική χρηματική ποινή τριών χιλιάδων πεντακοσίων (3.500) ευρώ, έχει ασκηθεί από την ίδια νομότυπα με δήλωσή της που επιδόθηκε στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, στις 20-3-2025, και εμπρόθεσμα, πριν την έναρξη της προβλεπόμενης εικοσαήμερης προθεσμίας του άρθρου 473 παρ.2 και 3 Κ.Ποιν.Δ., δεδομένου ότι η ως άνω απόφαση, η οποία εκδόθηκε απούσας της αναιρεσείουσας, καταχωρίστηκε μεν καθαρογραμμένη, στις 28-4-2025, στο, κατ` άρθρο 473 παρ. 3 του ΚΠΔ, ειδικό βιβλίο, δεν προκύπτει, όμως, επίδοσή της σ'αυτήν, και παραδεκτά, αφού ασκήθηκε από πρόσωπο που είχε το σχετικό έννομο συμφέρον κατά απόφασης υποκείμενης στο συγκεκριμένο ένδικο μέσο και περιέχει ορισμένους λόγους αναίρεσης εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Η' και Θ' ΚΠΔ (άρθρα 462 περ. β', 464, 466 παρ.1 εδ. α`, 473 παρ. 2, 3 εδ. α`, 474 παρ.2Α, και 4, 504 παρ.1 και 505 παρ.1 περ. α` του Κ.Ποιν.Δ.). Πρέπει συνεπώς, να ερευνηθεί περαιτέρω, ως προς την ουσιαστική βασιμότητα των προβαλλόμενων με αυτή λόγων.

Β. Με το άρθρο 501 του ΚΠΔ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 153 του ν.4855/2021, ορίζεται στην παρ.1: "Αν κατά τη συζήτηση της υπόθεσης ο εκκαλών δεν εμφανιστεί αυτοπροσώπως ή διά συνηγόρου του, αν συντρέχει η περίπτωση της παρ. 3 του άρθρου 340, η έφεση απορρίπτεται ως ανυποστήρικτη, εκτός αν έχει προηγηθεί παραίτηση, οπότε κηρύσσεται απαράδεκτη....Η απόφαση που απορρίπτει την έφεση μπορεί να προσβληθεί μόνο με αναίρεση. Η διάταξη του άρθρου 349 για αναβολή της συζήτησης εφαρμόζεται και υπέρ του εκκαλούντος...", στην δε παρ.4 "Αν μετά την έναρξη της συζήτησης της έφεσης λάβει χώρα διακοπή ή αναβολή αυτής και κατά τη νέα συζήτηση ο εκκαλών κατηγορούμενος αν και κλητεύθηκε νομίμως, δεν εμφανιστεί όπως ορίζεται στην παρ.1, δικάζεται σαν να ήταν παρών", ενώ με το άρθρ. 340 παρ. 3 ιδίου κώδικα "Σε πλημμελήματα και κακουργήματα επιτρέπεται να εκπροσωπείται ο κατηγορούμενος από συνήγορο, τον οποίο διορίζει με έγγραφη δήλωσή του...... Στην περίπτωση αυτή ο κατηγορούμενος θεωρείται παρών και ο συνήγορος του ενεργεί όλες τις διαδικαστικές πράξεις γι` αυτόν.....". Επίσης, με το άρθρ. 502 παρ. 1 ιδίου κώδικα ορίζεται "Αν ο εκκαλών εμφανιστεί ο ίδιος ή ο συνήγορός του στην περίπτωση της παρ. 3 του άρθρου 340, η συζήτηση αρχίζει και ο εισαγγελέας αναπτύσσει συνοπτικά την έφεση ..... Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται τα άρθρα 329 έως 338, 340, 346 έως 349, 352, 357 έως 361, 364 έως 373". Από τις ανωτέρω διατάξεις συνάγεται, ότι όταν η έφεση εισάγεται στο ακροατήριο να εκδικασθεί το πρώτον και ουχί μετ` αναβολή, εάν δεν εμφανισθεί ο νομίμως κλητευθείς εκκαλών αυτοπροσώπως ή δια του συνηγόρου του κατά την έναρξη της συζήτησης της υπόθεσης, τότε η έφεσή του απορρίπτεται ως ανυποστήρικτη. Επίσης, από τις ίδιες διατάξεις προκύπτει ότι αν ο εκκαλών - κατηγορούμενος ή ο συνήγορός του, εμφανίστηκε κατά την έναρξη της διαδικασίας της κατ` έφεση δίκης για να υποστηρίξει την έφεσή του και στη συνέχεια, μετά την έναρξη της συζήτησης, αποχώρησε, λογίζεται σαν να ήταν παρών και στο υπόλοιπο μέρος της δίκης, το δε δικαστήριο, δεσμευόμενο από την εμφάνιση του εκκαλούντος-κατηγορουμένου, δεν μπορεί να απορρίψει την έφεσή του ως ανυποστήρικτη, κατά το άρθρο 501 ΚΠΔ, αλλά οφείλει να την ερευνήσει στην ουσία. Το ίδιο ισχύει, για την ομοιότητα της περίπτωσης, κατά μείζονα λόγο και όταν ο εκκαλών- κατηγορούμενος ή ο συνήγορός του, εμφανίσθηκε κατά την έναρξη της διαδικασίας της κατ` έφεση δίκης, αλλά στη συνέχεια, μετά τη λήψη της ταυτότητάς του, κατόπιν υποβολής σχετικού αιτήματος, η δίκη αναβλήθηκε και στη νέα, μετ` αναβολή, δικάσιμο ο κατηγορούμενος δεν εμφανίσθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε από συνήγορο. Η άποψη αυτή συνάδει και με τη σκέψη που διατυπώνεται στην αιτιολογική έκθεση του σχεδίου ΚΠΔ για την αιτιολόγηση της ρύθμισης του άρθρου 501 παρ.1 ΚΠΔ, σύμφωνα με την οποία εκείνος ο οποίος αδικαιολόγητα δεν εμφανίζεται για να υποστηρίξει την έφεσή του σιωπηρά παραιτείται από αυτήν, αναγνωρίζοντας την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης, υπό την έννοια ότι δεν είναι νοητό η μετ` αναβολή μη εμφάνιση του εκκαλούντος-κατηγορουμένου, ο οποίος είχε εμφανισθεί και υποστηρίξει την έφεσή του σε προγενέστερη συζήτησή της, να θεωρείται ως σιωπηρή παραίτησή του από την έφεσή του και αναγνώριση της απόφασης που προσέβαλε. Δηλαδή, στην περίπτωση αυτή, η αναβολή θεωρείται ότι έγινε μετά την έναρξη της διαδικασίας και της συζήτησης της έφεσης, οπότε ο κατηγορούμενος λογίζεται σαν να ήταν παρών στη νέα μετ` αναβολή δικάσιμο, και το δικαστήριο, δεσμευόμενο από την αρχική εμφάνιση του εκκαλούντος- κατηγορουμένου, δεν μπορεί να απορρίψει την έφεσή του ως ανυποστήρικτη, αλλά οφείλει να τη δικάσει στην ουσία (Ολ.Α.Π. 3/2006). Διαφορετικά, η απόφαση του εφετείου είναι αναιρετέα για παράνομη απόρριψη της έφεσης ως ανυποστήρικτης (άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Η' ΚΠΔ), αλλά και για υπέρβαση εξουσίας (άρθρο 510 παρ.1 Θ' ΚΠΔ) (ΑΠ 984/2024, ΑΠ 333/2024, ΑΠ 667/2023, ΑΠ 773/2022 ΑΠ 582/2020).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση των πρακτικών της προσβαλλομένης απόφασης και των εγγράφων της δικογραφίας, προκύπτουν τα ακόλουθα: Η αναιρεσείουσα με την υπ' αρ. 1156/2024 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών καταδικάστηκε για τις αξιόποινες πράξεις της απλής σωματικής βλάβης και απειλής σε βάρος του συζύγου της σε συνολική χρηματική ποινή τριών χιλιάδων πεντακοσίων (3.500) ευρώ. Κατά της πιο πάνω απόφασης, αυτή άσκησε στις 26-4-2024, την με αρ. εκθ. κατ. 1105/2024 έφεσή της, η εκδίκαση της οποίας, όπως και της έφεσης του συγκατηγορουμένου και καταδικασθέντος με την ίδια απόφαση συζύγου της, Χ. Κ. του Σ., ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών, ορίστηκε αρχικά για τη δικάσιμο της 22-11-2024. Κατά την δικάσιμο αυτή, όπως προκύπτει από το απόσπασμα της υπ' αρ. 5517α/22-11-2024 απόφασης του άνω δικαστηρίου, η αναιρεσείουσα, δεν εμφανίστηκε αυτοπροσώπως, αλλά εκπροσωπήθηκε από τον υπ' αυτής νομίμως διορισθέντα πληρεξούσιο δικηγόρο της, Ευάγγελο Καντιάνη (ΔΣΑ ΑΜ 22091) και η δίκη αναβλήθηκε σε ρητή δικάσιμο για τις 28-2-2025, λόγω σημαντικών αιτίων στο πρόσωπο του συγκατηγορουμένου της, εκκαλούντος, Χ. Κ., και για το ενιαίο της κρίσης και ως προς αυτήν (αναιρεσείουσα), χωρίς την κλήτευση των κατηγορουμένων - εκκαλούντων. Ακολούθως, στην μετ' αναβολή ορισθείσα για τη συζήτηση των άνω εφέσεων δικάσιμο της 28-2-2025, κατά την εκφώνηση του ονόματός της η αναιρεσείουσα δεν εμφανίστηκε ούτε και εκπροσωπήθηκε από κάποιον πληρεξούσιο δικηγόρο. Κατόπιν αυτού, το Τριμελές Εφετείο (Πλημμελημάτων) Αθηνών, μετά από όμοια πρόταση της Εισαγγελέα, με την προσβαλλόμενη υπ' αρ. 1086/2025 απόφασή του, απέρριψε την έφεσή της, ως ανυποστήρικτη με το ακόλουθο κατά πιστή μεταφορά σκεπτικό : "....... Με την υπ' αριθμ. 1156/26.04.2024 εκκαλούμενη απόφαση του Α Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών η μεν 1η κατηγορουμένη - εκκαλούσα Μ. Μ. - Α. καταδικάστηκε για τις πράξεις: α) της απλής σωματικής βλάβης σε βάρος συζύγου και β) της απειλής σε βάρος συζύγου σε συνολική χρηματική ποινή τρεις χιλιάδες πεντακόσια (3500,00) ευρώ, ο δε 2oς κατηγορούμενος ........... Η 1η κατηγορουμένη άσκησε κατά της ανωτέρω καταδικαστικής απόφασης την με αρ. εκθ. κατ. 1105/2024 έφεσή της και ο 2ος κατηγορούμενος ........... Κατά την εκδίκαση των άνω εφέσεων, κατά την ορισθείσα δικάσιμο της 28.2.2025 ενώπιον του προκείμενου δικαστηρίου, δεν εμφανίστηκε ο 2ος κατηγορούμενος, αλλά ο δικηγόρος Πειραιώς, Ιωάννης Αβραμίδης, ως άγγελος του κατηγορουμένου - εκκαλούντος ........ και υπέβαλε για λογαριασμό του αίτημα αναβολής της δίκης λόγω σημαντικών αιτίων στο πρόσωπο του κατηγορουμένου. Το αίτημα αυτό έγινε δεκτό και αναβλήθηκε η εκδίκαση των άνω εφέσεων για το ενιαίο της κρίσεως και για την 1η κατηγορουμένη - εκκαλούσα, η οποία κατά την ανωτέρω συνεδρίαση του δικαστηρίου τούτου όντας απούσα παραστάθηκε διά του δικηγόρου Ευάγγελου Καντιάνη, για την δικάσιμο της 28.2.2025, χωρίς κλήτευση αμφότερων των κατηγορουμένων - εκκαλούντων. Εφόσον η άνω κατηγορουμένη - εκκαλούσα, μολονότι κλητεύθηκε νομοτύπως και εμπροθέσμως να εμφανιστεί σήμερα ενώπιον αυτού του δικαστηρίου, για να υποστηρίξει την προαναφερθείσα έφεσή της κατά της εκκαλούμενης απόφασης, δεν εμφανίστηκε αυτοπροσώπως ή διά του συνηγόρου της στο ακροατήριο του δικαστηρίου, πρέπει, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 501 παρ. 1 α του ΚΠΔ, να απορριφθεί η έφεσή της ως ανυποστήρικτη.".

Κατά τα εκτιθέμενα ανωτέρω, η εκκαλούσα - κατηγορούμενη και ήδη αναιρεσείουσα είχε εμφανιστεί δια συνηγόρου για να υποστηρίξει την έφεσή της κατά της πρωτόδικης υπ' αρ. 1156/2024 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών και είχε αρχίσει πλέον η συζήτηση της έφεσης, κατά την αρχικά ορισθείσα δικάσιμο της 22-11-2024, κατά την οποία, είχε θεωρηθεί αυτή παρούσα από το Δικαστήριο, εκπροσωπούμενη από το συνήγορό της, αλλά, λόγω σημαντικών αιτίων στο πρόσωπο του συγκατηγορουμένου της - εκκαλούντος, Χ. Κ., αναβλήθηκε η εκδίκαση της υπόθεσης για τις 28-2-2025, οπότε εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση.

Επομένως, το Εφετείο, δεσμευόμενο από την αρχική εμφάνιση της εκκαλούσας- κατηγορουμένης και ήδη αναιρεσείουσας έπρεπε να την δικάσει σαν να ήταν παρούσα, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 501 παρ. 4 Κ.Ποιν.Δ., και να μην απορρίψει την έφεσή της ως ανυποστήρικτη. Και τούτο, διότι, σύμφωνα και με τη νομική σκέψη που προηγήθηκε, δεν είναι νοητό η μετ` αναβολή μη εμφάνιση της εκκαλούσας - κατηγορουμένης, και νυν αναιρεσείουσας, η οποία είχε εμφανισθεί και υποστηρίξει την έφεσή της κατά την αρχικά ορισθείσα δικάσιμο για τη συζήτησή της, να θεωρείται ως σιωπηρή παραίτησή της απ' αυτήν και αναγνώριση της ανωτέρω - εκκαλουμένης- πρωτόδικης απόφασης. Δηλαδή, στην περίπτωση αυτή, η αναβολή θεωρείται ότι έγινε μετά την έναρξη της διαδικασίας και της συζήτησης της έφεσης, οπότε η κατηγορούμενη - εκκαλούσα - αναιρεσείουσα λογίζεται σαν να ήταν παρούσα στη νέα μετ` αναβολήν δικάσιμο, και το δικάσαν δικαστήριο, δεσμευόμενο από την αρχική εμφάνισή της, δεν μπορεί να απορρίψει την έφεσή της ως ανυποστήρικτη, αλλά οφείλει να την δικάσει στην ουσία. Άρα το δικάσαν Τριμελές Εφετείο Αθηνών είχε υποχρέωση, λόγω της εκπροσώπησης της εκκαλούσας - κατηγορουμένης και ήδη αναιρεσείουσας από τον υπ` αυτής νομίμως διορισθέντα συνήγορό της, Ευάγγελο Καντιάνη, κατά την αρχική δικάσιμο της 22-11-2024, να θεωρήσει αυτή παρούσα κατά την μετ` αναβολή ορισθείσα ρητή δικάσιμο της 28-2-2025 και να προβεί στην εκδίκαση της υπόθεσης κατ` ουσίαν, δικαζομένης της αναιρεσείουσας και τότε εκκαλούσας σαν να ήταν παρούσα, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 501 παρ.4 Κ.Ποιν.Δ.

Παρά ταύτα, παράνομα απέρριψε με την προσβαλλόμενη απόφασή του την ασκηθείσα έφεση της αναιρεσείουσας ως ανυποστήρικτη, υποπίπτοντας έτσι στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Η` του Κ.Ποιν.Δ, προσέτι δε και στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Θ` του Κ.Ποιν.Δ., διότι υπερέβη αρνητικά την εξουσία του, μη δικάζοντας κατ` ουσίαν την υπόθεση, κατά τους βάσιμους περί τούτων λόγους αναίρεσης. Κατόπιν αυτών, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά παραδοχή, ως βασίμων, των μοναδικών λόγων αναίρεσης, από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Η' και Θ' του Κ.Ποιν.Δ., για παράνομη απόρριψη της έφεσης ως ανυποστήρικτης και για υπέρβαση (αρνητική) εξουσίας και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως [άρθρα 519 και 522 ΚΠΔ].

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθ. 1086/2025 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση για νέα συζήτηση, ενώπιον του ιδίου Δικαστηρίου, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Νοεμβρίου 2025.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Ιανουαρίου 2026.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή