<< Επιστροφή

Αριθμός 100/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σταυρούλα Κουσουλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κλεόβουλο-Δημήτριο Κοκκορό - Εισηγητή, Μαρία Γιαννακοπούλου, Μαρία Πετσάλη και Παναγιώτη Φιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 4 Νοεμβρίου 2025, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ελένης Σκεπαρνιά (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Α. Μ., για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Κ. Σ. του Δ., κρατούμενου στο Κατάστημα Κράτησης Τριπόλεως, ο οποίος παραστάθηκε διά της διορισθείσας δυνάμει της υπ' αρ. 694/2025 αποφάσεως του Πρωτοδικείου Αθηνών στο πλαίσιο Νομικής Βοήθειας, πληρεξουσίας δικηγόρου του, Σταματίας Φιλοθεΐδου, για αναίρεση της υπ'αριθμ. 377/2024 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης.

Το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Θράκης με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 15/4/2025 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό .../2025.

Αφού άκουσε Την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση από 15-4-2025 αίτηση του Σ. Κ. του Δ., για αναίρεση της υπ' αριθ. 377/2024 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης (Β' Βαθμού), με την οποία κηρύχθηκε ένοχος των αξιόποινων πράξεων: α] της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών [με την μορφή της καλλιέργειας δενδρυλλίων του γένους της κάνναβης, κατοχής, παραγωγής και εκχύλισης ναρκωτικών ουσιών] από υπότροπο και τοξικομανή και β] της παράνομης οπλοκατοχής, με την ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ. 2 β' ΠΚ, που του αναγνωρίσθηκε πρωτοδίκως, ασκήθηκε: α] νομότυπα, με δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου του αναιρεσείοντος ενώπιον του γραμματέως του Ποινικού Τμήματος του Εφετείου Θράκης, για την οποία συντάχθηκε η υπ' αριθ. 11/2025 σχετική έκθεση [άρθρο 474 παρ. 1 ΚΠΔ, β] εμπρόθεσμα, αφού η απόφαση καταχωρήθηκε στο ειδικό βιβλίο στις 27-3-2025 και η δήλωση έγινε στις 15-4-2025, εντός δηλαδή της νόμιμης προθεσμίας των είκοσι [20] ημερών [άρθρο 473 παρ. 1, 2, 3 ΚΠΔ] και γ] παραδεκτά, αφού ασκήθηκε από δικαιούχο και έχοντα προς τούτο έννομο συμφέρον, στρέφεται κατά υποκείμενης στο ένδικο αυτό μέσο απόφασης και περιέχει ορισμένους λόγους αναίρεσης [άρθρα 464, 504, 505 παρ. 1 α' και 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' και Ε' ΚΠΔ]. Επομένως, πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατ' ουσίαν.

Στο άρθρο 20 του Ν. 4139/2013 <<Νόμος περί εξαρτησιογόνων ουσιών και άλλες διατάξεις>> ορίζεται ότι: <<Όποιος, εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπονται στα άρθρα 21, 22 και 23, διακινεί παράνομα ναρκωτικά, τιμωρείται με κάθειρξη τουλάχιστον οκτώ [8] ετών και με χρηματική ποινή μέχρι τριακόσιες χιλιάδες [300.000] ευρώ. 2. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 29, ως έγκλημα διακίνησης ναρκωτικών νοείται κάθε πράξη με την οποία συντελείται η κυκλοφορία ναρκωτικών ουσιών ή πρόδρομων ουσιών που αναφέρονται στους πίνακες της παραγράφου 2 του άρθρου 1 και ιδίως ...η κατοχή ... η καλλιέργεια ή η συγκομιδή οποιουδήποτε φυτού του γένους κάνναβης, καθώς και οποιουδήποτε άλλου φυτού από το οποίο παράγονται ναρκωτικές ουσίες, η παραγωγή και η εκχύλιση ναρκωτικών ουσιών ... με σκοπό τη διακίνησή τους ... 3. Αν περισσότερες πράξεις διακίνησης αφορούν την ίδια ποσότητα ναρκωτικών συντρέχει μόνο ένα έγκλημα διακίνησης. Κατά την επιμέτρηση της ποινής λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των επί μέρους πράξεων διακίνησης, το είδος, η συνολική ποσότητα και η καθαρότητα του ναρκωτικού, καθώς και η βαρύτητα των σχετικών επιπτώσεων στην υγεία>>. Με το ανωτέρω άρθρο τυποποιείται το βασικό έγκλημα διακίνησης ναρκωτικών ουσιών, στο οποίο αναφέρονται ενδεικτικά οι διάφοροι τρόποι τέλεσής του, που αποτελούν ένα μόνο έγκλημα, αν αφορούν την ίδια ποσότητα ναρκωτικών, περιέχεται δε μεταξύ αυτών η κατοχή, καλλιέργεια δενδρυλλίων κάνναβης, εκχύλιση και παραγωγή ναρκωτικών ουσιών [ΑΠ 217/2025, ΑΠ 78/2021]. Για την υποκειμενική θεώρηση του εγκλήματος απαιτείται δόλος, που περιλαμβάνει τη γνώση της ιδιότητας των ουσιών ως ναρκωτικών και τη θέληση ή αποδοχή του δράστη να τελέσει την πράξη, με την οποία πραγματώνεται η αντικειμενική υπόσταση καθενός από τους τρόπους τέλεσής τους [ΑΠ 483/2020].

Εξάλλου κατά την εφαρμοσθείσα στην προκειμένη υπόθεση, διάταξη του άρθρου 22 παρ. 2 στοιχ. γ' του ίδιου Νόμου, <<1. Με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών και χρηματική ποινή 50.000 - 500.000 ευρώ τιμωρείται όποιος τελεί κάποια από τις πράξεις των άρθρων 20 και 21 παρ. 1 α' και είναι υπότροπος, υπότροπος δε, κατά την αυθεντική ερμηνεία της διάταξης, θεωρείται όποιος, χωρίς να έχει κριθεί εξαρτημένος, έχει ήδη καταδικαστεί αμετάκλητα για κακούργημα διακίνησης ναρκωτικών μέσα στην προηγούμενη δεκαετία. Με το νέο ΠΚ, που άρχισε να ισχύει από 1-7-2019 [άρθρο δεύτερο του ν. 4619/2019 και άρθρο 460 νέου ΠΚ], καταργήθηκαν οι διατάξεις των άρθρων 88-89 του ισχύσαντος μέχρι 30-6-2019 ΠΚ, που αναφέρονταν στους υπότροπους εγκληματίες για τους οποίους προβλεπόταν βαρύτερη μεταχείριση. Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του ν. 4619/2019, με τον οποίο κυρώθηκε ο νέος ΠΚ καταργήθηκαν ως απολύτως απαρχαιωμένες οι ως άνω διατάξεις, διότι αφενός δεν εφαρμόζονται κατά κανόνα από τη νομολογία και αφετέρου διαθέτουν αμφίβολης αξίας νομιμοποιητικό θεμέλιο, και ειδικότερα διότι <<Μόνη η προηγούμενη επιβολή ποινής ουδόλως μπορεί να δικαιολογήσει την αύξηση της ποινής για το νέο έγκλημα. Συγκεκριμένα προβάλλεται, μεταξύ άλλων, το άτοπο του συνδυασμού ενός χαμηλού βαθμού ενοχής με την υψηλή ειδικοπροληπτική λειτουργία του θεσμού, η μάλλον σχηματική παρά ρεαλιστική αντίληψη για την προειδοποιητική λειτουργία της προηγούμενης καταδικαστικής απόφασης, η αναποτελεσματικότητα του θεσμού και κυρίως η μέσω αυτού παραβίαση των αρχών της αναλογικότητας και της δίκαιης μεταχείρισης του υπαιτίου, αφού με βάση τις σχετικές διατάξεις, ο υπαίτιος τιμωρείται καθ' υπέρβαση του βαθμού της ενοχής του για το έγκλημα που έχει τελέσει". Παράλληλα, κατά τη μεταβατική διάταξη του άρθρου 463 παρ. 5 του νέου ΠΚ <<Από την έναρξη της ισχύος του παρόντος Κώδικα καταργούνται όλες οι διατάξεις που περιέχονται σε ειδικούς νόμους με τις οποίες καθορίζονται παρεπόμενες ποινές ή άλλες συνέπειες που καταργούνται με αυτόν>>. Από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει ότι η κατάργηση των διατάξεων της υποτροπής, που προέβλεπαν ως συνέπεια της υποτροπής την επιβάρυνση της ποινής, επεκτείνεται και στον ειδικό νόμο 4139/2013, καθόσον και στην περίπτωση διάπραξης της πράξης της διακίνησης ναρκωτικών από υπότροπο συντρέχει ο ίδιος δικαιολογητικός λόγος, ενόψει του ότι με τη διάταξη του άρθρου 22 παρ. 2γ' προβλέπεται επαύξηση της προβλεπόμενης στο άρθρο 20 ποινής, ως συνέπεια της υποτροπής. Επομένως, από 1-7-2019 που άρχισε να ισχύει ο νέος ΠΚ, δεν συγκροτείται πλέον η διακεκριμένη περίπτωση διακίνησης ναρκωτικών ουσιών από υπότροπο και ο ως άνω δράστης τιμωρείται κατά τη βασική διάταξη του άρθρου 20 του ν. 4139/2013 [ΑΠ 217/2025, ΑΠ 809/2023, ΑΠ 1040/2022, ΑΠ 1354/2022, ΑΠ 808/2020].

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' ΚΠΔ λόγο αναίρεσης της απόφασης αποτελεί και η εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης. Εσφαλμένη ερμηνεία ουσιαστικής ποινικής διάταξης υπάρχει, όταν το δικαστήριο αποδίδει σ' αυτήν διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει, ενώ εσφαλμένη εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης, συντρέχει όταν το δικαστήριο δεν υπήγαγε σωστά τα πραγματικά περιστατικά, που δέχθηκε ότι προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία, στη διάταξη που εφάρμοσε. Περίπτωση εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διάταξης, υπάρχει και όταν ή διάταξη αυτή παραβιάζεται εκ πλαγίου, πράγμα που συμβαίνει όταν στο πόρισμα της απόφασης, που περιλαμβάνεται στο συνδυασμό του διατακτικού με το σκεπτικό της και που ανάγεται στα στοιχεία και στην ταυτότητα του οικείου εγκλήματος, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής του νόμου, οπότε η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση [ολΑΠ 2/2022, ολΑΠ 3/2008].

Στην προκειμένη περίπτωση, το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Θράκης, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, μετά από συνεκτίμηση όλων των αποδεικτικών μέσων, τα οποία προσδιορίζονται κατά το είδος τους, δέχθηκε, αναφορικά με την ένδικη αξιόποινη πράξη της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών, ως προς την οποία πλήττεται με την υπό κρίση αναίρεση κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του, ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα: <<... ο κατηγορούμενος την 23-6-2018 στο Σοφικό Έβρου, όντας υπότροπος κατά την έννοια του άρθρου 22 παρ. 2 γ' ν. 4139/2013, διακίνησε, θέτοντας σε κυκλοφορία, ναρκωτικά υπό τις ειδικότερες μορφές της κατοχής, καλλιέργειας, παραγωγής και εκχύλισης και ειδικότερα: 1] Στον ανωτέρω τόπο και χρόνο κατείχε και καλλιέργησε 32 δενδρύλλια κάνναβης ύψους 50 έως 151 εκατοστών, τα οποία ήταν επιμελώς εμφυτευμένα και καλλιεργημένα εντός προαυλίου χώρου της οικίας του. Επίσης, κατείχε: i] ποσότητα ακατέργαστης κάνναβης σε φύλλα, συνολικού μεικτού βάρους 101 γραμμαρίων, χωρισμένη σε ποσότητες 75 και 26 γραμμαρίων αντιστοίχως μαζί με τις άμεσες συσκευασίες τους και ii] ποσότητα ελαίου κάνναβης, μεικτού βάρους 443 γραμμαρίων μαζί με την πλαστική συσκευασία του. 2. Στον ίδιο ως άνω τόπο και χρόνο παρήγαγε και εκχύλισε ναρκωτικά και ειδικότερα παρήγαγε και εκχύλισε ποσότητα ελαίου κάνναβης, μεικτού βάρους 443 γραμμαρίων μαζί με την πλαστική συσκευασία του. 3] Στον ίδιο τόπο και χρόνο κατείχε και δύο ποσότητες τριμμάτων κάνναβης μεικτού βάρους 196 και 346 γραμμαρίων, οι οποίες ήταν παρασκευασμένες σε ένα είδος κέικ.
Συνεπώς, ως προς τη δεύτερη αποδιδόμενη σ' αυτόν πράξη της ανάμειξης ναρκωτικών ουσιών σε τρόφιμο, προορισμένο να εισαχθεί στον ανθρώπινο οργανισμό, πράξη που προβλέπεται και τιμωρείται από το άρθρο 22 παρ. 2 δ' ν. 4139/2013, πρέπει να γίνει μεταβολή της κατηγορίας στη βασική μορφή του εγκλήματος διακίνησης ναρκωτικών ουσιών του άρθρου 20 παρ. του ν. 4139/2013, όπως το πρωτοβάθμιο δικαστήριο έκρινε. Στις ως άνω ειδικότερες μορφές διακίνησης ενήργησε όντας υπότροπος, καθώς, χωρίς να έχει κριθεί ως εξαρτημένος, έχει καταδικαστεί αμετάκλητα για το κακούργημα της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών μέσα στην προηγούμενη δεκαετία, δυνάμει των υπ' αριθ. 784/2015 και 265/2015 αποφάσεων του Μονομελούς και Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης αντιστοίχως. Από τα πραγματικά αυτά περιστατικά που αποδείχθηκαν ο κατηγορούμενος, κατείχε και καλλιεργούσε την ως άνω ποσότητα ως τοξικομανής, κατ' εφαρμογή του άρθρου 30 παρ. 4 του Ν. 4139/2013, διότι ο ίδιος, όπως αποδείχθηκε, κάνει χρήση ναρκωτικών, κάνναβης και κοκαΐνης από ηλικία 17 ετών, όπως προκύπτει από την από ...-2009 ιατρική γνωμάτευση Ψυχιατρείου Κρατουμένων Κορυδαλλού μαζί με τα σχετικά ιατρικά έγγραφα, ενώ μάλιστα ήθελε να καλλιεργήσει και βιομηχανική κάνναβη, όταν θα επιτρεπόταν νόμιμα, πλην όμως δεν ήταν φαρμακευτική, ούτε νόμιμη. Επομένως, πρέπει να κηρυχθεί ένοχος ως τοξικομανής του άρθρου 30 παρ. 4 του Ν. 4139/2013, απορριπτομένου του ισχυρισμού του ότι η ποσότητα αυτή ήταν για ιδία χρήση, λόγω της μεγάλης ποσότητας που κατείχε. Β] ...>>.

Στη συνέχεια, το ανωτέρω Δικαστήριο της ουσίας κήρυξε τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα ένοχο, μεταξύ άλλων, και της αξιόποινης πράξεως της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών [με τη μορφή της καλλιέργειας δενδρυλλίων κάνναβης, κατοχής, παραγωγής και εκχύλισης ναρκωτικών ουσιών] από υπότροπο και μη εξαρτημένο από ναρκωτικές ουσίες, με την πρωτοδίκως αναγνωρισθείσα σ' αυτόν ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ. 2 β' ΠΚ και του επέβαλε γι' αυτή ποινή κάθειρξης πέντε [5] ετών, με το ακόλουθο διατακτικό:

<<Κηρύσσει τον παραπάνω κατηγορούμενο ένοχο του ότι ... Α] Συγκεκριμένα, ενεργώντας με πρόθεση και χωρίς να έχει αποκτήσει την έξη της χρήσης ναρκωτικών ουσιών, διακίνησε ναρκωτικά κατά την έννοια του νόμου [άρθρο 1 του Ν. 4139/2013], ήτοι ουσίες με διαφορετική χημική δομή και διαφορετική δράση στο κεντρικό νευρικό σύστημα και με κοινά χαρακτηριστικά γνωρίσματα τη μεταβολή της θυμικής κατάστασης του χρήστη και την πρόκληση εξάρτησης διαφορετικής φύσης, ψυχικής ή σωματικής και ποικίλου βαθμού. Ειδικότερα, την 23-6-2018 στο Σοφικό Έβρου, όντας υπότροπος κατά την έννοια του άρθρου 22 παρ. 2 γ' ν. 4139/2013, διακίνησε, θέτοντας σε κυκλοφορία, ναρκωτικά υπό τις ειδικότερες μορφές της κατοχής, καλλιέργειας, παραγωγής και εκχύλισης και ειδικότερα: 1] Στον ως άνω τόπο και χρόνο κατείχε και καλλιέργησε 32 δενδρύλλια κάνναβης ύψους 50 έως 151 εκατοστών, τα οποία ήταν επιμελώς εμφυτευμένα και καλλιεργημένα εντός προαυλίου χώρου της οικίας του. Επίσης, κατείχε: ι] ποσότητα ακατέργαστης κάνναβης σε φύλλα, συνολικού μεικτού βάρους 101 γραμμαρίων, χωρισμένη σε ποσότητες 75 και 26 γραμμαρίων αντιστοίχως μαζί με τις άμεσες συσκευασίες τους και ιι] ποσότητα ελαίου κάνναβης, μεικτού βάρους 443 γραμμαρίων μαζί με την πλαστική συσκευασία του. 2] Στον ίδιο ως άνω τόπο και χρόνο παρήγαγε και εκχύλισε ναρκωτικά και ειδικότερα παρήγαγε και εκχύλισε ποσότητα ελαίου κάνναβης, μεικτού βάρους 443 γραμμαρίων μαζί με την πλαστική συσκευασία του. 3] Στον ίδιο τόπο και χρόνο κατείχε και δύο ποσότητες τριμμάτων κάνναβης μεικτού βάρους 196 και 346 γραμμαρίων, οι οποίες ήταν παρασκευασμένες σε ένα είδος κέηκ. Στις ως άνω ειδικότερες μορφές διακίνησης ενήργησε όντας υπότροπος, καθώς, χωρίς να έχει κριθεί ως εξαρτημένος, έχει καταδικαστεί αμετάκλητα για το κακούργημα της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών μέσα στην προηγούμενη δεκαετία, δυνάμει των υπ' αριθ. 784/2015 και 265/2015 αποφάσεων του Μονομελούς και του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης αντιστοίχως. Β] ...>>. Από τις παραδοχές αυτές, πρόκύπτει με σαφήνεια ότι το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Θράκης [Β' Βαθμού], κήρυξε ένοχο τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα, μεταξύ άλλων και της προαναφερόμενης πράξης διακίνησης ναρκωτικών, και ότι αναγνώρισε σ' αυτόν την ιδιότητα του τοξικομανούς [από προφανή παραδρομή στο διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης αναφέρει τη φράση <<χωρίς να έχει αποκτήσει την έξη της χρήσης ναρκωτικών ουσιών>>, χωρίς όμως να δημιουργείται ασάφεια ως προς την σαφή κρίση περί της τοξικομανίας του αναιρεσείοντος, όπως αναλυτικά εκτίθεται στο σκεπτικό της απόφασης.

Περαιτέρω, όμως, παρότι ήδη από την 1-7-2019 είχε καταργηθεί η διάταξη του άρθρου 22 παρ. 2 περ. γ' του Ν. 4139/2013, η οποία κατά τα προαναφερθέντα προέβλεπε επιβάρυνση της προβλεπόμενης στο άρθρο 20 του ίδιου νόμου ποινής, ως συνέπεια της <<υποτροπής>>, το ανωτέρω Δικαστήριο, με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων, αλλά και της διάταξης του άρθρου 2 παρ. 1 του ισχύοντος από 1-7-2019 νέου ΠΚ, έκρινε ένοχο τον αναιρεσείοντα παράνομης διακίνησης ναρκωτικών ουσιών υπό τη μορφή της καλλιέργειας δενδρυλλίων κάνναβης, κατοχής, παραγωγής και εκχύλισης ναρκωτικών ουσιών ως τοξικομανή και ως υπότροπο, κατά την έννοια του άρθρου 22 παρ. 2 περ. γ' του Ν. 4139/2013, καθώς έχει αμετάκλητα καταδικαστεί, κατά τη προηγούμενη δεκαετία, με τις υπ' αριθ. 784/2015 και 265/2015 αμετάκλητες αποφάσεις του Μονομελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης και του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης αντίστοιχα για το κακούργημα της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών. Ακολούθως, καθόρισε για την παραπάνω αναφερόμενη αξιόποινη πράξη, ως πλαίσιο ποινής το προβλεπόμενο από το άρθρο 30 παρ. 4 περ. δ' του Ν.4139/2013, δηλαδή κάθειρξη μέχρι δέκα [10] ετών, εντός του οποίου στη συνέχεια προέβη στην επιμέτρηση της ποινής και του επέβαλε, όπως ήδη αναφέρθηκε, ποινή κάθειρξης πέντε (5) ετών, αντί να τον κρίνει ένοχο της άνω πράξης του άρθρου 20 του ίδιου νόμου, ως τοξικομανή και, ακολούθως, να καθορίσει ως πλαίσιο ποινής το προβλεπόμενο από το άρθρο 30 παρ. 1 περ. β' του Ν. 4139/2013, δηλαδή τη φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) έτους εντός του οποίου έπρεπε να επιμετρήσει την επιβλητέα ποινή. Επομένως, ο πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' ΚΠΔ για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης, είναι βάσιμος.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 29 παρ. 1 του Ν. 4139/2013 <<Όποιος, για δική του αποκλειστικά χρήση, με οποιονδήποτε τρόπο προμηθεύεται ή κατέχει ναρκωτικά, σε ποσότητες που δικαιολογούνται μόνο για την ατομική του χρήση ή κάνει χρήση αυτών ή καλλιεργεί φυτά κάνναβης σε αριθμό ή έκταση που δικαιολογούνται μόνο για την ατομική του χρήση, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι πέντε [5] μηνών. Η διαπίστωση σκοπού εξυπηρέτησης της δικής του αποκλειστικά χρήσης γίνεται με συνεκτίμηση του είδους, της καθαρότητας και της ποσότητας του συγκεκριμένου ναρκωτικού, σε συνδυασμό με τη συχνότητα χρήσης, την ημερήσια δόση και τις ιδιαίτερες ανάγκες χρήσης του συγκεκριμένου χρήστη>>.

Περαιτέρω, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ λόγο αναίρεσης, όταν αναφέρονται σ' αυτήν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα προκύψαντα από την αποδεικτική διαδικασία πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη [ολΑΠ 1/2005].

Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 1 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου [ΕΣΔΑ], που κυρώθηκε αρχικά με το Ν. 2329/1953 και εκ νέου με το ΝΔ 53/1974, που αποτελεί εγχώριο δίκαιο και κατά το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος, έχει αυξημένη ισχύ έναντι των κοινών νόμων, προκύπτει ότι η πολιτεία, μέσω των οργάνων της, οφείλει να απαντά σε όλα τα επιχειρήματα του κατηγορουμένου και να εξετάζονται αυτά κατά τρόπο πραγματικό από το δικαστήριο, δηλαδή το δικαστήριο οφείλει να προβαίνει σε αποτελεσματική εξέταση των παρατηρήσεων, επιχειρημάτων και αποδείξεων που επικαλούνται οι διάδικοι, ενώ παραβίαση της ως άνω αρχής, πέραν της αναίρεσης για έλλειψη της ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, επάγεται απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας και ιδρύεται και ο από τα άρθρα 510 παρ. 1 στοιχ. Α' και 171 παρ. 1 περ. δ' ΚΠΔ λόγος αναίρεσης. Η κατά τα άνω επιβαλλόμενη, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της δικαστικής απόφασης, η έλλειψη της οποίας, όπως [προαναφέρθηκε, ιδρύει λόγο αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ, πρέπει να υπάρχει όχι μόνο ως προς την κατηγορία, αλλά να εκτείνεται και στους αυτοτελείς ισχυρισμούς, εκείνους δηλαδή που προβάλλονται στο δικαστήριο της ουσίας, σύμφωνα με τα άρθρα 171 παρ. 2 και 333 παρ. 2 ΚΠΔ, από τον κατηγορούμενο ή τον συνήγορό του και τείνουν στην άρση του άδικου χαρακτήρα της πράξης ή στον αποκλεισμό ή στη μείωση της ικανότητας προς καταλογισμό ή στην εξάλειψη του αξιοποίνου της πράξης ή στη μείωση της ποινής. Προϋποτίθεται, όμως, η προβολή των αυτοτελών ισχυρισμών κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, καθώς και η προφορική τους ανάπτυξη, δηλαδή με όλα τα πραγματικά περιστατικά, που απαιτούνται από το νόμο για τη θεμελίωσή τους, έτσι ώστε να μπορούν να αξιολογηθούν και, σε περίπτωση αποδοχής τους, να οδηγούν στο ειδικότερα ευνοϊκό για τον κατηγορούμενο αποτέλεσμα. Διαφορετικά, το δικαστήριο της ουσίας δεν έχει υποχρέωση να απαντήσει ή να δικαιολογήσει, ειδικά, τη σιωπηρή ή ρητή απόρριψή τους, ενώ μόνη η επίκληση της νομικής διάταξης που προβλέπει τον αυτοτελή ισχυρισμό ή την ελαφρυντική περίσταση ή μόνο του χαρακτηρισμού με τον οποίο είναι αυτός γνωστός στη νομική ορολογία, καθιστά το σχετικό ισχυρισμό αόριστο, στον οποίο, ως τέτοιο, δεν έχει υποχρέωση το δικαστήριο της ουσίας να απαντήσει ή να δικαιολογήσει ειδικά τη σιωπηρή ή ρητή απόρριψή του [ολΑΠ 2/2005, ΑΠ 466/2021]. Η από τον δράστη κατοχή της ναρκωτικής ουσίας προς ιδίαν αποκλειστικά χρήση δεν αποτελεί στοιχείο της αντικειμενικής ή υποκειμενικής υπόστασης του εγκλήματος της κατοχής της ναρκωτικής ουσίας, ενώ η παραδοχή ενός τέτοιου ισχυρισμού οδηγεί σε μείωση της ποινής. Έτσι, ο ισχυρισμός που προβάλλεται στο δικαστήριο τη ουσίας, σύμφωνα με τις διατάξεις των προαναφερόμενων άρθρων, από τον κατηγορούμενο ή τον συνήγορό του, ότι πρόκειται για προμήθεια ή κατοχή με οποιονδήποτε τρόπο ναρκωτικών, σε ποσότητα που εξυπηρετεί αποκλειστικά μόνο τις ανάγκες του κατηγορουμένου, αποτελεί αυτοτελή ισχυρισμό, επί του οποίου το δικαστήριο, οφείλει να διαλάβει ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, με την προϋπόθεση βέβαια ότι αυτός προβλήθηκε κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, με όλα δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά, που απαιτούνται από το νόμο για τη θεμελίωσή του [ΑΠ 185/2024, ΑΠ 293/2023, ΑΠ 1225/2020].

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση των πρακτικών της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι ο συνήγορος του κατηγορουμένου και ήδη αναιρεσείοντος υπέβαλε προφορικά τον αυτοτελή ισχυρισμό του άρθρου 29 παρ. 1 του Ν.4139/2013, λέγοντας επί λέξει: <<Όλες οι ποσότητες ήταν για ιδία χρήση>>. Το ανωτέρω Δικαστήριο της ουσίας, δεν είχε υποχρέωση να απαντήσει στον αυτοτελή αυτό ισχυρισμό, ο οποίος ήταν αόριστος αφού αναφέρθηκε απλώς ο χαρακτηρισμός με τον οποίο αυτός είναι γνωστός στη νομική ορολογία, ήτοι <<για ιδία χρήση>>, χωρίς να αναφερθούν τα πραγματικά περιστατικά που απαιτούνται από το νόμο για τη θεμελίωσή του. Παρά ταύτα, με τις αναφερόμενες σε προηγούμενη σκέψη της παρούσας παραδοχές, το Δικαστήριο της ουσίας απέρριψε ρητά τον ισχυρισμό αυτό και διέλαβε επαρκή αιτιολογία κατά την απόρριψή του, παραθέτοντας αναλυτικά τον αριθμό των καλλιεργηθέντων δενδρυλλίων κάνναβης, την ποσότητα της παραχθείσας και ανευρεθείσας ποσότητας ελαίου κάνναβης και τριμμάτων κάνναβης και το χρόνο χρήσης αυτής από τον αναιρεσείοντα, τον οποίο έκρινε εξαρτημένο χρήστη, κρίνοντας, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, ότι η καλλιέργεια φυτών κάνναβης σε τέτοιο αριθμό και οι ποσότητες της κάνναβης που ανευρέθησαν ήταν τόσο μεγάλες που δεν δικαιολογούνταν για την εξυπηρέτηση της δικής του αποκλειστικά χρήσης. Επομένως, ο δεύτερος λόγος αναίρεσης, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ, για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, ως προς την απόρριψη του αυτοτελούς ισχυρισμού του άρθρο 29 παρ. 1 του Ν. 4139/2013, είναι αβάσιμος. Μετά από αυτά, και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης προς έρευνα, πρέπει να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση: α) μόνον ως προς την διάταξή της που αφορά την καθ' υποτροπή τέλεση της πράξης διακίνησης ναρκωτικών ουσιών [με την μορφή της κατοχής, καλλιέργειας, παραγωγής και εκχύλισης κάνναβης], χωρίς να συντρέχει περίπτωση παραπομπής στο Δικαστήριο της ουσίας για (νέα) εκδίκαση της εκ μέρους του κατηγορούμενου - αναιρεσείοντος τέλεσης του βασικού εγκλήματος του άρθρου 20 του ν. 4139/2013 ελλείψει αντικειμένου περαιτέρω έρευνας για την εν λόγω αξιόποινη πράξη, β) ως προς τη διάταξή της για την επιβολή ποινής για την προαναφερθείσα διακεκριμμένη αυτή περίπτωση διακίνησης ναρκωτικών ουσιών, οι οποίες (διατάξεις) πρέπει να απαλειφθούν, ενώ πρέπει ακόμη να απαλειφθεί και γ) η διάταξη που αφορά την επιβολή συνολικής ποινής στον αναιρεσείοντα, και ακολούθως να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από Δικαστές άλλους, εκτός από αυτούς που δίκασαν προηγουμένως [άρθρο 519 ΚΠΔ], ενόψει του ότι μετά την αναίρεση και απάλειψη της επιβαρυντικής περίστασης, της υποτροπής η πράξη της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών, για την οποία καταδικάσθηκε ο κατηγορούμενος και ήδη αναιρεσείων τιμωρείται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 30 παρ. 4 περ. β' του Ν. 4139/2013 σε συνδυασμό με το άρθρο 20 του ίδιου νόμου, ως πλημμέλημα με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον ενός [1] έτους. Τέλος, πρέπει να απορριφθεί κατά τα λοιπά η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ εν μέρει την προσβαλλόμενη υπ' αριθ. 377/2024 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης [Β' Βαθμού], ως προς: α) τη διάταξή της περί συνδρομής στο πρόσωπο του αναιρεσείοντος της επιβαρυντικής περίστασης της καθ' υποτροπή τέλεσης της πράξης της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών [με τη μορφή της καλλιέργειας φυτών του γένους κάνναβης, κατοχής, παραγωγής και εκχύλισης ναρκωτικών ουσιών], β) καθώς και ως προς την διάταξή της περί επιβολής στον αναιρεσείοντα ποινής για την πράξη αυτή και, γ) ως προς την επιβολή συνολικής ποινής.

ΑΠΑΛΕΙΦΕΙ τη διάταξη για την καθ' υποτροπή τέλεση της πράξης της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών [με τη μορφή της καλλιέργειας φυτών του γένους κάνναβης, κατοχής, παραγωγής και εκχύλισης ναρκωτικών ουσιών], από το σκεπτικό και το διατακτικό της απόφασης.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση κατά το πιο πάνω αναιρούμενο μέρος της, και συγκεκριμένα για την επιβολή στον αναιρεσείοντα ποινής για την εκ μέρους του τέλεση του (βασικού) εγκλήματος της διακίνησης ναρκωτικών με τη μορφή της καλλιέργειας φυτών του γένους κάνναβης, κατοχής, παραγωγής και εκχύλισης ναρκωτικών ουσιών και για τον καθορισμο συνολικής ποινής, για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ κατά τα λοιπά την από 15-4-2025 αίτηση του Σ. Κ. του Δ., κατοίκου ..., οδός ... και ήδη κρατούμενου στο Σ. Κ. Τρίπολης, για αναίρεση της υπ' αριθ. 377/2024 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης [Β' Βαθμού].

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 11 Νοεμβρίου 2025.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Ιανουαρίου 2026.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή