<< Επιστροφή

Αριθμός 138 /2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σταυρούλα Κουσουλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κλεόβουλο-Δημήτριο Κοκκορό - Εισηγητή, Μαρία Γιαννακοπούλου, Μαρία Πετσάλη και Παναγιώτη Φιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Νοεμβρίου 2025, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασίλειου Φλωρίδη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Α. Μ., για να δικάσει την αίτηση της αναιρεσείουσας - κατηγορουμένης Ν. Φ. του Ε., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε δια της πληρεξουσίας δικηγόρου της Μαύρου Τσάκου Αλεξάνδρας. Με υποστηρίζουσες την κατηγορία: 1. Κ. Χ. του Σ., κάτοικο ..., η οποία παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της, Αθανασίου Ζιώγα, 2. Σ. Μ. του Μ., κάτοικο ..., η οποία δεν παραστάθηκε, 3. Κ. Σ. του Γ. , κάτοικο ..., η οποία παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της, Αθανασίου Ζιώγα, για αναίρεση της υπ'αριθ. .559/2025 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Το Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή και η αναιρεσείουσα - κατηγορουμένη ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που περιλαμβάνονται στην με αριθ. πρωτ. 5032/ 2-7-2025 αίτησή της αναιρέσεως καθώς και τους με ημερομηνία κατάθεσης 4-9-2025 πρόσθετους λόγους αυτής, ενώπιον του γραμματέως του Αρείου, τα οποία καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό .../2025.

Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης, τον πληρεξούσιο δικηγόρο της αναιρεσείουσας και τους πληρεξουσίους δικηγόρους των 1ης και 3ης υποστηρίζουσες την κατηγορία, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η με αριθ. πρωτ. 5032/2-7-2025 αίτηση της Φ. Ν. του Ε., για αναίρεση της υπ' αριθ. 559/2025 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης, με την οποία η αναιρεσείουσα κηρύχθηκε ένοχη της αξιόποινης πράξης της ψευδούς κατάθεσης, με την ελαφρυντική περίσταση της μεταγενέστερης καλής συμπεριφοράς και την πρωτοδίκως αναγνωρισθείσα ελαφρυντική περίσταση του προτέρου συννόμου βίου, ασκήθηκε: α] νομότυπα, με δήλωση της ιδίας που επιδόθηκε στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου [άρθρο 474 παρ. 2 Α' ΚΠΔ], β] εμπρόθεσμα, αφού η απόφαση καταχωρήθηκε στο ειδικό βιβλίο στις 12-6-2025 και η δήλωση έγινε στις 2-7-2025, εντός δηλαδή της νόμιμης προθεσμίας των είκοσι [20] ημερών [άρθρο 473 παρ. 1, 2, 3 ΚΠΔ] και γ] παραδεκτά, αφού ασκήθηκε από δικαιούμενη και έχουσα προς τούτο έννομο συμφέρον, στρέφεται κατά υποκείμενης στο ένδικο αυτό μέσο απόφασης και περιέχει ορισμένους λόγους αναίρεσης [άρθρα 464, 504, 505 παρ. 1 α' και 510 παρ. 1 στοιχ. Α', Δ' και Θ' ΚΠΔ]. Επομένως πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατ' ουσίαν, με παρούσες την πρώτη και την τρίτη από τις υποστηρίζουσες την κατηγορία δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους και απούσα την δεύτερη υποστηρίζουσα την κατηγορία, η οποία δεν παραστάθηκε κατά την συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο του Δικαστηρίου, αν και κλητεύθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα προς τούτο, όπως προκύπτει από την από ...-2025 έκθεση επίδοσης αρχιφύλακα του ΑΤ Καλαμαριάς Α. Γ., παρουσία του μάρτυρος Ξ. Σ., Αστυφύλακα του ΑΤ Καλαμαριάς και την από ...-2025 έκθεση επίδοσης με θυροκόλληση της επιμελήτριας της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης Δ. Κ., παρουσία του μάρτυρος Ν. Ξ., επιμελητή δικαστηρίων της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης προς την αντίκλητο δικηγόρο της Αναστασία Σκουλά.

Εξάλλου, με την ως άνω αίτηση αναίρεσης πρέπει να συνεκδικαστούν, λόγω συναφείας [άρθρα 128 επ. ΚΠΔ] και οι 4-7-2025 πρόσθετοι λόγοι αυτής, που ασκήθηκαν με ιδιαίτερο δικόγραφο, που κατατέθηκε στις 4-9-2025, νομότυπα και εμπρόθεσμα, στη γραμματεία του Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου και περιέχει ορισμένους λόγους αναίρεσης [άρθρο 509 ΚΠΔ].

Κατά τη διάταξη του άρθρου 171 παρ. 3 ΚΠΔ, απόλυτη ακυρότητα, που δημιουργεί τον προβλεπόμενο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' ΚΠΔ λόγο αναίρεσης, η οποία λαμβάνεται υπόψη αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάδιο της διαδικασίας, ακόμη και στον Άρειο Πάγο, επιφέρει κα η παράνομη παράσταση του υποστηρίζοντος την κατηγορία στη διαδικασία του ακροατηρίου. Η παράσταση αυτή είναι παράνομη, όταν στο πρόσωπο εκείνου, που δήλωσε ότι παρίσταται για την υποστήριξη της κατηγορίας, δεν συντρέχουν οι όροι της ενεργητικής ή παθητικής νομιμοποίησης για την άσκησή της, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 63 και 64 ΚΠΔ, ή όταν δεν τηρήθηκε η διαδικασία του άρθρου 67 του ίδιου Κώδικα, ως προς τον τρόπο και τον χρόνο άσκησης της υποστήριξης της κατηγορίας, ο οποίος εξικνείται μέχρι την έναρξη της αποδεικτικής διαδικασίας ενώπιον του πρωτοβάθμιου ποινικού δικαστηρίου. Η παράσταση για την υποστήριξη της κατηγορίας μπορεί να ασκηθεί στο ποινικό δικαστήριο από τους δικαιούμενους σύμφωνα με τον αστικό κώδικα, δηλαδή από τους αμέσως ζημιωθέντες από την αξιόποινη πράξη και ειδικότερα από τους φορείς του δικαιώματος ή του εννόμου αγαθού που έχει προσβληθεί, κατά τις προβλέψεις των διατάξεων των άρθρων 914 και 932 ΑΚ, το επιτρεπτό δε της παράστασης του υποστηρίζοντος την κατηγορία κρίνεται από το περιεχόμενο της απαίτησης που περιέχει η δήλωσή του και από το κατηγορητήριο που διαλαμβάνει την αξιόποινη πράξη, ενώ η ουσιαστική βασιμότητα της αξίωσης από την αποδεικτική διαδικασία [ΑΠ 305/2023]. Ειδικότερα, επί του εγκλήματος της ψευδούς κατάθεσης μάρτυρα [άρθρο 224 παρ. 1 ΠΚ], που λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια ποινικής δίκης, υφίσταται άμεση ηθική βλάβη εκείνος που ήταν διάδικος στην ποινική δίκη, στην οποία κατατέθηκαν τα ψευδή γεγονότα. Όταν, όμως, ο καταμηνυθείς για ψευδή κατάθεση απαλλαγεί από το πρωτοβάθμιο ποινικό Δικαστήριο, για κάποια από τα αναφερόμενα ως ψευδή γεγονότα, που αφορούν ορισμένους διαδίκους, και καταδικαστεί για κάποια άλλα ψευδή γεγονότα, που αφορούν συγκεκριμένο διάδικο, μόνο ο τελευταίος δικαιούται σε παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας, αφού μόνο αυτός υπέστη άμεση ζημία ή ηθική βλάβη από την ψευδή κατάθεση, ενώ οι υπόλοιποι δεν έχουν έννομο συμφέρον να παραστούν προς υποστήριξη της κατηγορίας, διότι ο κατηγορούμενος έχει αθωωθεί για όσα άλλα περιστατικά κατέθεσε που τους αφορούν.

Εξάλλου, η δήλωση του παρισταμένου για την υποστήριξη της κατηγορίας, από το περιεχόμενο της οποίας εξαρτάται και η νομιμοποίηση αυτού, πρέπει, κατά το άρθρο 84 ΚΠΔ, να περιέχει, με ποινή απαραδέκτου, εκτός άλλων, συνοπτική έκθεση της υπόθεσης για την οποία δηλώνεται η παράσταση και τους λόγους, στους οποίους στηρίζεται το δικαίωμά του να παρασταθεί ως υποστηρίζων την κατηγορία, κατά τρόπο σαφή και πλήρη, καθώς και τα περιστατικά εκείνα από τα οποία προκύπτει ο αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της αξιόποινης πράξης και της ηθικής βλάβης που αυτός υπέστη. Από τα παραπάνω συνάγεται ότι αν από την δήλωση παράστασης για την υποστήριξη της κατηγορίας δεν προκύπτει ο αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της αξιόποινης πράξης και της βλάβης που έχει υποστεί ο παραστάς, τότε η δήλωση αυτή δεν είναι σύμφωνη με το νόμο και δεν νομιμοποιεί τον παραστάντα. Η δε κατά τα ανωτέρω εκτιθέμενα απόλυτη ακυρότητα από την παράνομη παράσταση του υποστηρίζοντος την κατηγορία, θεσπίζεται, διότι η συμμετοχή του παρισταμένου για την υποστήριξη της κατηγορίας στην ακροαματική διαδικασία με την προσκόμιση αποδεικτικού υλικού, την υποβολή ερωτήσεων προς τους μάρτυρες κ.λπ., επιβαρύνει τη θέση του κατηγορουμένου. Γι' αυτό, το ποινικό δικαστήριο, όταν η παράσταση της κατηγορίας γίνεται παρά το νόμο, πρέπει εξ υπαρχής να αποκρούσει αυτήν ως απαράδεκτη και να αποβάλει τον παρασταθέντα για την υποστήριξη της κατηγορίας αμέσως από την ποινική διαδικασία, εκτός εάν, σύμφωνα με το περιεχόμενο της δήλωσης αυτής και τα στοιχεία της κατηγορίας, τυπικά υπάρχει νομιμοποίηση, αμφισβητείται όμως κατ' ουσίαν το δικαίωμα του δηλούντος από τον κατηγορούμενο και η επ' αυτού κρίση εξαρτάται από την εκτίμηση αποδεικτικών στοιχείων, οπότε μπορεί το δικαστήριο να επιφυλαχθεί και να αποφανθεί επί της αμφισβητηθείσας νομιμοποίησης μετά το πέρας της αποδεικτικής διαδικασίας και τις αγορεύσεις των συνηγόρων. Ενόψει τούτων, είναι αυτονόητο, ότι ο παραπάνω αναιρετικός λόγος ιδρύεται και δεν καλύπτεται η ακυρότητα από την μη υποβολή αντιρρήσεων κατά της παράστασης για την υποστήριξη της κατηγορίας, αν από τα στοιχεία της δικογραφίας ή από την ίδια την κατηγορία προκύπτει έλλειψη νομιμοποίησης ή μη τήρηση του τρόπου και του χρόνου άσκησης της παράστασης αυτής, που ερευνώνται αυτεπαγγέλτως [ΑΠ 305/2023, ΑΠ 282/2020].

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση των πρακτικών της υπ' αριθ. 5294/2023 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης, κατ' έφεση της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη υπ' αριθ. 559/2025 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης, καθώς και από τα πρακτικά της τελευταίας, τα οποία παραδεκτά επισκοπούνται από τον Άρειο Πάγο για την έρευνα της βασιμότητας του προβαλλόμενου σχετικού πρώτου πρόσθετου λόγου αναίρεσης για απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας στο ακροατήριο, λόγω παράνομης παράστασης των υποστηριζουσών την κατηγορία, άρθρο 510 παρ 1 στοιχ. Α' ΚΠΔ σε συνδ. με αρ. 171 παρ. 3 του ιδίου Κώδικα, προκύπτουν τα ακόλουθα: Η αναιρεσείουσα, καταδικάστηκε με την προαναφερόμενη απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης για την αξιόποινη πράξη της ψευδούς κατάθεσης με την ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ. 2 α' ΠΚ και της επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης οκτώ [8] μηνών με τριετή αναστολή και σε χρηματική ποινή εκατό (100) ημερήσιμων μονάδων, με το ύψος εκάστης να ανέρχεται σε πέντε (5) ευρώ. Με την ίδια απόφαση κηρύχθηκε αθώα του <<ότι στη Θεσσαλονίκη, στις 23-5-2018, η 2η και 3η τρίτη κατηγορούμενες ενόρκως εξεταζόμενες ως μάρτυρες ... ενώπιον του Γ' τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης με κατηγορούμενους τους Γ. Χ. του Λ., Μ. Σ. του Μ., Χ. Κ. του Σ., Β. Χ. του Γ. και Σ. Κ. του Γ., για το αδίκημα της παράβασης καθήκοντος από κοινού σε βάρος της πρώτης [ήδη] κατηγορουμένης Χ. Α. του Β., το οποίο οι τότε κατηγορούμενοι φέρονταν ότι τέλεσαν στη Θεσσαλονίκη στις 11-3-2013, όταν με την ιδιότητά τους ως μέλη του Συμβουλίου Επιλογής Διευθυντών του Γ. Ν. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ ... ενεργώντας κατά παράβαση του νομίμου υπηρεσιακού τους καθήκοντος επέλεξαν εκ νέου για τη θέση αυτή τον υποψήφιο ιατρό Α. Σ., αντί της ήδη πρώτης κατηγορουμένης Χ. Α. ...ισχυρίστηκαν: α] η δεύτερη κατηγορουμένη, Φ. Ν. ότι <<ο Σ. [στην κρίση του 2008] δεν είχε έκθεση αξιολόγησης και έκθεση πρακτικών ενώ η Α. τα είχε ... Ο πρόεδρος του Συμβουλίου Κρίσης είπε τι είχε τα χαρτιά, ο Σ. δεν είπε τίποτα, δεν ανακατεύτηκε ... στην αίτηση ακύρωσης στο πρώτο πρακτικό δεν γράφει ότι η Α. δεν είχε δικαιολογητικά>>. <<Οι δε δεύτερη και τρίτη των ήδη κατηγορουμένων, Φ. Ν. και ..., δεν μπορούσαν να γνωρίζουν ότι η συγκατηγορούμενη τους είχε καταθέσει όλες τις εκθέσεις αξιολόγηση και τα πιστοποιητικά που απαιτούνται για την κρίση της στις 9-12-2008 καθώς δεν ήταν μαζί της στο χρόνο σύνταξης και υποβολής της σχετικής αίτησής της, ούτε και έλαβαν ποτέ γνώση του φακέλου της υποψηφιότητάς της, ώστε όσα αντίθετα κατέθεσαν ήταν ψευδή και οι ίδιες γνώριζαν την αναλήθειά τους>>.

Με την ίδια απόφαση κηρύχθηκε ένοχη του ότι:

<<Στη Θεσσαλονίκη, στις 23-5-2018, ενόρκως εξεταζόμενες ως μάρτυρες, ... κατά τη συζήτηση ενώπιον του Γ' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης, της υπόθεσης, με κατηγορούμενους τους Γ. Χ. του Λ., Μ. Σ. του Μ., Χ. Κ. του Σ., Β. Χ. του Γ. και Σ. Κ. του Γ., για το αδίκημα της παράβασης καθήκοντος από κοινού σε βάρος της Χ. Α. του Β., το οποίο οι τότε κατηγορούμενοι φέρεται ότι τέλεσαν στη Θεσσαλονίκη στις11-03-2013 όταν με την ιδιότητά τους ... στη μετά διακοπή συζήτηση της 23-5-2018, ισχυρίστηκαν ότι η Χ. Κ. του Σ., Μέλος του Συμβουλίου Επιλογής Διευθυντών του Γ. Ν. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ που συγκλήθηκε στις 11-3-2013 για να επιλέξει Διευθυντή Γενικής Ιατρικής ή Παθολογίας επί θητεία στο Κ. Υ. Θέρμης του Γ. Ν. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ και κατηγορουμένη για παράβαση καθήκοντος στη δικαζόμενη στις 24-5/23-5-2018 υπόθεση στο Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης, κατά τη νέα συνεδρίαση για την επιλογή για τη θέση του Κ. Υ. Θέρμης, που έλαβε χώρα στις 11-3-2013, ψήφισε υπέρ του Α. Σ. [ανθυποψηφίου της ήδη πρώτης κατηγορουμένης και τότε εγκαλούσας] επειδή με τον τρόπο αυτό του ξεπλήρωσε κάποιο χρέος που είχε έναντί του γιατί κάποτε την είχε βοηθήσει να πάρει μια θέση. Συγκεκριμένα, η Φ. Ν. του Ε. καταθέτοντας ενόρκως στο ίδιο δικαστήριο, ως μάρτυρας κατηγορίας, στη μετά τη διακοπή συζήτηση της 23-5-2018 είπε για το συγκεκριμένο ζήτημα τα εξής: <<Μου είπε [ενν. η Χ. Κ.] ότι πήγε στο ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ για την κρίση των Διευθυντών και μου είπε ότι θα ψηφίσει τον Σ., γιατί του είχε υποχρέωση. Όταν ο Σ. ήταν στη Θέρμη, η Κ. έκανε αίτηση ακύρωσης για να γίνει διευθύντρια του Κ.Υ. όπου υπηρετούσε, όταν Διευθυντής ήταν ότε ένας οδοντίατρος και ο Σ. την βοήθησε. Η Κ. και ο Σ. είχαν κοινή γραμμή στο θέμα των κρίσεων. Η υποχρέωση που έχει σε κάποιον δεν είναι νόμιμο κριτήριο για να ψηφίσεις κάποιον. Δεν μου φάνηκε περίεργο που μου το αποκάλυψε ... Εγώ εκείνη την ημέρα της κρίσης πήγα ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ πριν το μεσημέρι πριν την κρίση για πέντε με δέκα λεπτά για δική μου δουλειά, σίγουρα ήμουν εκεί πριν τις δώδεκα το μεσημέρι. Η Α. ανέβαινε τις σκάλες την ώρα που εγώ μιλούσα με την Κ. Δεν είμαστε φίλες με την Α., είμαστε συνάδελφοι. Δεν ήμουνα όλη την ημέρα της κρίσης εκεί, δεν πήγα για συμπαράσταση στην Α. Η Κ. ήθελε να πάρει μία θέση Διευθύντριας στο Ωραιόκαστρο και μίλησε με τον Σ. για να την βοηθήσει...>>. Κατά του καταδικαστικού σκέλους της υπ'αρ. 5294/2023 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης ασκήθηκε έφεση από την αναιρεσείουσα, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση. Στο ως άνω πρωτοβάθμιο δικαστήριο, πριν από την έναρξη της αποδεικτικής διαδικασίας, εμφανίσθηκαν η Χ. Κ., η Μ. Σ. και η Σ. Κ., οι οποίες δήλωσαν παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας κατά της κατηγορουμένης και ήδη αναιρεσείουσας και των συγκατηγορουμένων της Χ. Α. και Μ. Κ., κατά της εν λόγω δε παράστασης δεν προβλήθηκε αντίρρηση. Στη συνέχεια, κατά την εκδίκαση της ασκηθείσας έφεσης ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης, δηλώθηκε, πριν από την έναρξη της αποδεικτικής διαδικασίας, η ίδια παράσταση για την υποστήριξη της κατηγορίας, όπως και στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, και κατά της εν λόγω παράστασης δεν προβλήθηκε επίσης και πάλι καμία αντίρρηση. Ακολούθως, το ως άνω δευτεροβάθμιο δικαστήριο της ουσίας, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, κήρυξε ένοχη την κατηγορουμένη και ήδη αναιρεσείουσα της αξιόποινης πράξης της ψευδούς κατάθεσης, με την ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ. 2 α' ΠΚ , που είχε αναγνωριστεί σ' αυτήν πρωτοδίκως και επιπλέον με την ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ. 2 ε' ΠΚ και της επέβαλε ποινή φυλάκισης έξι [6] μηνών, την εκτέλεση της οποίας ανέστειλε επί τριετία, με το ακόλουθο διατακτικό:

<< ΚΗΡΥΣΣΕΙ τις δεύτερη και τρίτη κατηγορούμενες ένοχες του ότι: στη Θεσσαλονίκη, στις 23-05-2018, εξεταζόμενες ως μάρτυρες, σε δικαστήριο για κρινόμενη υπόθεση, κατέθεσαν εν γνώσει τους ψευδή στοιχεία σχετικά με την υπόθεση αυτή και απέκρυψαν την αλήθεια και ειδικότερα στο παραπάνω τόπο και χρόνο, κατά τη συζήτηση ενώπιον του Γ' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης, της υπόθεσης με κατηγορούμενους τους Γ. Χ. του Λ., Μ. Σ. του Μ., Χ. Κ. του Σ., Β. Χ. του Γ. και Σ. Κ. του Γ., για το αδίκημα της παράβασης καθήκοντος από κοινού σε βάρος της Χ. Α. του Β., το οποίο οι τότε κατηγορούμενοι φέρονταν ότι τέλεσαν στη Θεσσαλονίκη, στις 11-03-2015, όταν με την ιδιότητά τους ως μελών του Συμβουλίου Επιλογής Διευθυντών του Γ. Ν. Θ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ που συγκλήθηκε στις 11-03-2013 για να επιλέξει Διευθυντή Γενικής Ιατρικής ή Παθολογίας επί θητεία στο Κ. Υ. Θέρμης του Γ. Ν. Θ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ, μετά από δικαστική ακύρωση προηγούμενης απόφασης του Συμβουλίου, στην οποία είχε επιλεγεί ο ιατρός Α. Σ., αντί της ήδη πρώτης κατηγορουμένης Χ. Α. του Β. χωρίς όμως να τηρηθεί η νομιμότητα, ενεργώντας κατά παράβαση του νόμιμου υπηρεσιακού του καθήκοντος, επέλεξαν εκ νέου για τη θέση αυτή τον υποψήφιο ιατρό Α. Σ. αντί της Χ. Α., μη λαμβάνοντας υπόψη και μη αξιολογώντας τα υπέρτερα προσόντα της ανθυποψήφιάς του Χ. Α. και με σκοπό να προσπορίσουν παράνομα όφελος σε βάρος της, συνιστάμενο στο διορισμό του στη θέση του Διευθυντή του Κ.Υ. Θέρμης, εξεταζόμενες ενόρκως ως μάρτυρες, στη μετά τη διακοπή συζήτηση της 23-05-2018 ισχυρίστηκαν ότι η Χ. Κ. του Σ., μέλος του Συμβουλίου Επιλογής Διευθυντών του Γ. Ν. Θ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ... και κατηγορουμένη για παράβαση καθήκοντος στην δικαζόμενη στις 24-5/23-5-2018 υπόθεση στο Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης, κατά τη νέα συνεδρίαση για την επιλογή για τη θέση του Διευθυντή του Κ.Υ. Θέρμης, που έλαβε χώρα στις 11-03-2013, ψήφισε υπέρ του Α. Σ. [ανθυποψηφίου της ήδη πρώτης κατηγορουμένης και τότε εγκαλούσας] επειδή με τον τρόπο αυτό του ξεπλήρωσε κάποιο χρέος, που είχε έναντί του, γιατί κάποτε την είχε βοηθήσει να πάρει μια θέση. Συγκεκριμένα, η Φ. Ν. του Ε. καταθέτοντας ενόρκως στο ίδιο Δικαστήριο, ως μάρτυρας κατηγορίας, στην μετά διακοπή συζήτηση της 23-05-2018 είπε για το συγκεκριμένο ζήτημα τα εξής: <<Μου είπε [ενν. η Χ. Κ.] ότι πήγε στο ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ για την κρίση των διευθυντών και μου είπε ότι θα ψηφίσει τον Σ., γιατί του είχε υποχρέωση. Όταν ο Σ. ήταν στη Θέρμη, η Κ. έκανε αίτηση ακύρωσης για να γίνει διευθύντρια στο Κ. Υ. όπου υπηρετούσε, όταν Διευθυντής τότε ήταν ένας οδοντίατρος και ο Σ. τη βοήθησε. Η Κ. και ο Σ. είχαν κοινή γραμμή στο θέμα των κρίσεων. Η υποχρέωση που έχει σε κάποιον δεν είναι νόμιμο κριτήριο για να ψηφίσεις κάποιον. Δεν μου φάνηκε περίεργο που μου το αποκάλυψε ,,, Εγώ την ημέρα της κρίσης πήγα στο ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ πριν το μεσημέρι πριν την κρίση για πέντε με δέκα λεπτά για δική μου δουλειά, σίγουρα ήμουν εκείπριν τις δώδεκα το μεσημέρι. Η Α. ανέβαινε τις σκάλες την ώρα που εγώ μιλούσα με την Κ. Δεν ήμαστε φίλες με την Α. είμαστε συνάδελφοι. Δεν ήμουνα όλη την ημέρα της κρίσης εκεί, δεν πήγα για συμπαράσταση στην Α. Η Κ. ήθελε να πάρει μια θέση Διευθύντριας στο Ωραιόκαστρο και μίλησε με τον Σ. για να την βοηθήσει...>> ... Εντούτοις άπαντα τα παραπάνω κατατεθέντα ήταν ψευδή και οι κατηγορούμενες γνώριζαν την αναλήθειά τους αλλά τα κατέθεσαν προκειμένου να συνδράμουν την Χ. Α. να επιτύχει την ποινική καταδίκη των Γ. Χ., Μ. Σ., Χ. Κ.., Β. Χ. και Σ. Κ., για το αδίκημα της παράβασης καθήκοντος για το οποίο τους κατήγγειλε και δήλωσε στην ποινική δίκη παράσταση πολιτικής αγωγής για υποστήριξη της κατηγορίας, δεδομένου ότι στην πραγματικότητα η Χ. Α. δεν είχε καταθέσει όλα τα στο νόμο απαιτούμενα και αναγόμενα στην τελευταία πενταετία δικαιολογητικά κατά την πρώτη κρίση της στο Συμβούλιο Επιλογής Διευθυντή Ε. Σ. Υ. στις 09-12-2008, αλλά είχε προσκομίσει μόνο Εκθέσεις Αξιολόγησης των ετών 1999 και 2004, εκ των οποίων μόνο η τελευταία αφορούσε την τελευταία πενταετία και ήταν αξιολογήσιμη, ενώ αυτή του έτους 1999 δεν ήταν αξιολογήσιμη, βάσει της ΔΥ13α/οικ.59832/02-121997 Υπουργικής Απόφασης, τούτο δε αποδεικνύεται από την ανάγνωση του υπ' αριθ. 97/11-03-2013 πρακτικού Συνεδρίασης του ανωτέρω Συμβουλίου [για την επανάκριση των αρχικών υποψηφίων, λόγω ακύρωσης της από 09-12-2008 κρίση του], από όπου προκύπτει ότι όταν η κατηγορουμένη ρωτήθηκε από τα μέλη της Επιτροπής, Μ. Σ. και Β. Χ., για ποιο λόγο έλειπαν από το φάκελο της υποψηφιότητάς της, πιστοποιητικά και εκθέσεις αξιολόγησής της όλων των ελεγχομένων ετών [υπήρχαν μόνο για τα έτη 1999 και 2004], απάντησε ότι <<νόμιζε πως τα είχε καταθέσει όλα και ότι μπορεί να χάθηκαν ή να μην τα υπέβαλε>>, ενώ αν πράγματι τα είχε καταθέσει εμπρόθεσμα δεν θα απαντούσε ενδοιαστικά για το συγκεκριμένο ζήτημα. Άλλωστε η νέα κρίση για τα προσόντα της, έπρεπε να στηριχθεί στα δικαιολογητικά που υπήρχαν στο φάκελο της στις 09-12-2008, όταν έλαβε χώρα η πρώτη κρίση που ακυρώθηκε δικαστικά τυχόν δε πιστοποιητικά και αξιολογήσεις που προσκομίσθηκαν εκ των υστέρων δεν μπορούσαν να ληφθούν υπόψη. Περαιτέρω, η Χ. Κ. ουδέποτε παραδέχθηκε και στη Φ. Ν. ότι ψήφισε τον Σ. για να ξεπληρώσει κάποια υποχρέωσή της έναντί του, καθόσον μια τέτοια παραδοχή σε δημόσιο χώρο [στο Γ. Ν. Θεσσαλονίκης <<ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ>>], λίγο πριν την ψηφοφορία με κίνδυνο να την ακούσουν τρίτοι αντίκειται στη λογική και στα διδάγματα της κοινής πείρας, δοθέντος ότι θα την καθιστούσε ποινικά υπόλογη, ενώ, εάν είχε λάβει χώρα θα καταγγελλόταν από την Χ. Α. με την έγκλησή της για παράβαση καθήκοντος των Μελών του Συμβουλίου Επιλογής Διευθυντή Ε.Σ.Υ. και δεν θα υπέπιπταν τόσο η Χ. Α. όσο και η Φ. Ν. και Μ. Κ. σε αντιφάσεις για τον χρόνο συνάντησης των Φ. Ν. και Μ. Κ. με την Χ. Κ. και για τον χρόνο των επίμαχων στιχομυθιών>>. Με βάση τις παραδοχές της εκκληθείσας απόφασης, που καθόριζαν και το αντικείμενο της δευτεροβάθμιας δίκης, οι ως άνω Μ. Σ. και Σ. Κ., δεν νομιμοποιούνταν να παραστούν στη δευτεροβάθμια δίκη με την ιδιότητα των υποστηριζουσών την κατηγορία, αφού αυτές δεν ήταν άμεσα παθούσες από την αξιόποινη πράξη της ψευδούς κατάθεσης για την οποία έχε χωρήσει η καταδίκη της αναιρεσείουσας και δεν είχαν, ως εκ τούτου, δικαίωμα κατά τον αστικό κώδικα αποζημίωσης ή χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, και τούτο διότι από το σκεπτικό και το διατακτικό της ανωτέρω πρωτόδικης απόφασης, προκύπτει με σαφήνεια ότι από την ψευδή κατάθεση της κατηγορουμένης νυν αναιρεσείουσας και άμεσα ζημιωθείσα από αυτή, ήταν μόνο η εγκαλούσα Χ. Κ., στην οποία και μόνο αναφερόταν το επίμαχο τμήμα της ψευδούς κατάθεσης και την οποία και μόνο αφορούσαν τα ψευδή περιστατικά που κατέθεσε η κατηγορουμένη και ήδη αναιρεσείουσα. Αντίθετα η Μ. Σ. και η Σ. Κ. δεν αναφέρονται σε κανένα σημείο του καταδικαστικού σκεπτικού και διατακτικού της πρωτόδικης απόφασης, ως ζημιωθείσες από το συγκεκριμένο τμήμα της ψευδούς κατάθεσης της κατηγορουμένης. Η τελευταία, εξάλλου, αθωώθηκε για το υπόλοιπο τμήμα της επίμαχης ένορκης κατάθεσής της, που αφορούσε, μεταξύ άλλων, και τις υποστηρίζουσες την κατηγορία Μ. Σ. και Σ. Κ., επειδή αυτή κρίθηκε αληθής, όπως προκύπτει από την προαναφερθείσα πρωτόδικη απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης, κατά τα ήδη εκτεθέντα. Επομένως, η Μ. Σ. και η Σ. Κ., παρά το νόμο δήλωσαν παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας σε βάρος της αναιρεσείουσας στο δευτεροβάθμιο Δικαστήριο για το έγκλημα της ψευδούς κατάθεσης, χωρίς να είναι άμεσα ζημιωθείσες. Το γεγονός ότι οι ως άνω είχαν παραστεί πρωτοδίκως για την υποστήριξη της κατηγορίας, δεν νομιμοποιεί την παράστασή τους στο δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, αφού η νομιμότητα της παράστασης ελέγχεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας, ενόψει, μάλιστα, και του ως άνω απαλλακτικού μέρους της πρωτόδικης απόφασης. Έτσι, από την ως άνω παράστασης προς υποστήριξη της κατηγορίας των Μ. Σ. και Σ. Κ., επήλθε απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας στο ακροατήριο, η οποία δεν καλύπτεται από την μη υποβολή αντιρρήσεων, λαμβάνεται δε υπόψη σε κάθε στάδιο της διαδικασίας και στον Άρειο Πάγο (άρ. 171 παρ. 3 ΚΠΔ), ιδρύοντα τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' ΚΠΔ λόγο αναίρεσης. Επομένως, ο πρώτος πρόσθετος λόγος της αίτησης αναίρεσης, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' ΚΠΔ σε συνδυασμό με το άρθρο 171 παρ. 3 του ίδιου Κώδικα, για απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας στο ακροατήριο, λόγω παράνομης παράστασης της Μ. Σ. και της Σ. Κ. για την υποστήριξη της κατηγορίας, είναι βάσιμος.
Μετά την παραδοχή του ως άνω λόγου αναίρεσης, παρέλκει πλέον η εξέταση του λόγου της αίτησης αναίρεσης, εκ του αρ. 510 παρ. 1, στοιχ. Δ' ΚΠΔ, καθώς και δεύτερου πρόσθετου λόγου αυτής, εκ του αρ. 510 παρ. 1 στοιχ. Θ' ΚΠΔ, και ακολούθως, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση στο σύνολό της και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, που θα συγκροτηθεί από Δικαστές άλλους, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρα 519 και 522 ΚΠΔ).

Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις του άρθρου 469 ΚΠΔ, <<Αν στο έγκλημα συμμετείχαν περισσότεροι ή αν η ποινική ευθύνη ενός κατηγορουμένου εξαρτάται σύμφωνα με το νόμο από την ευθύνη του άλλου, το ένδικο μέσο που ασκεί κάποιος από τους κατηγορουμένους, ακόμη και όταν χορηγείται μόνο σε αυτόν από το νόμο, καθώς και οι λόγοι τους οποίους προτείνει, αν δεν αναφέρονται αποκλειστικά στο πρόσωπό του, ωφελούν και τους υπόλοιπους κατηγορουμένους...>>.

Κατά την έννοια της παραπάνω διάταξης, δικαιολογητικός λόγος της οποίας είναι η αρχή της ισότητας και η εναρμόνιση των ευνοϊκών αποτελεσμάτων για όλους τους συμμετόχους, γενικές προϋποθέσεις για όλες τις άνω προβλεπόμενες περιπτώσεις εφαρμογής του άρθρου αυτού είναι: α] να ασκήθηκε το ένδικο μέσο από συγκατηγορούμενο που εδικαιούτο να ασκήσει αυτό και δεν κρίθηκε για οποιονδήποτε λόγο απαράδεκτο, β] οι προταθέντες από αυτόν λόγοι να μην άρμοζαν αποκλειστικά στο πρόσωπό του και γ] οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι είτε δεν δικαιούνται να ασκήσουν το ένδικο μέσο, είτε δικαιούνται μεν, αλλά δεν το άσκησαν εντός της νομίμου προθεσμίας ή το άσκησαν και τούτο απορρίφθηκε ως απαράδεκτο ή ανυποστήρικτο. Δηλαδή καθιερώνεται υπέρ συγκατηγορουμένου του ασκήσαντος το ένδικο μέσο της αναίρεσης, επέκταση της ευνοϊκής κρίσης του Αρείου Πάγου, αν οι λόγοι που έγιναν δεκτοί δεν αρμόζουν αποκλειστικά στο πρόσωπό αυτού που άσκησε παραδεκτά το ένδικο μέσο, το οποίο τελικά έγινε δεκτό και ως βάσιμο. Εάν συντρέχουν οι όροι αυτοί, εφόσον με το ασκηθέν μέσο βελτιώθηκε η θέση αυτού που το άσκησε, ωφελούνται και οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι, αλλά μόνο για αντικειμενικούς λόγους, που δεν αρμόζουν αποκλειστικά στο πρόσωπο του ασκήσαντος το ένδικο μέσο και όχι για λόγους προσωπικούς. Οι ωφελούμενοι κατά τα παραπάνω από το επεκτατικό αποτέλεσμα, δικαιούνται και δεν υποχρεούνται να συμμετάσχουν στη δίκη ως διάδικοι, κατά τη συζήτηση του ενδίκου μέσου του άλλου και να ζητήσουν εφαρμογή του επεκτατικού αποτελέσματος και σε αυτούς, χωρίς να δικαιούνται να προβάλουν άλλους ιδίους λόγους, κυρίους ή πρόσθετους, το δε δικαστήριο επεκτείνει και σε αυτούς αυτεπαγγέλτως το ευεργετικό αποτέλεσμα, που προέκυψε από το ένδικο μέσο του αναιρεσείοντος [ΑΠ 734/2025].

Στην προκειμένη περίπτωση, ο κατά τα ανωτέρω από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' ΚΠΔ λόγος αναίρεσης της αναιρεσείουσας, για απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας, λόγω παράνομης παράστασης προς υποστήριξη κατηγορίας από την δεύτερη και την τρίτη των υποστηριζουσών την κατηγορία, που έγινε δεκτός δεν αφορούν αποκλειστικά στο πρόσωπό αυτής, αλλά αφορούν και το πρόσωπο της συγκαταδικασθείσας συγκατηγορουμένης της Μ. Κ., στην οποία επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης οκτώ [8] μηνών με τριετή αναστολή για την ίδια ως άνω αξιόποινη πράξη.

Επομένως, το προαναφερθέν επωφελές αποτέλεσμα της αναίρεσης της αναιρεσείουσας πρέπει να επεκταθεί, κατ' άρθρο 469 ΚΠΔ, και στην ανωτέρω συγκατηγορουμένη της, που καταδικάσθηκε για την ίδια πράξη και δεν άσκησε αναίρεση κατά της προσβαλλόμενης από την αναιρεσείουσα απόφασης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ εν μέρει την υπ' αριθ. 559/2025 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης, ως προς την αναιρεσείουσα Φ. Ν. του Ε.

ΕΠΕΚΤΕΙΝΕΙ το αναιρετικό ως άνω αποτέλεσμα της ένδικης αίτησης αναίρεσης και στην συγκαταδικασθείσα στη δευτεροβάθμια δίκη συγκατηγορουμένη της αναιρεσείουσας, Μ. Κ. του Ν.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση κατά το ανωτέρω αναιρούμενο μέρος της για νέα εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως, αφενός ως προς την αναιρεσείουσα - κατηγορουμένη, αφετέρου δε, μετά το επεκτατικό αποτέλεσμα, και ως προς την συγκατηγορούμενη της Μ. Κ. του Ν.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 2 Δεκεμβρίου 2025.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 30 Ιανουαρίου 2026.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή