Απόφαση 774 / 2026    (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)
Αριθμός 774/2026
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Z' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνα Νάκου, Σπυρίδωνα Κουτσοχρήστο - Εισηγητή, Γεώργιο Μικρούδη και Ειρήνη Νικολάου (σύμφωνα με την υπ' αριθμ. …/2026 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 21 Ιανουαρίου 2026, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Σοφοκλή Λογοθέτη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Σ. Τ., για να δικάσει την αίτηση των αναιρεσειόντων - κατηγορουμένων: 1) Α. Τ. του Κ. και 2) Δ. Β. του Χ., κατοίκων ..., οι οποίοι παραστάθηκαν μετά η 1η και δια ο 2ος της πληρεξουσίας δικηγόρου Βασιλικής Αδαμαντίας Τσακαλώζου, για αναίρεση της υπ' αριθ. 3309/2024 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών.
Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και oι αναιρεσείοντες - κατηγορούμενοι ζητούν την αναίρεση αυτών, για τους λόγους που περιλαμβάνονται στις από 19-9-2025 κρινόμενες αιτήσεις αναίρεσης και οι επ' αυτών από 29-12-2025 πρόσθετοι λόγοι αντίστοιχα, οι οποίες καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό …/2025.
Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να κηρυχθούν αθώοι οι αναιρεσείοντες-κατηγορούμενοι για την αποδιδόμενη σε αυτούς πράξη και την πληρεξούσια δικηγόρο των αναιρεσειόντων, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Οι δύο κρινόμενες από 19-9-2025 αιτήσεις αναίρεσης της Α. Τ. του Κ. και του Δ. Β. του Χ. αντιστοίχως, κατά της υπ' αριθμ. ΓΤ 3309/10-12-2024 απόφασης του δικάσαντος ως δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, Γ' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, η οποία στις 1-9-2025 καταχωρήθηκε καθαρογραμμένη στο κατ' άρθρο 473 παρ. 3 ΚΠΔ, ειδικό βιβλίο που τηρείται από τη γραμματεία του προαναφερθέντος δευτεροβαθμίου δικαστηρίου - με την οποία καταδικάσθηκαν αμφότεροι οι αναιρεσείοντες για την αξιόποινη πράξη της μη καταβολής χρεών στο "Ελληνικό Δημόσιο" και αφού αναγνωρίσθηκε στον καθένα τους η ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ. 2, στοιχ. β' ΠΚ, επιβλήθηκε στον καθένα από αυτούς ποινή φυλάκισης δέκα (10) μηνών, η εκτέλεση της οποίας ανεστάλη επί τριετία ως προς τους δύο καταδικασθέντες - ασκήθηκαν νομίμως και εμπροθέσμως με σχετική προς τούτο δήλωση καθενός από τους προαναφερθέντες δύο αναιρεσείοντες, που έλαβε χώρα στις 19-9-2024, στην γραμματέα του ως άνω δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 462, 464, 466 παρ. 1, εδ. α', 473 παρ. 2, 3, 474 παρ. 1, εδ. α', 504 παρ. 1 και 505 παρ. 1, περ. α' ΚΠΔ.
Εξάλλου, με τα δύο από 29-12-2025 ιδιαίτερα δικόγραφα που κατέθεσαν αυθημερόν (δηλαδή στις 29-12-2025) στην γραμματεία της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου αυτοπροσώπως ο καθένας από τους αναιρεσείοντες, άσκησε νομίμως και εμπροθέσμως και συγκεκριμένα, δέκα πέντε (15) τουλάχιστον ημέρες πριν από την ορισθείσα δικάσιμο για την συζήτηση της ως άνω (πρώτης) αναίρεσης (άρθρο 509 ΚΠΔ), προσθέτους λόγους αναίρεσης κατά της ως άνω προσβαλλομένης απόφασης. Αμφότερες οι κρινόμενες αιτήσεις αναίρεσης (που έχουν πανομοιότυπο σχεδόν περιεχόμενο), όπως ακριβώς και οι πρόσθετοι αυτών λόγοι, περιέχουν σαφείς και ορισμένους αναιρετικούς λόγους, συνιστάμενους στην έλλειψη ειδικής αιτιολογίας που επιβάλλει το Σύνταγμα, στην εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή ουσιαστικών ποινικών διατάξεων και στην υπέρβαση εξουσίας (άρθρο 510 παρ. 1, στοιχ. Δ', Ε' και Θ' ΚΠΔ αντιστοίχως) και συνεπώς, θα πρέπει να γίνουν τυπικά δεκτές και να εξετασθούν περαιτέρω ως προς την βασιμότητα των σχετικών λόγων τους, ενώ λόγω της πρόδηλης μεταξύ τους συνάφειας, πρέπει να συνεκδικαστούν κατ' άρθρο 129 ΚΠΔ.
Κατά τις διατάξεις του άρθρου 192 του Ν. 4738/2020 (ΦΕΚ Α' 207/27.10.2020) "Ρύθμιση οφειλών και παροχή δεύτερης ευκαιρίας και άλλες διατάξεις", με τον τίτλο "Απαλλαγή του οφειλέτη", "1. Με την επιφύλαξη της παρ. 2, ο οφειλέτης - φυσικό πρόσωπο απαλλάσσεται πλήρως από κάθε οφειλή προς τους πτωχευτικούς πιστωτές, ανεξαρτήτως του αν έχουν αναγγελθεί ή όχι, τριάντα έξι (36) μήνες από την ημερομηνία κήρυξης της πτώχευσης ή την καταχώρηση της παρ. 4 του άρθρου 77, εκτός εάν εντός της παραπάνω προθεσμίας υποβληθεί προσφυγή οποιουδήποτε έχει έννομο συμφέρον κατά της απαλλαγής του. Η απαλλαγή έχει ως συνέπεια και την παύση των στερήσεων δικαιωμάτων τις οποίες συνεπάγεται η πτώχευση. 2. Για τους οφειλέτες της παρ. 3 του άρθρου 92, η προθεσμία της παρ. 1 ορίζεται σε ένα (1) έτος. 3. Σε περίπτωση που η προθεσμία της παρ. 1 ή της παρ. 2, κατά περίπτωση, λήγει εντός πενταετίας από προηγούμενη απαλλαγή του οφειλέτη, συμπεριλαμβανομένης και της απαλλαγής κατά τον ν. 3869/2010 (Α' 130), τότε η απαλλαγή σύμφωνα με το παρόν άρθρο επέρχεται στην πέμπτη επέτειο της προηγούμενης απαλλαγής. 4. Μετά το πέρας της προθεσμίας απαλλαγής, ο εισηγητής δικαστής, κατόπιν αίτησης του οφειλέτη, αφού λάβει έκθεση του συνδίκου για το ύψος των οφειλών που έχουν επαληθευθεί κατά την πτωχευτική διαδικασία και για το ύψος της αξίας των ακινήτων και λοιπών πάγιων περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη, και εφόσον δεν εκκρεμεί προσφυγή του άρθρου 193, εκδίδει πράξη με την οποία διαπιστώνει την επέλευση της απαλλαγής του οφειλέτη από τις οφειλές του, κατά το παρόν Κεφάλαιο.
Κατά την εφαρμογή του δευτέρου εδαφίου της παρ. 4 του άρθρου 77, περί αντικειμενικών προϋποθέσεων, και εφόσον δεν εκκρεμεί προσφυγή του άρθρου 193, περί προσφυγής κατά της απαλλαγής, η πράξη του εισηγητή δικαστή εκδίδεται μετά από αίτημα του οφειλέτη που συνοδεύεται από στοιχεία σχετικά με την αξία της περιουσίας και το ύψος των οφειλών του κατά τον χρόνο έκδοσης της απόφασης που διέταξε την καταχώριση του ονόματός του στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας του άρθρου 213" [Το τελευταίο εδάφιο προστέθηκε και η παρ. 4, η οποία είχε προστεθεί με το άρθρο 86 Ν. 5072/2023 (ΦΕΚ Α' 198), διαμορφώθηκε ως άνω με το άρθρο 180 Ν.5193/2025 (ΦΕΚ Α' 56/11.04.2025)" και κατά τις διατάξεις του άρθρου 194 του ιδίου νόμου, "Οφειλές που δημιουργήθηκαν από δόλο ή βαριά αμέλεια", "1. Ο οφειλέτης δεν απαλλάσσεται από οφειλές που δημιουργήθηκαν μετά την υποβολή της αίτησης πτώχευσης, οφειλές από δόλο ή βαριά αμέλεια που προκάλεσε θάνατο ή σωματική βλάβη προσώπου, οφειλές από τα αδικήματα του ν. 4557/2018 (Α' 139), πλην του βασικού αδικήματος της περ. κ) του άρθρου 4 του ν. 4557/2018, και οφειλές διατροφής. Σε περίπτωση χρεών προς το Δημόσιο, κρίσιμος χρόνος, είναι ο χρόνος στον οποίο ανάγεται η υποχρέωση και όχι ο χρόνος δημιουργίας του νόμιμου τίτλου". [Η παρ.1 αντικαταστάθηκε ως άνω με το άρθρο 88 παρ.1 Ν. 5072/2023 (ΦΕΚ Α' 198/04.12.2023)]. 2. Σε περίπτωση που μετά την απαλλαγή οφειλέτη αποδειχθεί ότι παρέλειψε δολίως ή από βαριά αμέλεια την αποκάλυψη της οικονομικής και περιουσιακής του κατάστασης κατά την διάρκεια της πτωχευτικής διαδικασίας ή δεν τήρησε τις υποχρεώσεις του σύμφωνα με το σχέδιο πληρωμών της παρ. 2 του άρθρου 92, το πτωχευτικό δικαστήριο εντός τριετίας από την επέλευση της απαλλαγής, μπορεί μετά από αίτημα πιστωτή να ανακαλέσει την απαλλαγή εν όλω ή εν μέρει ή να θέσει προϋποθέσεις της απαλλαγής, όπως την εξόφληση των οφειλομένων από το σχέδιο πληρωμών", ενώ κατά τις διατάξεις του άρθρου 195 του αυτού ως άνω νόμου, που τιτλοφορείται "Απαλλαγή εκπροσώπων νομικού προσώπου", "1. Φυσικό πρόσωπο που εκ του νόμου έχει αλληλέγγυα ευθύνη λόγω της εκπροσωπευτικής ή διοικητικής του σχέσης με οφειλέτη νομικό πρόσωπο, απαλλάσσεται από κάθε ευθύνη για οφειλές του οφειλέτη, που προέκυψαν εντός της ύποπτης περιόδου ή και εντός των τριάντα έξι (36) μηνών που προηγήθηκαν της ύποπτης περιόδου, με την πάροδο τριάντα έξι (36) μηνών από την υποβολή της αίτησης πτώχευσης, ή είκοσι τεσσάρων (24) μηνών από την κήρυξη της πτώχευσης ή την καταχώρηση της παρ. 4 του άρθρου 77, όποιο από τα δύο προηγηθεί χρονικά, εκτός αν εντός της παραπάνω προθεσμίας υποβληθεί προσφυγή οποιουδήποτε έχει έννομο συμφέρον κατά της απαλλαγής του. Σε περίπτωση χρεών προς το Δημόσιο, κρίσιμος χρόνος είναι ο χρόνος στον οποίο ανάγεται η υποχρέωση και όχι ο χρόνος δημιουργίας του νόμιμου τίτλου. Ως ύποπτη περίοδος νοείται η οριζόμενη στο άρθρο 116 ή η τεκμαιρόμενη ύποπτη περίοδος του δεύτερου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 81. [Η παρ. 1,όπως είχε τροποποιηθεί με το άρθρο 35 παρ.23 Ν. 4818/2021 (ΦΕΚ Α' 124/18.7.2021), τροποποιήθηκε ως άνω με την παρ.2 άρθρου 88 Ν. 5072/2023 (ΦΕΚ Α' 198/04.12.2023)]. 2. Σε περίπτωση προσφυγής, το πτωχευτικό δικαστήριο, εκτιμώντας τα αίτια και τις συνθήκες της πτώχευσης, ύστερα από σχετική έκθεση του εισηγητή, στην οποία καταχωρούνται και οι τυχόν παρατηρήσεις του οφειλέτη και των πιστωτών, και αφού ακούσει τον σύνδικο, αποφαίνεται υπέρ της απαλλαγής, εάν το φυσικό πρόσωπο επιδεικνύει καλή πίστη τόσο κατά την κήρυξη της πτώχευσης όσο και κατά τη διάρκειά της, είναι συνεργάσιμος με τα όργανα της πτώχευσης, δεν ευθύνεται για πράξη ή παράλειψη του άρθρου 127 και η πτώχευση δεν οφείλεται σε δόλιες ενέργειές του. Δεν απαλλάσσονται πλήρως αυτοί που καταδικάστηκαν για κάποια από τις πράξεις του Ενάτου Μέρους του Δεύτερου Βιβλίου του παρόντος ή για κάποια από τις κακουργηματικές πράξεις της κλοπής, απάτης, υπεξαίρεσης ή πλαστογραφίας του Ποινικού Κώδικα. Αν υπάρχει εκκρεμής ποινική δίωξη ή αστική αγωγή για κάποια από αυτές τις πράξεις ή παραλείψεις, το πτωχευτικό δικαστήριο μπορεί να αναβάλει την απόφασή του μέχρι την αμετάκλητη περάτωση της διαδικασίας. Η απαλλαγή ανακαλείται, αν επέλθει μεταβολή πραγμάτων που να δικαιολογεί την ανάκληση εντός τριετίας από την επέλευση της απαλλαγής. [Η λέξη "απόφαση" αντικαταστάθηκε από τη λέξη "απαλλαγή" και η παρ. 2 διαμορφώθηκε ως άνω με το άρθρο 247 Ν. 5222/2025 (ΦΕΚ Α' 134/28.07.2025)]. 3. Φυσικό πρόσωπο που εκ του νόμου έχει αλληλέγγυα ευθύνη λόγω της εκπροσωπευτικής ή διοικητικής του σχέσης με οφειλέτη νομικό πρόσωπο, απαλλάσσεται από κάθε ευθύνη για οφειλές του οφειλέτη, που προέκυψαν εντός τριάντα έξι (36) μηνών πριν από την υποβολή της αίτησης υπαγωγής του οφειλέτη νομικού προσώπου στη διαδικασία έκτακτης ειδικής διαχείρισης των άρθρων 68 έως και 77 του ν. 4307/2014 (Α' 246), με την πάροδο τριάντα έξι (36) μηνών από την υποβολή της αίτησης των άρθρων 68 έως και 77 του ν. 4307/2014 ή είκοσι τεσσάρων (24) μηνών από την αποδοχή της ως άνω αίτησης, όποιο από τα δύο προηγηθεί χρονικά, εκτός εάν εντός της παραπάνω προθεσμίας υποβληθεί προσφυγή οποιουδήποτε έχει έννομο συμφέρον κατά της απαλλαγής του". [Η παρ. 3 προστέθηκε με το άρθρο 88 παρ. 3 Ν. 5072/2023 (ΦΕΚ Α' 198/04.12.2023)].
Περαιτέρω, με το άρθρο 178 του Ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α' 228/12-12-2025), ήτοι μετά την δημοσίευση της ως άνω προσβαλλομένης υπ' αριθμ. ΓΤ 3309/2024 απόφασης του δικάσαντος ως δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, στον προαναφερθέντα Ν. 4378/2020, προστέθηκε άρθρο 198Α, στο οποίο προβλέπονται τα εξής: "1. H ποινική δίωξη για τα αδικήματα του άρθρου 25 του Ν. 1882/1990 (Α' 43), περί μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο και τρίτους και των παρ. 1, 2 και 7 του άρθρου 1 του ΑΝ 86/1967 (Α' 136), περί επιβολής κυρώσεων κατά των καθυστερούντων την καταβολή και την απόδοση εισφορών στους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης, αναστέλλεται από την ημερομηνία δημοσίευσης της απόφασης που κηρύσσει την πτώχευση του οφειλέτη ή διατάσσει την καταχώριση του ονόματος ή της επωνυμίας του, κατά περίπτωση, στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας του άρθρου 213 και αναβάλλεται η εκτέλεση της τυχόν καταγνωσθείσας ποινής. Η λήξη της αναστολής άσκησης ή παρεμπόδισης συνέχισης της ποινικής δίωξης επέρχεται από τη δημοσίευση της αμετάκλητης απόφασης του δικαστηρίου που δέχεται την προσφυγή κατά της απαλλαγής ή την ανακαλεί ή εξαφανίζει την απόφαση του πρώτου εδαφίου. H διοίκηση ενημερώνει αμελλητί τον αρμόδιο Εισαγγελέα Πρωτοδικών για την ανάκληση ή εξαφάνιση της απόφασης του πρώτου εδαφίου.
Σε περίπτωση ύπαρξης οφειλών προς το Δημόσιο, που εξαιρούνται της απαλλαγής, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 194, η ποινική δίωξη για το αδίκημα της μη καταβολής των χρεών αυτών δεν αναστέλλεται. 2. Με την επιφύλαξη του τέταρτου εδαφίου της παρ. 1, αν η κήρυξη της πτώχευσης ή η καταχώριση στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο λάβει χώρα πριν από την πάροδο του χρονικού διαστήματος του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 25 του Ν. 1882/1990 ή των παρ. 1 και 2 του άρθρου 1 του ΑΝ 86/1967, δεν υποβάλλεται από τα αρμόδια όργανα αίτηση για ποινική δίωξη προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών. Αν έχει ήδη υποβληθεί αίτηση προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών και δεν έχει ασκηθεί ποινική δίωξη, τα αρμόδια όργανα τον ενημερώνουν σχετικώς. 3. Σε περίπτωση απαλλαγής του οφειλέτη κατά τα άρθρα 192 και 195 και εφόσον έχει παρέλθει η προθεσμία για την ανάκληση της απαλλαγής ή έχει απορριφθεί αίτηση ανάκλησης της απαλλαγής, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 194 ή το τελευταίο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 195, το αξιόποινο για αδικήματα του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 εξαλείφεται και διακόπτεται η εκτέλεση ποινής που άρχισε. Το αξιόποινο δεν εξαλείφεται στην περίπτωση της εν μέρει απαλλαγής του οφειλέτη ως προς τις οφειλές για τις οποίες αυτός δεν απαλλάχτηκε, εφόσον αυτές υπερβαίνουν τα ποσοτικά όρια για τη στοιχειοθέτηση των αδικημάτων του άρθρου 25 του Ν. 1882/1990 και των παρ. 1, 2 και 7 του άρθρου 1 του ΑΝ 86/1967. Αν το φυσικό πρόσωπο που είναι ποινικά υπεύθυνο για τα αδικήματα του προηγούμενου εδαφίου δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 195 λόγω μη στοιχειοθέτησης αλληλέγγυας ευθύνης του για οφειλές του νομικού προσώπου, το αξιόποινο εξαλείφεται μετά την άπρακτη παρέλευση της προθεσμίας για την ανάκληση ή εξαφάνιση της απόφασης του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 ή την αμετάκλητη απόρριψη του σχετικού ένδικου βοηθήματος ή μέσου. 4. Όσο διαρκεί η αναστολή άσκησης ή εμποδίζεται η συνέχιση της ποινικής δίωξης κατά το παρόν άρθρο, αναστέλλεται η παραγραφή του ποινικού αδικήματος, κατά παρέκκλιση του άρθρου 113 του Ποινικού Κώδικα (Ν. 4619/2019, Α' 95) και δεν συμπληρώνεται αυτή πριν από την πάροδο ενός (1) έτους από τη λήξη της αναστολής".
Εν προκειμένω ο προτείνων Εισαγγελέας, με το από 20-1-2025 σημείωμα του, προτείνει, όπως κατ' εφαρμογήν των άρθρων 514 εδ. γ' και 511 ΚΠοινΔ και 2 ΠΚ, γίνει αυτεπαγγέλτως δεκτός λόγος αναιρέσεως και αναιρεθεί εν συνόλω η προσβαλλομενη απόφαση, διότι, μετά την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως (στις 10-12-2024) θεσπίστηκε ο Ν. 5259/2025 (ΦΕΚ Α'228/12-12-2025), με το άρθρο 178 του οποίου, προστέθηκε άρθρο 198Α στο Ν. 4378/2020, που οδηγεί σε αναστολή της εις βάρος των αναιρεσειόντων ποινικής διώξεως και κατ' αποτέλεσμα σε εξάλειψη του αξιοποίνου, δεδομένου ότι συντρέχουν στο πρόσωπό τους και οι λοιπές προϋποθέσεις του άρθρου 198Α του Ν. 4378/2020.
Στην κρινομένη υπόθεση το προαναφερθέν Γ' Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, που δίκασε ως δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, δέχθηκε κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, ως προς το ενδιαφέρον την αναιρετική αυτή διαδικασία μέρος, ότι από τα προσδιοριζόμενα ως προς το είδος τους αποδεικτικά μέσα, αποδείχθηκαν εξής: "Από την κύρια αποδεικτική διαδικασία και δη από τα έγγραφα που αναγνώσθηκαν στο ακροατήριο, καθώς και από την ανωμοτί απολογία της πρώτης εκκαλούσας - κατηγορουμένης, σε συνδυασμό με την εν γένει συζήτηση της υπόθεσης, αποδείχθηκαν τα εξής: Οι εκκαλούντες - κατηγορούμενοι, υπό την ιδιότητά τους ως διευθυνόντων συμβούλων της εταιρείας με την επωνυμία "...", δεν κατέβαλαν στην Αθήνα, στις 31-8-2018, διάφορα χρέη υπέρ του Δημοσίου στη ΔΟΥ ΦΑΕΕ Αθηνών, ανερχόμενα στον κατωτέρω αναφερόμενα πίνακα χρεών. Συγκεκριμένα, ενώ είχαν βεβαιωθεί σε βάρος της εταιρείας με την επωνυμία "..." της οποίας, όπως προαναφέρθηκε, οι εκκαλούντες - κατηγορούμενοι τυγχάνουν διευθύνοντες σύμβουλοι, διάφορα χρέη υπέρ του Δημοσίου στη ΔΟΥ Φ.Α.Ε. ΑΘΗΝΩΝ, όπως ακριβώς αυτά αναφέρονται στους συνημμένους πίνακες χρεών της παραπάνω ΔΟΥ (αρ. ειδ. …/2018 και …/2018) και συνοδεύουν ως αναπόσπαστο μέρος αυτών τις από 12/9/2018 μηνυτήριες αναφορές του Προϊσταμένου της πιο πάνω ΔΟΥ, όπως κατωτέρω επισυνάπτονται, ηθελημένα δεν κατέβαλαν ποσό 443.681,77 ευρώ, που αφορά βεβαιωμένα χρέη αυτών προς το Δημόσιο.
Περαιτέρω, προέκυψε ότι η ως άνω εταιρεία κηρύχθηκε σε πτώχευση με την υπ' αριθμ. 163/5-3-2020 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, ενώ με την υπ' αριθμ. …/2024 πράξη της Εισηγήτριας της πτώχευσης διαπιστώθηκε ότι έχει επέλθει αυτοδικαίως, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 195 παρ. 1 του ν. 4738/2020, η απαλλαγή των εκκαλούντων - κατηγορουμένων από κάθε ευθύνη τους για οφειλές του ως άνω νομικού προσώπου, για τις οποίες έχουν εκ του νόμου αλληλέγγυα ευθύνη και προέκυψαν εντός της ύποπτης περιόδου (ήτοι εντός του χρονικού διαστήματος από 4-3-2018 έως 5-3-2020) και εντός των τριάντα έξι (36) μηνών που προηγήθηκαν της ύποπτης περιόδου (ήτοι από 4-3-2015 έως 4-3-2018). Ειδικότερα, με την ως άνω πράξη της Εισηγήτριας της πτώχευσης κρίθηκε ότι πληρούνταν εν προκειμένω οι προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 195 παρ. 1 του ν. 4738/2020, όπως αυτό τροποποιήθηκε με το ν. 4818/2021, που ορίζει τα εξής: "Φυσικό πρόσωπο που εκ του νόμου έχει αλληλέγγυα ευθύνη λόγω της εκπροσωπευτικής ή διοικητικής του σχέσης με οφειλέτη νομικό πρόσωπο, απαλλάσσεται από κάθε ευθύνη για οφειλές του οφειλέτη, που προέκυψαν εντός της ύποπτης περιόδου ή και εντός των τριάντα έξι (36) μηνών που προηγήθηκαν της ύποπτης περιόδου, με την πάροδο τριάντα έξι (36) μηνών από την υποβολή της αίτησης πτώχευσης ή είκοσι τεσσάρων (24) μηνών από την κήρυξη της πτώχευσης ή την καταχώρηση της παρ. 4 του άρθρου 77, όποιο από τα δύο προηγηθεί χρονικά, εκτός εάν εντός της παραπάνω προθεσμίας υποβληθεί προσφυγή οποιουδήποτε έχει έννομο συμφέρον κατά της απαλλαγής αυτής. Ως ύποπτη περίοδος νοείται η οριζόμενη στο άρθρο 116 ή η τεκμαιρόμενη ύποπτη περίοδος του δευτέρου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 81 σε περίπτωση καταχώρησης της παρ. 4 του άρθρου 77, κατά περίπτωση".
Πλέον ειδικότερα, με την ως άνω πράξη κρίθηκε ότι δεν είχε ασκηθεί σε βάρος των εκκαλούντων - κατηγορουμένων προσφυγή του άρθρου 193 του ν. 4738/2020 και ότι δεν υφίστατο προθεσμία για την άσκησή της, καθώς και ότι, όπως προέκυπτε από την υπ' αριθμ. 163/5-3-2020 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, δυνάμει της οποίας είχε κηρυχθεί σε κατάσταση πτώχευσης η ως άνω οφειλέτρια εταιρεία, είχε παρέλθει χρονικό διάστημα τριάντα έξι (36) μηνών από την υποβολή της από 21-6-2019 και με αριθμό κατάθεσης δικογράφου …/2019 αίτησης πτώχευσης, αλλά και χρονικό διάστημα είκοσι τεσσάρων (24) μηνών από την κήρυξη της πτώχευσης, η οποία έλαβε χώρα κατά τη δημοσίευση της απόφασης στις 5-3-2020. Στο πλαίσιο αυτό, κρίθηκε ότι συνέτρεχαν οι εκ του νόμου τασσόμενες προϋποθέσεις για την απαλλαγή των εκκαλούντων - κατηγορουμένων από κάθε ευθύνη τους για οφειλές της πτωχεύσασας εταιρείας, που είχαν προκύψει εντός της ύποπτης περιόδου (ήτοι του χρονικού διαστήματος μεταξύ του χρόνου παύσης των πληρωμών, που με την ως άνω πτωχευτική απόφαση ορίσθηκε στις 4-3-2018 και του χρόνου κήρυξης της πτώχευσης, που έλαβε χώρα στις 5-3-2020) και εντός των τριάντα έξι (36) μηνών που προηγήθηκαν της ύποπτης περιόδου (ήτοι από 4-3-2015 έως 4-3-2018). Με βάση την προεκτεθείσα πράξη της Εισηγήτριας της πτώχευσης περί απαλλαγής των εκκαλούντων - κατηγορουμένων και κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 195 παρ. 1 του ν. 4738/2020, δεν δύναται να καταλογισθούν στους εκκαλούντες - κατηγορουμένους όσα εκ των επιδίκων χρεών ανάγονται στο ως άνω χρονικό διάστημα, ήτοι όσα εκ των επιδίκων χρεών γεννήθηκαν (και όχι βεβαιώθηκαν ταμειακώς) εντός του χρονικού διαστήματος από 4-3-2015 έως 5-3-2020. Ειδικότερα, με βάση τον επισυναπτόμενο κατωτέρω επίδικο πίνακα χρεών, ως επίδικα χρέη του εν λόγω πίνακα νοούνται οι εγγραφές με αύξοντα αριθμό : …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, ..., …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, επισημειωμένου σε κάθε περίπτωση πως τα χρέη με αύξοντες αριθμούς …-… έχουν εξοφληθεί ολοσχερώς (βλ. υπ' αριθμ. πρωτ . ...2024 σχετική έγγραφη ενημέρωση ΑΑΔΕ). Αντιθέτως, δεν τίθεται ζήτημα απαλλαγής για τα επίδικα χρέη που ανάγονται στο προγενέστερο της 4-3-2015 χρονικό διάστημα και αφορούν τα επίδικα χρέη του πίνακα χρεών με αύξοντες αριθμούς …-… (πλην του υπ' αριθμ. … τοιούτου, ως εκτίθεται αναλυτικά κατωτέρω), καθώς και τα χρέη με αύξοντες αριθμούς …, … και …, καθόσον αυτά δεν συμπεριλαμβάνονται στο ως άνω χρονικό διάστημα από 4-3-2015 έως 5-3-2020. Ειδικότερα, όπως εμφαίνεται από την επισκόπηση του επίδικου πίνακα χρεών τα χρέη με αύξοντες αριθμούς … - …, … και … γεννήθηκαν εντός του έτους 2013, ενώ τα χρέη με αύξοντες αριθμούς … - …, …, … και … γεννήθηκαν εντός του έτους 2014, γεγονός που συνεπάγεται ότι δεν εμπίπτουν στο ως άνω χρονικό διάστημα απαλλαγής των εκκαλούντων - κατηγορουμένων. Οι δε εκκαλούντες - κατηγορούμενοι υπέβαλαν τον υπερασπιστικό ισχυρισμό ότι, αφού το κρινόμενο ποινικό αδίκημα της μη καταβολής χρεών στο Δημόσιο, είναι ιδιότυπο αθροιστικό έγκλημα με χρόνο τέλεσης τη συμπλήρωση τετραμήνου από το χρόνο της ταμειακής βεβαίωσης του μερικότερου χρέους με τη χρονικά εγγύτερη ταμειακή βεβαίωση προς τη σύνταξη οικείου πίνακα χρεών, που καλύπτει και τους αντίστοιχους χρόνους των υπολοίπων χρεών του πίνακα με προγενέστερες ταμειακές βεβαιώσεις, τότε στην προκείμενη περίπτωση πρέπει να απαλλαγούν για το σύνολο της επίδικης οφειλής τους, διότι ο χρόνος τέλεσης του αδικήματος (βλ. 31-8-2018) εμπίπτει στο ως άνω χρονικό διάστημα, κατά το οποίο διαπιστώθηκε ότι συντρέχει περίπτωση απαλλαγής τους από τα πτωχευτικά χρέη. Ωστόσο, ο προεκτεθείς ισχυρισμός τυγχάνει εν προκειμένω αλυσιτελής και μετά ταύτα απορριπτέος, αφού κρίσιμο χρονικό σημείο για τη διαπίστωση της συνδρομής των προϋποθέσεων απαλλαγής των εκκαλούντων - κατηγορουμένων και συνακόλουθα άρσης της συναφούς ποινικής τους ευθύνης είναι ο χρόνος κατά τον οποίο γεννήθηκαν και στον οποίο ανάγονται οι οφειλές/υποχρεώσεις και όχι ο χρόνος της βεβαίωσης των εν λόγω οφειλών. Υπέρ της προεκτεθείσας δικανικής κρίσης συνηγορεί η έννοια των πτωχευτικών χρεών, όπως αυτή ορίζεται εκ του νόμου και δη τη διάταξη του άρθρου 96 παρ. 2 του ν. 4738/2020, που ορίζει ότι "Πτωχευτικά χρέη προς το Δημόσιο είναι οι απαιτήσεις του Δημοσίου κατά του οφειλέτη, οι οποίες γεννήθηκαν ή ανάγονται σε χρόνο πριν την κήρυξη της πτώχευσης, ανεξαρτήτως του χρόνου βεβαίωσής τους", σε συνδυασμό με τη διάταξη του άρθρου 62 παρ. 4 του ΚΕΔΕ, που ορίζει ότι "Σε περίπτωση πτώχευσης οφειλέτη του, το Δημόσιο κατατάσσεται, σύμφωνα με τα άρθρα 154 έως 160 του ν. 3588/2007 (Α' 153) ή τα άρθρα 167 έως 169 του ν. 4738/2020, κατά περίπτωση, για όλες τις απαιτήσεις του που γεννήθηκαν ή ανάγονται σε χρόνο πριν από την πτώχευση, ανεξαρτήτως του χρόνου βεβαίωσής τους". Από την εκτίμηση δε, του περιεχομένου των προαναφερόμενων διατάξεων συνάγεται ευχερώς ότι για τα πτωχευτικά χρέη λαμβάνεται υπόψη ο χρόνος δημιουργίας και αναγωγής τους, ανεξαρτήτως του χρόνου βεβαίωσής τους, γεγονός που συνεπάγεται ότι πρέπει εν προκειμένω να αξιολογηθεί διακριτά η ποινική ευθύνη του υπαιτίου για έκαστο χρέος και όχι ενιαία με βάση τον χρόνο τέλεσης του αδικήματος, όπως άλλωστε συμβαίνει και σε άλλες συναφείς περιπτώσεις (βλ. π.χ. περίπτωση εξόφλησης μεμονωμένων χρεών του πίνακα, οπότε και επέρχεται απαλλαγή μόνο ως προς αυτά). Στο σημείο αυτό πρέπει να επισημανθεί πως και στο από 16-1-2023 έγγραφο παροχής διευκρινίσεων και οδηγιών της ΑΑΔΕ για την εφαρμογή, μεταξύ άλλων, των διατάξεων του ν. 4738/2020 σχετικά με την αυτοδίκαιη απαλλαγή, αναφέρεται επί λέξει ότι "...κρίσιμος χρόνος για την εφαρμογή του άρθρου 195 του ν. 4738/2020 ως προς την απαλλαγή των συνυπεύθυνων νομίμων εκπροσώπων/διοικούντων ν.π. είναι, όπως και για την εφαρμογή του άρθρου 194 του ίδιου νόμου, ο χρόνος στον οποίο ανάγεται η οφειλή/υποχρέωση και όχι ο χρόνος δημιουργίας του νόμιμου τίτλου και καταχώρισης αυτού στα βιβλία εισπρακτέων εσόδων" (βλ. σελ. 5 ως άνω εγγράφου που συμπεριλαμβάνεται στα αναγνωστέα έγγραφα της εκκαλουμένης απόφασης).
Εξάλλου, οι εκκαλούντες - κατηγορούμενοι υπέβαλαν και τον υπερασπιστικό ισχυρισμό ότι, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 2 και 469 του νέου ΠΚ, δεν θεμελιώνεται εν προκειμένω ποινική τους ευθύνη, διότι το σύνολο των βεβαιωμένων οφειλών που αναφέρονται στον οικείο πίνακα χρεών, αφορούν αδικήματα που τυποποιούνται στο άρθρο 66 του ν. 4987/2022 και δη ΦΜΥ, ΕΝΦΙΑ, Χρεωστικές δηλώσεις ΦΠΑ μέσω ίντερνετ, ΦΠΑ, φόρο αμοιβών, μαζί με τις συναφείς προσαυξήσεις, τόκους και λοιπές επιβαρύνσεις. Ωστόσο, ο προεκτεθείς ισχυρισμός δεν προέκυψε ως βάσιμος, καθόσον στην υπ' αριθμ. πρωτ. ...2024 αναγνωσθείσα έγγραφη ενημέρωση της ΑΑΔΕ αναφέρεται ότι στα χρέη του οικείου πίνακα δεν περιλαμβάνονται χρέη που προέρχονται από τα φορολογικά αδικήματα που τυποποιούνται στο άρθρο 66 του ν. 4174/2013 και ειδικότερα ότι "Οι εγγραφές του επίδικου πίνακα χρεών προέρχονται κυρίως από την υποβολή δηλώσεων (ΦΠΑ, φόρου Εισοδήματος, ΕΝ.Φ.Ι.Α./Φ.Α.Π και Παρακρατούμενων Φόρων), από τέλη Χαρτοσήμου, Πρόστιμο Φ.Π.Α., Άμεσων Φόρων Λοιπά, & του Αρθ. 54 Ν. 4174/13, καθώς και από χρέη (α/α: … και …) που έχουν βεβαιωθεί από εξωτερική πηγή (ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΚΡΑΤΟΥΣ και ΧΗΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ) και συνεπώς δεν στοιχειοθετούν το αδίκημα της φοροδιαφυγής κατά την ανωτέρω διάταξη".
Eξάλλου και από την επισκόπηση του οικείου πίνακα χρεών εμφαίνεται πράγματι ότι τα χρέη … - … (πλην του στοιχείου … που έχει εξοφληθεί κατά τα κατωτέρω εκτεθέντα), καθώς και … - …, δεν αποτελούν αυτοτελώς και φορολογικά αδικήματα, που τυποποιούνται στη διάταξη του άρθρου 66 του ν. 4174/2013 και ήδη 4987/2022, καθόσον, αφενός μεν ως προς τα χρέη που αφορούν φόρο εισοδήματος δεν προέκυψε ότι αυτά σχετίζονται με δόλια απόκρυψη και μη δήλωση καθαρών φορολογητέων εισοδημάτων, προκειμένου με τον τρόπο αυτό να αποφευχθεί η πληρωμή του φόρου που αναλογεί στα αποκρυβέντα εισοδήματα, αφετέρου και σε κάθε περίπτωση τα εν λόγω χρέη (βλ. … - …, πλην του υπό στοιχείο … και … - …) δεν υπερβαίνουν το οριζόμενο στο ανωτέρω άρθρο 66 του ν. 4987/2022 ποσό για τη θεμελίωση του αξιοποίνου...Από την ίδια δε ως άνω υπηρεσιακή ενημέρωση προέκυψε ότι, εκτός από τα χρέη του πίνακα με αύξοντες αριθμούς … - …, όπως προαναφέρθηκε, έχει εξοφληθεί και το χρέος με αύξοντα αριθμό …, ως προς το οποίο συνεπώς αίρεται η ποινική ευθύνη των εκκαλούντων - κατηγορουμένων. Τέλος, οι εκκαλούντες - κατηγορούμενοι ισχυρίστηκαν ότι δεν είχαν δόλο ως προς την αποπληρωμή των επίδικων οφειλών, καθόσον η εκπροσωπούμενη από αυτούς ως άνω εταιρεία έκλεινε κάθε χρόνο με πιστωτικό υπόλοιπο, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι είχαν ενεργή ρύθμιση, που απωλέσθηκε λόγω της κηρυχθείσας πτώχευσης και το ότι διενεργηθείσες εκ μέρους τους οφειλές καταλογίστηκαν σε οφειλές του έτους 2015 και 2016, ενώ έπρεπε να καταλογισθούν σε προγενέστερες τοιαύτες, γεγονός που είχε ως συνέπεια την επιβάρυνση της επίδικης οφειλής τους με προσαυξήσεις. Ωστόσο, ο προεκτεθείς ισχυρισμός δεν προέκυψε ως βάσιμος κατ' ουσίαν, ληφθέντος υπόψη ότι τα επίδικα χρέη (βλ. … - …, πλην του υπό στοιχείο …, καθώς και … - …) γεννήθηκαν τα μεν υπό στοιχεία … - … το έτος 2013 και βεβαιώθηκαν το έτος 2014, το δε υπό στοιχείο … γεννήθηκε και βεβαιώθηκε το έτος 2014, ενώ τα υπό στοιχεία … - … και … γεννήθηκαν το έτος 2014 και βεβαιώθηκαν το έτος 2015 και το υπό στοιχεία … γεννήθηκε το έτος 2013 και βεβαιώθηκε το έτος 2015, τέλος δε τα υπό στοιχεία … και … γεννήθηκαν το έτος 2014 και βεβαιώθηκαν το έτος 2016 και το υπό στοιχείο … γεννήθηκε το έτος 2013 και βεβαιώθηκε το έτος 2016, ήτοι σε αρκούντως προγενέστερο χρονικό της κήρυξης της πτώχευσης της οφειλέτριας εταιρείας που, κατά τα προεκτεθέντα, έλαβε χώρα στις 5-3-2020. Στο πλαίσιο αυτό, συνάγεται ότι από τη δημιουργία των επίδικων χρεών μέχρι και την κήρυξη της πτώχευσης μεσολάβησε αρκούντως μεγάλο χρονικό διάστημα, κατά το οποίο δεν επιδείχθηκε πρόθεση εξόφλησής τους, ώστε να νοείται εν προκειμένω η κήρυξη της πτώχευσης και ως ο λόγος μη αποπληρωμής.
Περαιτέρω, σύμφωνα με την ως άνω υπηρεσιακή βεβαίωση της ΑΑΔΕ τα εν λόγω οφειλόμενα ποσά ρυθμίσθηκαν μετά την άσκηση της ποινικής δίωξης, στο πλαίσιο της οποίας ρύθμισης καταβλήθηκε μία δόση και στη συνέχεια αυτή απωλέσθηκε. Ακόμα δε και αν γίνει δεκτός ο ισχυρισμός ότι η ρύθμιση απωλέσθηκε εξαιτίας της κήρυξης της πτώχευσης της εταιρείας, ωστόσο και σε αυτήν την περίπτωση δεν ανακύπτει ζήτημα έλλειψης δόλου των εκκαλούντων - κατηγορουμένων, αφού η ενεργοποίηση της διαδικασίας ρύθμισης σε αρκούντως χρονικά μεταγενέστερο χρονικό σημείο από τη δημιουργία των χρεών και δη μετά την άσκηση ποινικής δίωξης δεν αποδεικνύει αφ' εαυτής και αληθινή βούληση εξόφλησής τους. Η δε επικαλούμενη από τους εκκαλούντες - κατηγορουμένους ως επικείμενη εξόφληση των επιδίκων χρεών διά της ρευστοποίησης του ενεργητικού της πτωχευτικής περιουσίας αφενός μεν αποτελεί γεγονός μελλοντικό και αβέβαιο, αφετέρου δε, δεν ανάγεται στη βούληση των εκκαλούντων - κατηγορουμένων, αλλά στις προβλεπόμενες εκ του νόμου διαδικασίες για την περίπτωση κήρυξης πτώχευσης. Με βάση τα προεκτεθέντα, πρέπει να απορριφθεί και ο υπερασπιστικός ισχυρισμός περί έλλειψης δόλου των εκκαλούντων - κατηγορουμένων. Κατ' ακολουθία, αποδείχθηκε ότι οι εκκαλούντες - κατηγορούμενοι τέλεσαν το εν προκειμένω αποδιδόμενο σε αυτούς ποινικό αδίκημα και μετά ταύτα πρέπει να κηρυχθούν ένοχοι αυτού για τις εγγραφές - χρέη των οικείων πινάκων με αύξοντες αριθμούς … - … (πλην …) και … - …, εκ συνολικού ποσού 179.805,12 ευρώ, ήτοι πλην των εγγραφών - χρεών των οικείων πινάκων με αύξοντες αριθμούς …, …, …, …, …, … - …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … - … και …
Περαιτέρω δε και ληφθέντος υπόψη ότι, κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 470 εδ. α' ΚΠοινΔ, δεν δύναται με την παρούσα απόφαση του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου να καταστεί χειρότερη η θέση των εκκαλούντων - κατηγορουμένων σε σχέση με την πρωτοβάθμια - εκκαλουμένη απόφαση, που αναγνώρισε σε αυτούς το ελαφρυντικό του άρθρου 84 παρ. 2 περ. β' ΠΚ, πρέπει να αναγνωρισθεί και με την παρούσα απόφαση στους εκκαλούντες - κατηγορουμένους το ως άνω ελαφρυντικό του άρθρου 84 παρ. 2 περ. β' ΠΚ".
Ακολούθως το ανωτέρω δευτεροβάθμιο Δικαστήριο κήρυξε ενόχους αμφοτέρους τους προαναφερθέντες εκκαλούντες - κατηγορουμένους και ήδη αναιρεσείοντες διαλαμβάνοντας στο διατακτικό τα ακόλουθα:
"ΚΗΡΥΣΣΕΙ αυτούς ενόχους με την αναγνώριση της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ. 2 περ. β' ΠΚ, πλην των υπό στοιχεία …, …, …, …, …, …- …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …- …και …, εγγραφών των οικείων πινάκων χρεών του ότι:
Στην Αθήνα στις 31/8/2018, όντας οφειλέτες του Δημοσίου και ενώ τα χρέη τους κατέστησαν ληξιπρόθεσμα κατά την ισχύ του Ν. 3220/04, με πρόθεση καθυστέρησαν την καταβολή χρεών προς το Δημόσιο για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τεσσάρων μηνών, το δε ποσό της ληξιπρόθεσμης για την καταβολή οφειλής, μαζί με τις κάθε είδους προσαυξήσεις υπερβαίνει τα 100.000 ευρώ. Συγκεκριμένα, ενώ είχαν βεβαιωθεί σε βάρος της εταιρείας με την επωνυμία "...", της οποίας τυγχάνουν διευθύνοντες σύμβουλοι, διάφορα χρέη υπέρ του Δημοσίου στη ΔΟΥ Φ.Α.Ε. ΑΘΗΝΩΝ, όπως ακριβώς αυτά αναφέρονται στους συνημμένους πίνακες χρεών της παραπάνω ΔΟΥ (αρ. ειδ. …/2018 και …/2018) που συνοδεύουν ως αναπόσπαστο μέρος αυτών τις από 12/9/2018 μηνυτήριες αναφορές του Προϊσταμένου της πιο πάνω ΔΟΥ, όπως κατωτέρω αυτοί επισυνάπτονται, ηθελημένα δεν κατέβαλαν ποσό ευρώ 179.805,12 που αντιστοιχεί στις εγγραφές των κατωτέρω πινάκων χρεών με αύξοντες αριθμούς … - … (πλην …) και … - … και αφορά βεβαιωμένα χρέη αυτών προς το Δημόσιο". ΠΙΝΑΚΕΣ Επομένως, με δεδομένες τις παραπάνω παραδοχές του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου (που καταδίκασε τους κατηγορούμενους μόνο για χρέη που δημιουργήθηκαν προ της υπόπτου περιόδου, πλέον 36 μηνών αυτής), η προαναφερόμενη στην εισαγγελική πρόταση αιτίαση (περί αυτεπάγγελτης εφαρμογής μεταγενέστερου επιεικέστερου νόμου) τυγχάνει αβάσιμη. Συγκεκριμένα, εφόσον α) η λήξη της αναστολής της ποινικής δίωξης για τα αδικήματα της μη καταβολής χρεών προς το ελληνικό δημόσιο συνδέεται με την έκδοση αμετάκλητης απόφασης που δέχεται την προσφυγή κατά της απαλλαγής ή της ανάκλησης αυτής (άρθρο 198 Α παρ. 1 Ν. 4738/2020, που προστέθηκε με το άρθρο 178 Ν. 5259/2025) υπό την έννοια ότι η έκδοση απόφασης κατά της απαλλαγής έχει ως συνέπεια τη λήξη της αναστολής της ποινικής δίωξης, β) σε περίπτωση τελεσίδικης απαλλαγής (είτε διότι παρήλθε άπρακτη η προθεσμία για την ανάκληση της απαλλαγής είτε διότι απορρίφθηκε η αίτηση για την ανάκληση της απαλλαγής) εξαλείφεται το αξιόποινο για τα αδικήματα, μεταξύ άλλων, του άρθρου 25 Ν. 1882/1990 (άρθρο 198 Α' παρ. 3 Ν. 4738/2020, που προστέθηκε με το άρθρο 178 Ν. 5259/2025) , γ) σε περίπτωση οφειλής νομικού προσώπου το εκπροσωπούν αυτό (Νομικό Πρόσωπο) φυσικό πρόσωπο, που έχει αλληλέγγυα ευθύνη με το νομικό πρόσωπο, απαλλάσσεται από κάθε ευθύνη για οφειλές του οφειλέτη νομικού προσώπου, που προέκυψαν εντός της ύποπτης περιόδου ή εντός των 36 μηνών που προηγήθηκαν της ύποπτης περιόδου, με την πάροδο 36 μηνών από την υποβολή της αίτησης πτωχεύσεως ή 24 μηνών από την κήρυξη της πτώχευσης (άρθρο 195 παρ. 1 Ν. 4738/2020) και δ) σε περίπτωση χρεών προς το Δημόσιο κρίσιμος χρόνος είναι αυτός στον οποίο ανάγεται η υποχρέωση και όχι ο χρόνος δημιουργίας του νομίμου τίτλου (άρθρο 195 παρ. 1 εδ. β' Ν. 4738/2020), προκύπτει με σαφήνεια ότι η εξάλειψη του αξιοποίνου προκειμένου φυσικού προσώπου εκπροσωπούντος οφειλέτη Νομικό Πρόσωπο, αλληλεγγύως ευθυνομένου με αυτό για χρέη του Ν.Π. προς το ελληνικό δημόσιο, επέρχεται, στην περίπτωση αμετάκλητης απαλλαγής του, μόνο για τα χρέη που γεννήθηκαν, ανεξαρτήτως της βεβαιώσεως τους, εντός της ύποπτης περιόδου ή εντός 36 μηνών προς αυτής (ύποπτης περιόδου). Η άποψη ότι το φυσικό πρόσωπο που εκπροσωπεί οφειλέτη νομικό πρόσωπο, που κηρύχθηκε σε πτώχευση, σε περίπτωση τελεσίδικης απαλλαγής του τελευταίου, απαλλάσσεται από κάθε ποινική ευθύνη, υπό την έννοια της εξάλειψης του αξιοποίνου για το αδίκημα του άρθρου 25 Ν. 1882/1990, ακόμα και αν η υποχρέωση προς το Δημόσιο γεννήθηκε πριν το χρονικό διάστημα της απαλλαγής (δηλαδή πριν από την ύποπτη περίοδο και 36 μηνών προ αυτής), ανεξαρτήτως της καλής ή κακής πίστης αυτού κατά το προ της απαλλαγής διάστημα, δεν βρίσκει έρεισμα στο Νόμο, ούτε στο πνεύμα του νομοθέτη, που ήταν η εξάλειψη του αξιόποινου μόνο για το χρονικό διάστημα της τελεσίδικης απαλλαγής του, καθόσον στην αντίθετη περίπτωση, αν δηλαδή ο νομοθέτης ήθελε την εξάλειψη της ποινικής ευθύνης του για όλα χρέη σε περίπτωση απαλλαγής του, δηλαδή ακόμα και γι' αυτά που γεννήθηκαν πριν από 36 μήνες από την ύποπτη περίοδο, θα το όριζε ρητά.
Εν προκειμένω η εταιρία "...", της οποίας διαχειριστές είναι οι αναιρεσείοντες, κηρύχθηκε σε πτώχευση με την 163/5-3-2020 απόφαση του Πολυμελούς πρωτοδικείου Αθηνών. Με την …/2024 πράξη της Εισηγήτριας Πτωχεύσεως διαπιστώθηκε η απαλλαγή από κάθε ευθύνη τους για οφειλές που προέκυψαν εντός της ύποπτης περιόδου (4-3-2018 έως 5-3-2020) και εντός 36 μηνών που προηγήθηκαν της ύποπτης περιόδου (4-3-2015 έως 4-3-2018). Στην περίοδο αυτή δεν εμπίπτουν τα επίδικα χρέη πριν από τις 4-3-2015, ήτοι τα με α.α. …-… (πλην του …, που έχει εξοφληθεί), …, … και …, για τα οποία καταδικάστηκαν οι αναιρεσείοντες, αφού τα με α.α. … έως …, … και … γεννήθηκαν το 2013 και τα με αα. … έως …, …, … και … γεννήθηκαν το 2014. Ένα όμως μέλος του Δικαστηρίου και συγκεκριμένα, ο Αρεοπαγίτης Σπυρίδων Κουτσοχρήστος είχε τη γνώμη ότι υπό το νέο νομοθετικό πλαίσιο, όπως ανωτέρω εκτέθηκε, σε περίπτωση απαλλαγής του οφειλέτη κατά τα άρθρα 192 και 195 του Ν. 4738/2020 και εφόσον έχει παρέλθει η προθεσμία για την ανάκληση της απαλλαγής, όπως εν προκειμένω, το αξιόποινο για αδικήματα της μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο (άρθρο 25 του Ν. 1882/1990) εξαλείφεται και ως εκ τούτου, εκκρεμής κατηγορία για την πράξη αυτή (μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο), σε υπόθεση μη κριθείσα αμετακλήτως πρέπει να αξιολογείται (και να επανακρίνεται) ως μη αξιόποινη, δεδομένου ότι κατά την σχετική αιτιολογική έκθεση του ως άνω Ν. 5259/2025, "...Κρίνεται, επομένως, ανεπιεικές να διώκεται και να τιμωρείται ποινικά ο δράστης των ως άνω εγκλημάτων του άρθρου 25 του ν. 1882/1990 και των άρθρων 1 παρ. 1, 2 και 7 του α.ν. 86/1967, εφόσον έχει κριθεί ότι ο οφειλέτης έχει περιέλθει σε γενική και μόνιμη παύση πληρωμών χωρίς να υποκρύπτεται καταχρηστικότητα εκ μέρους του ή σύνδεση της περιουσιακής του κατάστασης με κάποιο εκ των κακουργημάτων κατά περιουσιακών αγαθών του Ποινικού Κώδικα". Κατά συνέπειαν, θα έπρεπε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και εξαιτίας του ότι η προαναφερθείσα συμπεριφορά των εκκαλούντων - κατηγορουμένων και ήδη αναιρεσειόντων κατέστη μη αξιόποινη, δεν θα έπρεπε να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα δικαστική κρίση στο ανωτέρω δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, αλλά να κηρυχθούν αθώοι οι αναιρεσείοντες της ως άνω πράξης που αποδίδεται στον καθένα από αυτούς.
Κατά το άρθρο 30 παρ. 2 ΚΠΔ "Καμιά απόφαση ή ποινική διαταγή ποινικού δικαστηρίου σε δημόσια συνεδρίαση ή σε συμβούλιο και καμιά διάταξη ανακριτή δεν έχουν κύρος, αν δεν ακουστεί προηγουμένως ο εισαγγελέας". Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, στην περίπτωση κατά την οποία ο εισαγγελέας δεν υπέβαλε αιτιολογημένη πρόταση για λόγους αναιρέσεως, όταν αυτοί είναι ορισμένοι, αλλά εισήγαγε την υπόθεση στο δικαστήριο και δεν έχει υποβληθεί σχετική προς τούτο πρόταση, το δικαστήριο δεν υπεισέρχεται στην περαιτέρω ουσιαστική έρευνά της, έως ότου υποβληθεί τέτοια πρόταση (ΑΠ 217/2021).
Στην προκειμένη περίπτωση ο προτείνων Εισαγγελέας, με το από 20-1-2026 σημείωμά του προτείνει να γίνει δεκτός αυτεπαγγέλτως εξεταζόμενος λόγος που οδηγεί σε αναστολή της εις βάρος των αναιρεσειόντων ποινικής διώξεως και κατ' αποτέλεσμα σε εξάλειψη του εις βάρος τους αξιοποίνου, παρελκομένης της εξετάσεως των λόγων των υπό κρίση από 19-9-2025 (δύο) αιτήσεων αναιρέσεως και των από 29-12-2025 (δύο) προσθέτων λόγων, διότι καλύπτονται από την αναιρετική εμβέλεια του αυτεπαγγέλτως εξεταζομένου λόγου, που κατ' αυτόν έπρεπε να γίνει δεκτός. Με δεδομένο όμως ότι η αιτίαση που προεβλήθη από τον προτείνοντα Εισαγγελέα δεν έγινε δεκτή, δεν υφίσταται σχετική πρότασή του για τους περιεχόμενους στις ως άνω αιτήσεις και τους προσθέτους λόγους αναιρέσεως. Επομένως, ενόψει των ορισμών των άρθρων 30 παρ. 2 και 138 171 § 1 εδ. β', 513 ΚΠΔ, που επιτάσσουν την προηγούμενη υποβολή σχετικής εισαγγελικής πρότασης, το δικαστήριο πρέπει να απόσχει από την περαιτέρω ουσιαστική έρευνα των παραπάνω δύο αιτήσεων αναιρέσεως και των προσθέτων λόγων μέχρι την υποβολή κατά τη νέα εκδίκαση της υποθέσεως, που θα ορισθεί αρμοδίως, σχετικής εισαγγελικής προτάσεως και επί των λόγων αυτών.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΑΠΕΧΕΙ να αποφανθεί επί των από 19-9-2025 (δύο) αιτήσεων και των επ' αυτών από 29-12-2025 (δύο) προσθέτων λόγων των αναιρεσειόντων Α. Τ. του Κ. και Δ. Β. του Χ., για την αναίρεση της υπ' αρ. 3309/2024 αποφάσεως του Γ' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, προκειμένου η υπόθεση επανεισαχθεί στο ακροατήριο του παρόντος Δικαστηρίου για να υποβληθεί σχετική πρόταση του αρμοδίου Εισαγγελέως επί των εμπεριεχομένων σε αυτές λόγων.
ΚΡΙΘΗΚΕ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΙΣΘΗΚΕ στην Αθήνα στις 18 Μαρτίου 2026.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 24 Ιουνίου 2026.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ H ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ