Απόφαση 817 / 2026    (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)
Αριθμός 817/2026
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Z' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελένη Κατσούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνα Νάκου, Σπυρίδωνα Κουτσοχρήστο, Γεώργιο Παπαγεωργίου και Φώτιο Μουζάκη-Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 30 Απριλίου 2025, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Στυλιανού Κωσταρέλου (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευθυμίας Καλογεροπούλου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Φ. Τ. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ειρήνη Καπαγιαννίδου, για αναίρεση της υπ' αριθ. ΒΤ 1926/2024 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών.
Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που περιλαμβάνονται στην από …2025 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό …/2025.
Αφού άκουσε τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να επιβληθούν τα έξοδα στον αναιρεσείοντα και την πληρεξούσια δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Η υπό κρίση από 12-2-2025 αίτηση του Φ. Τ. του Π., κατοίκου ... (οδός ...), για αναίρεση της υπ' αρ. ΒΤ 1926/2024 αποφάσεως του Β' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, καταχωρισθείσα στο ειδικό βιβλίο στις 24-1-2025, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 464, 466 παρ. 1, 473 παρ. 2, 3, 474 παρ. 2Α, 4, 504 παρ. 1 και 505 ΚΠΔ) από δικαιούμενο πρόσωπο, έχον συμφέρον για την άσκησή της, και περιέχει ορισμένους λόγους αναίρεσης και, συγκεκριμένα, α) την έλλειψη από την απόφαση ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και β) την εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης ( άρθ. 510 παρ. 1, περ. Δ',Ε' ΚΠΔ). Επομένως, είναι παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω, ως προς την ουσιαστική βασιμότητα των λόγων της. Με την υπό κρίση αίτηση αναίρεσης, ο αναιρεσείων αιτιάται την προσβαλλόμενη απόφαση για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας. Η απόφαση του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου δεν εκθέτει με σαφήνεια και πληρότητα τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την διαδικασία και τα οποία συνιστούν τα αντικειμενικά στοιχεία του εγκλήματος και δεν περιέχει τις αποδείξεις στις οποίες στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου καθώς και τους νομικούς λόγους που δικαιολογούν την υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών στην παραπάνω ποινική διάταξη. Κατά το άρθρο 12 παρ. 3β' Ν. 1481/1984 "3. Με αστυνομικές διατάξεις μπορεί να ρυθμίζονται τα ακόλουθα θέματα: β. Τήρηση της κοινής ησυχίας".
Εξάλλου, κατά το άρθρο 10 Ν. 4637/2019 "Διατάραξη ησυχίας. Όλες οι παραβάσεις των προεδρικών διαταγμάτων της παραγράφου 1 περίπτωση α' του άρθρου 12 του ν. 1481/1984 και των αστυνομικών διατάξεων της παραγράφου 3 εδάφιο β' του ίδιου άρθρου τιμωρούνται με φυλάκιση έως πέντε μηνών ή χρηματική ποινή έως εκατόν πενήντα ημερήσιες μονάδες". Σύμφωνα δε με το άρθρο 1 ΑΔ 3/1996 "Ώρες μεσημβρινής και νυκτερινής ησυχίας- Απαγορεύσεις. 1. οι ώρες της μεσημβρινής και νυκτερινής ησυχίας καθορίζονται ως εξής: α. Κατά τη θερινή περίοδο από 15,00 έως 17,30 και από 23.00 έως 07.00. β. Κατά τη χειμερινή περίοδο από 15.30 έως 17.30 και από 22.00 έως 07.30. 2. Ως θερινή περίοδος, για την εφαρμογή της παρούσας, λογίζεται το χρονικό διάστημα από την 1 Απριλίου έως την 30 Σεπτεμβρίου και ως χειμερινή το χρονικό διάστημα από την 1 Οκτωβρίου έως την 31 Μαρτίου. 3. Κατά τις ώρες της μεσημβρινής και νυκτερινής ησυχίας απαγορεύονται: α. οι εργασίες ή άλλες δραστηριότητες που δημιουργούν θόρυβο. [...] β. Η λειτουργία κάθε μουσικού οργάνου ή συσκευής ραδιοφώνου, μαγνητοφώνου ή τηλεόραση σε υψηλή ένταση, οι φωνασκίες, οι θορυβώδεις χοροί και κάθε άλλη θορυβώδης εκδήλωση σε κατοικίες ή άλλους ιδιωτικούς χώρους. γ. Τα τραγούδια, οι φωνασκίες, η χρήση μουσικών οργάνων, η λειτουργία ραδιοφώνων, μαγνητοφώνων και τηλεοράσεων στους δρόμους, πλατείες και δημόσιους γενικά χώρους κατοικημένων περιοχών, καθώς και μέσα στα οχήματα μεταφοράς του κοινού..... Για την στοιχειοθέτηση του αδικήματος αυτού, αρκεί η αναπαραγωγή μουσικής, σε κάθε περίπτωση, μετά την 03.00 ώρα, και δεν απαιτείται να αναφέρεται στην απόφαση του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, αv η μουσική υπερέβαινε τα επιτρεπόμενα σε κατάστημα υγειονομικού ενδιαφέροντος όρια και αν η αναπαραγωγή μουσικής στην συγκεκριμένη περίπτωση, διατάραξε την κοινή ησυχία των περίοικων (ΑΠ 1572/2025).
Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ λόγο αναίρεσης, όταν αναφέρονται σ' αυτήν με σαφήνεια πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα προκύψαντα από την αποδεικτική διαδικασία πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη (ΟλΑΠ 1/2005). Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό, που αποτελούν ενιαίο σύνολο, και σε σχέση με τα αποδεικτικά μέσα πρέπει να προκύπτει από την απόφαση με βεβαιότητα ότι έχουν ληφθεί υπόψη και εκτιμηθεί όλα στο σύνολό τους και όχι ορισμένα μόνο από αυτά (ΑΠ 900/2022, ΑΠ 63/2021, ΑΠ 326/2021, ΑΠ 504/2020). Όσον αφορά, όμως, την ειρημένη αλληλοσυμπλήρωση (του αιτιολογικού με το διατακτικό) δεν υπάρχει πρόβλημα αν στο διατακτικό περιέχονται με πληρότητα τα στοιχεία της αντικειμενικής και υποκειμενικής υπόστασης του εγκλήματος, πλην, όμως, η συμπλήρωση αυτή δεν μπορεί να φθάσει μέχρι σημείου ολικής αναφοράς στα περιστατικά που αναγράφονται, ως λογικό συμπέρασμα, στο διατακτικό της απόφασης. Η προδιαληφθείσα αλληλοσυμπλήρωση προϋποθέτει αναφορά ορισμένων και διακριτών περιστατικών στην αιτιολογία της αποφάσεως και παραπομπή κατά τα λοιπά στο διατακτικό. Αν δεν αναφέρεται κανένα από τα περιστατικά αυτά στο αιτιολογικό, αλλά γίνεται καθολική παραπομπή δι' αυτού στο διατακτικό, δεν πληρούται η απαίτηση της ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας της απόφασης, αλλά η αιτιολογία μεταπίπτει σε τυπική (ΑΠ 74/2016). ενώ σε σχέση με τα αποδεικτικά μέσα που λήφθηκαν υπόψη από το δικαστήριο, προκειμένου να μορφώσει την καταδικαστική του κρίση, όπως επιβάλλουν οι διατάξεις των άρθρων 177 παρ. 1 και 178 ΚΠΔ, για την πληρότητα της αιτιολογίας αρκεί ο κατ' είδος προσδιορισμός τους (μάρτυρες, έγγραφα κλπ), χωρίς να απαιτείται ειδικότερη αναφορά ή αναλυτική παράθεσή τους και μνεία του τι ακριβώς προέκυψε από το καθένα χωριστά. Πρέπει όμως να προκύπτει με βεβαιότητα ότι το δικαστήριο τα έλαβε υπ' όψη και τα συνεκτίμησε όλα και όχι μόνο ορισμένα από αυτά κατ' επιλογήν (ΑΠ 906/2024). Η επιβαλλόμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της δικαστικής απόφασης, η έλλειψη της οποίας ιδρύει, τον προβλεπόμενο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του Κ.Π.Δ. λόγο αναιρέσεως, είναι αναγκαίο να υπάρχει όχι μόνο ως προς την κατηγορία, τη θεμελίωση δηλαδή της εκφερόμενης δικαιοδοτικής κρίσεως, σε σχέση με την ενοχή ή την αθωότητα του κατηγορουμένου, αλλά πρέπει να εκτείνεται και στους αυτοτελείς ισχυρισμούς, ήτοι εκείνους που προβάλλονται στο δικαστήριο της ουσίας, σύμφωνα με τα άρθρα 171 παρ. 2 και 333 παρ. 2 του Κ.Π.Δ., από τον κατηγορούμενο ή τον συνήγορό του και τείνουν στην άρση του αδίκου χαρακτήρα της πράξεως ή στον αποκλεισμό ή στη μείωση της ικανότητας για καταλογισμό ή στην εξάλειψη του αξιοποίνου ή στη μείωση της ποινής, υπό την προϋπόθεση ότι οι ισχυρισμοί αυτοί έχουν προβληθεί κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, με όλα δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά, που κατά νόμο απαιτούνται για τη θεμελίωσή τους, ώστε να μπορούν να αξιολογηθούν και σε περίπτωση αποδοχής τους, να οδηγούν στο κατά περίπτωση ευνοϊκό για τον κατηγορούμενο συμπέρασμα. Η παράλειψη δε του δικαστηρίου να απαντήσει σε τέτοιο ισχυρισμό, επιφέρει κατ' άρθρο 171 παρ. 2 του Κ.Π.Δ., απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας στο ακροατήριο, από την οποία ιδρύεται ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' ιδίου Κώδικα λόγος αναιρέσεως (Α.Π. 446/2022). Διαφορετικά το δικαστήριο της ουσίας δεν έχει υποχρέωση να απαντήσει ή να αιτιολογήσει ειδικά τη σιωπηρή ή ρητή απόρριψή τους(Ολομ. Α.Π. 2/2005, Α.Π. 1097/2022, 1053/2022, 290/2022). Ισχυρισμοί που αποτελούν άρνηση αντικειμενικού ή υποκειμενικού στοιχείου του εγκλήματος και συνεπώς της κατηγορίας ή απλά υπερασπιστικά επιχειρήματα, δεν είναι ουσιώδεις αυτοτελείς και συνεπώς το δικαστήριο της ουσίας δεν έχει υποχρέωση να αποφανθεί επ' αυτών με ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αλλά απαντά σε αυτούς με την περί ενοχής απόφασή του. Πρέπει ωστόσο το Δικαστήριο, σύμφωνα με τα αρ. 171, 177 και 178 ΚΠΔ, να ερευνά με επιμέλεια κάθε στοιχείο ή αποδεικτικό μέσο που επεκαλέσθη υπέρ αυτού ο κατ/νος, αν αυτό είναι χρήσιμο προς εξακρίβωση της αλήθειας αλλά και να εξετάζει αυτεπαγγέλτως όλα τα αποδεικτικά μέσα και κάθε στοιχείο που αφορά την προσωπικότητα του κατηγορουμένου ( ΑΠ 409/2023 ).
Επίσης από την παραδεκτή επισκόπηση για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου των παραδοχών της προσβαλλομένης αποφάσεως αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του, ότι, μετ'εκτίμηση των αναφερομένων κατ'είδος αποδεικτικών μέσων, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα (σελ. 5-6): ".... ο κατηγορούμενος, στο Περιστέρι Αττικής, την 18/07/2020 και ώρα 03:26, με πρόθεση παρέβη τις διατάξεις της υπ' αριθ. … Αστυνομικής Διάταξης και συγκεκριμένα, στον ανωτέρω τόπο και χρόνο, κατελήφθη ως προσωρινά υπεύθυνος του καταστήματος υγειονομικού ενδιαφέροντος με τον διακριτικό τίτλο "JOJO", ιδιοκτησίας της "JOJO LOUNGE CAFE MON. IKE" που βρίσκεται επί της οδού …, να έχει θέσει σε λειτουργία στερεοφωνικό συγκρότημα αποτελούμενο από ενισχυτή και ηχεία αναπαράγοντας μουσική καθ' υπέρβαση της άδειας παράτασης ωραρίου λειτουργίας μουσικής και μουσικών οργάνων, διαταράσσοντας έτσι ησυχία των περίοικων, κατά παράβαση της ανωτέρω Αστυνομικής Διάταξης". Κατόπιν το παραπάνω δικαστήριο κήρυξε τον κατηγορούμενο - αναιρεσείοντα ένοχο του ότι: "στο Περιστέρι Αττικής, την 18/07/2020 και ώρα 03:26, με πρόθεση παρέβη τις διατάξεις της υπ' αριθ. … Αστυνομικής Διάταξης και συγκεκριμένα, στον ανωτέρω τόπο και χρόνο, κατελήφθη ως προσωρινά υπεύθυνος του καταστήματος υγειονομικού ενδιαφέροντος με τον διακριτικό τίτλο "JOJO", ιδιοκτησίας της "JOJO LOUNGE CAFE MON. IKE" που βρίσκεται επί της οδού …, να έχει θέσει σε λειτουργία στερεοφωνικό συγκρότημα αποτελούμενο από ενισχυτή και ηχεία αναπαράγοντας μουσική καθ' υπέρβαση της άδειας παράτασης ωραρίου λειτουργίας μουσικής και μουσικών οργάνων, διαταράσσοντας έτσι ησυχία των περίοικων, κατά παράβαση της ανωτέρω Αστυνομικής Διάταξης". Όπως, όμως, προκύπτει από την σύγκριση σκεπτικού και διατακτικού, σε συνδυασμό με το επικληθέν από τον κατηγορούμενο προς υπεράσπισή του αποδεικτικό υλικό, πέραν του ότι η προδιαληφθείσα (στη μείζονα σκέψη της παρούσας αποφάσεως) αλληλοσυμπλήρωση προϋποθέτει αναφορά ορισμένων και διακριτών περιστατικών στην αιτιολογία της αποφάσεως και παραπομπή κατά τα λοιπά στο διατακτικό, ενώ στην προκειμένη περίπτωση είναι εντελώς τυπική και πανομοιότυπη, σε κάθε περίπτωση, δεν προκύπτει με βεβαιότητα ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη και τα συνεκτίμησε όλα και όχι μόνο ορισμένα από τα αποδεικτικά μέσα κατ' επιλογήν, από τα έγγραφα της δικογραφίας και ιδιαίτερα τα προσκομισθέντα από τον κατηγορούμενο (δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του) αποδεικτικά μέσα (εκ των οποίων ιδίως την κατάθεση της μάρτυρος υπερασπίσεώς του, με την οποία αμφισβήτησε αυτή, με συγκεκριμένη αναφορά, την ιδιότητά του ως προσωρινού υπευθύνου του καταστήματος) και, επομένως, η έλλειψη αυτή η οποία δεν καλύπτεται από την παράθεση στο περί ενοχής σκεπτικό τυπικής αιτιολογίας καθιστά ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο για την εκ μέρους του Δικαστηρίου μετά βεβαιότητας, λήψη υπόψη όλων των αποδεικτικών μέσων και περαιτέρω για τον λειτουργικό συσχετισμό και την συναξιολόγηση του περιεχομένου όλων αυτών, έχει δε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία κενών τα οποία καθιστούν την αιτιολογία ανεπαρκή, ελλιπή και μη ειδική και εμπεριστατωμένη, όπως απαιτείται από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και την διάταξη του άρθρου 139 του Κ.Π.Δ. (πρβλ. ΑΠ Ολ 2/2022).
Συνεπώς, το Β' Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, υπέπεσε στην πλημμέλεια της έλλειψης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας (άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ). Επομένως, ο από το άρθρο αυτό, πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης είναι βάσιμος. Κατόπιν αυτών, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. ΒΤ 1926/2024 απόφαση του Β' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι εφικτή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές, εκτός από αυτούς που δίκασαν την υπόθεση (άρθρο 519 ΚΠΔ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθμ. ΒΤ 1926/2024 αποφάσεως του Β' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών.
ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο ως άνω δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που την δίκασαν προηγουμένως.
ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 30 Ιουνίου 2025.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και τούτης αποχωρήσασας από την Υπηρεσία,ο αρχαιότερος, εν ενεργεία,της Συνθέσεως Αρεοπαγίτης
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 7 Ιουλίου 2026.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ