Προσωρινό κείμενο
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πέμπτο πενταμελές τμήμα)
της 25ης Φεβρουαρίου 2026 (*)
« Προδικαστική παραπομπή – Τελωνειακή ένωση – Κοινό Δασμολόγιο – Δασμολογική κατάταξη – Συνδυασμένη Ονοματολογία – Ερμηνεία – Έννοια των “προϊόντων που παρουσιάζονται σε σύνολα”, τα οποία αποτελούνται από περισσότερα χωριστά συστατικά στοιχεία – Σημείωση 3 του τμήματος VI του παραρτήματος I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 »
Στην υπόθεση T-69/25,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Bundesfinanzhof (Ομοσπονδιακό Φορολογικό Δικαστήριο, Γερμανία) με απόφαση της 12ης Νοεμβρίου 2024, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 15 Ιανουαρίου 2025, στο πλαίσιο της δίκης
A GmbH
κατά
Hauptzollamt C,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο πενταμελές τμήμα),
συγκείμενο από τους M. Sampol Pucurull, πρόεδρο, T. Pynn?, J. Laitenberger, M. Stancu και Γ. Βαλασίδη (εισηγητή), δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: J. Mart?n y P?rez de Nanclares
γραμματέας: V. Di Bucci
έχοντας υπόψη ότι στις 30 Ιανουαρίου 2025 το Δικαστήριο διαβίβασε στο Γενικό Δικαστήριο την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 50β, τρίτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
έχοντας υπόψη ότι πρόκειται για τον τομέα προδικαστικής αρμοδιότητας στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 50β, πρώτο εδάφιο, στοιχείο δ', του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ότι δεν εγείρεται ανεξάρτητο ζήτημα ερμηνείας κατά την έννοια του δευτέρου εδαφίου του ίδιου άρθρου,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
– η A GmbH, εκπροσωπούμενη από τον P. Kalski, διευθυντή, και τον R. Schwerin, δικηγόρο,
– η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τις A. Demeneix και B. Eggers,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1 Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία της Συνδυασμένης Ονοματολογίας (στο εξής: ΣΟ) που περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο (ΕΕ 1987, L 256, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 1101/2014 της Επιτροπής, της 16ης Οκτωβρίου 2014 (ΕΕ 2014, L 312, σ. 1), και ιδίως της έννοιας των «προϊόντων που παρουσιάζονται σε σύνολα», κατά τη σημείωση 3 του τμήματος VI του εν λόγω παραρτήματος.
2 Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της A GmbH, εταιρίας γερμανικού δικαίου, και του Hauptzollamt C (κεντρικού τελωνείου C, Γερμανία), σχετικά με τη δασμολογική κατάταξη συστήματος αποτελούμενου από κάψουλες που περιέχουν σκόνη κράματος αργύρου και υγρό υδράργυρο, προοριζόμενα να αναμειχθούν για να σχηματίσουν οδοντιατρικό αμάλγαμα αργύρου που χρησιμοποιείται για σφράγισμα οδοντικής κοιλότητας.
Το νομικό πλαίσιο
Το διεθνές δίκαιο
3 Το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων (στο εξής: ΕΣ) καταρτίστηκε από το Συμβούλιο Τελωνειακής Συνεργασίας, νυν Παγκόσμιο Οργανισμό Τελωνείων (ΠΟΤ), το οποίο συστάθηκε με τη Σύμβαση για την ίδρυση Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας, που συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 15 Δεκεμβρίου 1950. Το ΕΣ θεσπίστηκε με τη Διεθνή Σύμβαση για το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων, η οποία συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 14 Ιουνίου 1983 [Recueil des trait?s des Nations unies, τόμος 1503, σ. 4, αριθ. 25910 (1988)] και εγκρίθηκε, μαζί με το τροποποιητικό της πρωτόκολλο της 24ης Ιουνίου 1986, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, με την απόφαση 87/369/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 1987 (ΕΕ 1987, L 198, σ. 1).
4 Ο ΠΟΤ εγκρίνει, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 8 της Σύμβασης για το ΕΣ, τις επεξηγηματικές σημειώσεις και τις γνωμοδοτήσεις περί δασμολογικής κατάταξης που εκδίδει η επιτροπή του ΕΣ.
5 Οι γενικές παρατηρήσεις που περιλαμβάνονται στις επεξηγηματικές σημειώσεις σχετικά με τη σημείωση 3 του τμήματος VI του ΕΣ, όπως ίσχυαν κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης, έχουν ως εξής:
«Η παρούσα σημείωση αφορά τη δασμολογική κατάταξη των προϊόντων που παρουσιάζονται σε σύνολα, τα οποία αποτελούνται από περισσότερα χωριστά συστατικά στοιχεία που υπάγονται ολικώς ή μερικώς στο τμήμα VI. Η σημείωση αφορά, ωστόσο, μόνον τα σύνολα τα συστατικά στοιχεία των οποίων αναγνωρίζονται ότι προορίζονται, ύστερα από ανάμειξη, να αποτελέσουν προϊόν του τμήματος VI ή VII. Τέτοιου είδους σύνολα κατατάσσονται στην κλάση την κατάλληλη γι’ αυτό το τελευταίο προϊόν, υπό τον όρο ότι τα συστατικά αυτά στοιχεία πληρούν τις προϋποθέσεις των στοιχείων α) έως γ) της σημείωσης.
Ως παραδείγματα προϊόντων που παρουσιάζονται σε σύνολα, μπορούν να αναφερθούν τα τσιμέντα και άλλα προϊόντα για το σφράγισμα των δοντιών της κλάσης 3006, ορισμένα βερνίκια και χρώματα των κλάσεων 3208 έως 3210 καθώς και οι στόκοι κ.λπ. της κλάσης 3214. [...]
Πρέπει να σημειωθεί ότι τα προϊόντα που παρουσιάζονται σε σύνολα, τα οποία αποτελούνται από περισσότερα χωριστά συστατικά στοιχεία που υπάγονται ολικώς ή μερικώς στο τμήμα VI και αναγνωρίζονται ότι προορίζονται για διαδοχική χρήση χωρίς ανάμειξη δεν καλύπτονται από τη σημείωση 3 του παρόντος τμήματος. Τα προϊόντα αυτά, όταν είναι συσκευασμένα για τη λιανική πώληση, κατατάσσονται κατ’ εφαρμογή των γενικών ερμηνευτικών κανόνων [γενικώς, κανόνας 3, στοιχείο β)] όσον αφορά τα προϊόντα που δεν είναι συσκευασμένα για τη λιανική πώληση, τα συστατικά τους στοιχεία πρέπει να κατατάσσονται χωριστά.»
Το δίκαιο της Ένωσης
Η ΣΟ
6 Η δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων που εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση διέπεται από τη ΣΟ. Η ΣΟ βασίζεται στο ΕΣ. Η ΣΟ επαναλαμβάνει τις κλάσεις και τις εξαψήφιες διακρίσεις του ΕΣ, ενώ μόνον το έβδομο και το όγδοο ψηφίο αποτελούν υποδιαιρέσεις της ίδιας της ΣΟ.
7 Δυνάμει του άρθρου 12, παράγραφος 1, του κανονισμού 2658/87, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεσπίζει, κάθε χρόνο, κανονισμό ο οποίος περιλαμβάνει το πλήρες κείμενο της ΣΟ μετά των συντελεστών των δασμών, όπως αυτό προκύπτει από τα μέτρα που θεσπίζονται από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή από την Επιτροπή. Ο κανονισμός αυτός εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους.
8 Από τη δικογραφία που έχει στη διάθεσή του το Γενικό Δικαστήριο προκύπτει ότι το κείμενο της ΣΟ που έχει εφαρμογή στην υπόθεση της κύριας δίκης είναι εκείνο που προκύπτει από τον εκτελεστικό κανονισμό 1101/2014, ο οποίος τροποποίησε τη ΣΟ από 1ης Ιανουαρίου 2015.
9 Κατά τους γενικούς κανόνες για την ερμηνεία της ΣΟ, οι οποίοι περιλαμβάνονται στο παράρτημα I, μέρος πρώτο, τίτλος I, τμήμα A, του εκτελεστικού κανονισμού 1101/2014, προβλέπονται τα εξής:
«1. Το κείμενο των τίτλων των τμημάτων, των κεφαλαίων ή των υποκεφαλαίων θεωρείται ότι έχει μόνον ενδεικτική αξία, δεδομένου ότι η κατάταξη καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των κλάσεων και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων και σύμφωνα με τους παρακάτω κανόνες, εφόσον αυτοί δεν είναι αντίθετοι προς το κείμενο των εν λόγω κλάσεων και σημειώσεων.
[...]
3. Όταν εμπορεύματα πρέπει, εκ πρώτης όψεως, να καταταγούν σε δύο ή περισσότερες κλάσεις, σε εφαρμογή του κανόνα 2 β), ή σε κάθε άλλη περίπτωση, η κατάταξη γίνεται σύμφωνα με τα παρακάτω:
α) Η περισσότερο εξειδικευμένη κλάση πρέπει να έχει προτεραιότητα έναντι των κλάσεων με γενικότερο περιεχόμενο. Εντούτοις, όταν δύο ή περισσότερες κλάσεις καλύπτουν καθεμία ένα μόνο τμήμα των υλών που αποτελούν ένα αναμειγμένο προϊόν ή ένα σύνθετο είδος ή ένα μόνο τμήμα των ειδών, στην περίπτωση εμπορευμάτων που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση, αυτές οι κλάσεις πρέπει να θεωρούνται, σε σχέση με αυτό το προϊόν ή αυτό το είδος, ως εξίσου εξειδικευμένες, έστω και αν μία από αυτές δίνει μια περισσότερο ακριβή ή περισσότερο πλήρη περιγραφή.
β) Τα αναμεμειγμένα προϊόντα, τα τεχνουργήματα και τα είδη που αποτελούνται από διάφορες ύλες ή προκύπτουν από τη συναρμολόγηση διαφόρων αντικειμένων, καθώς και τα εμπορεύματα που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση, στα οποία η κατάταξη δεν μπορεί να γίνει με εφαρμογή του κανόνα 3 α), κατατάσσονται σύμφωνα με την ύλη ή το είδος που δίνει σ’ αυτά τον ουσιώδη τους χαρακτήρα, όταν είναι δυνατός αυτός ο καθορισμός.
[...]»
10 Το δεύτερο μέρος της ΣΟ, το οποίο φέρει τον τίτλο «Πίνακας δασμών», περιλαμβάνει το τμήμα VI, το οποίο τιτλοφορείται «Προϊόντα των χημικών βιομηχανιών και των συναφών βιομηχανιών».
11 Η σημείωση 1, στοιχείο Β), του τμήματος VI της ΣΟ προβλέπει ότι «[μ]ε την επιφύλαξη των διατάξεων του παραπάνω στοιχείου Α), κάθε προϊόν που ανταποκρίνεται στις εξειδικεύσεις του κειμένου μιας από τις κλάσεις 2843, 2846 ή 2852 πρέπει να κατατάσσεται στην κλάση αυτή και όχι σε άλλη κλάση του τμήματος αυτού».
12 Η σημείωση 2 του τμήματος VI της ΣΟ ορίζει τα εξής:
«Με την επιφύλαξη των διατάξεων της παραπάνω σημείωσης 1, κάθε προϊόν που, είτε λόγω της εμφάνισής του με μορφή δόσεων είτε λόγω της τυποποιημένης συσκευασίας του για τη λιανική πώληση, περιλαμβάνεται σε μία από τις κλάσεις 3004, 3005, 3006, 3212, 3303, 3304, 3305, 3306, 3307, 3506, 3707 ή 3808 πρέπει να κατατάσσεται στην κλάση αυτή και όχι σε άλλη κλάση της ονοματολογίας.»
13 Η σημείωση 3 του τμήματος VI της ΣΟ έχει ως εξής:
«Τα προϊόντα που παρουσιάζονται σε σύνολα, τα οποία αποτελούνται από περισσότερα χωριστά συστατικά στοιχεία που υπάγονται ολικώς ή μερικώς στο τμήμα αυτό και αναγνωρίζονται ότι προορίζονται, ύστερα από ανάμειξη, να αποτελέσουν προϊόν του τμήματος VI ή VII, κατατάσσονται στην κλάση την κατάλληλη γι’ αυτό το τελευταίο προϊόν, με τον όρο ότι τα συστατικά αυτά στοιχεία:
α) αναγνωρίζονται καθαρά, εξαιτίας της συσκευασίας τους, ότι προορίζονται να χρησιμοποιηθούν μαζί χωρίς προηγούμενη ανασυσκευασία
β) παρουσιάζονται ταυτόχρονα
γ) αναγνωρίζονται, από τη φύση τους ή από τις σχετικές τους ποσότητες, ότι το ένα συμπληρώνει το άλλο.»
14 Το τμήμα VI περιλαμβάνει τα κεφάλαια 28 και 30 της ΣΟ, τα οποία επιγράφονται, αντιστοίχως, «Ανόργανα χημικά προϊόντα. Ενώσεις ανόργανες ή οργανικές των πολυτίμων μετάλλων, των ραδιενεργών στοιχείων, των μετάλλων των σπανίων γαιών ή των ισοτόπων» και «Φαρμακευτικά προϊόντα».
15 Το κεφάλαιο 28 της ΣΟ περιλαμβάνει την κλάση 2805, που επιγράφεται «Μέταλλα αλκαλίων ή αλκαλικών γαιών. Μέταλλα σπανίων γαιών, σκάνδιο και ύττριο, έστω και αναμειγμένα ή σε κράμα μεταξύ τους. Υδράργυρος».
16 Το κεφάλαιο 28 της ΣΟ περιλαμβάνει επίσης την κλάση 2843, της οποίας ο τίτλος αντιστοιχεί στον ακόλουθο πίνακα:
|
2843 |
Πολύτιμα μέταλλα σε κολλοειδή κατάσταση. Ενώσεις ανόργανες ή οργανικές πολυτίμων μετάλλων, καθορισμένης ή μη χημικής σύστασης. Αμαλγάματα πολυτίμων μετάλλων |
|
|
|
[...] |
[...] |
[...] |
[...] |
|
2843 90 |
Άλλες ενώσεις. Αμαλγάματα |
|
|
|
2843 90 10 |
– – Αμαλγάματα |
5,3 |
— |
17 Σύμφωνα με τη σημείωση 4 του κεφαλαίου 30 της ΣΟ, προβλέπονται τα εξής:
«Στην κλάση 3006 περιλαμβάνονται μόνο τα παρακάτω προϊόντα, που θα πρέπει να κατατάσσονται σ’ αυτή την κλάση και όχι σε άλλη κλάση της ονοματολογίας:
[...]
στ) τα τσιμέντα και άλλα προϊόντα για το σφράγισμα των δοντιών. Τα τσιμέντα για την αποκατάσταση των οστών
[...]».
18 Το κεφάλαιο 30 της ΣΟ περιλαμβάνει την κλάση 3006, που φέρει τον τίτλο «Παρασκευάσματα και φαρμακευτικά είδη που αναφέρονται στη σημείωση 4 του κεφαλαίου». Η δασμολογική διάκριση 3006 40 00 φέρει τον τίτλο «Τσιμέντα και άλλα προϊόντα για το σφράγισμα των δοντιών τσιμέντα για την αποκατάσταση των οστών».
Οι κατευθυντήριες γραμμές
19 Οι κατευθυντήριες γραμμές για την κατάταξη στη Συνδυασμένη Ονοματολογία εμπορευμάτων που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση (ΕΕ 2013, C 105, σ. 1) (στο εξής: κατευθυντήριες γραμμές), προβλέπουν, μεταξύ άλλων, τα εξής:
«Για τους σκοπούς του [γενικού κανόνα 3, στοιχείο β', για την ερμηνεία της ΣΟ], η φράση “εμπορεύματα που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση” πρέπει να θεωρηθεί ότι αφορά εμπορεύματα τα οποία:
α) αποτελούνται από δύο τουλάχιστον διαφορετικά είδη τα οποία, εκ πρώτης όψεως, πρέπει να καταταγούν σε διαφορετικές κλάσεις
β) αποτελούνται από προϊόντα ή είδη που είναι συσκευασμένα μαζί για την εξυπηρέτηση συγκεκριμένης ανάγκης ή την άσκηση συγκεκριμένης δραστηριότητας και
γ) συσκευάζονται κατά τρόπο που παρέχει τη δυνατότητα απευθείας πώλησης στους χρήστες χωρίς επανασυσκευασία (π.χ., σε κουτιά ή σε θήκες ή επάνω σε υποθέματα από χαρτόνι).
[...]
Όλες οι ανωτέρω προϋποθέσεις πρέπει να πληρούνται.
Οι προαναφερόμενοι κανόνες δεν εφαρμόζονται σε “σύνολα”, τα οποία πρέπει να καταταγούν βάσει των κανόνων 1 και 6, όταν ο όρος “σύνολο” περιέχεται στο κείμενο του κωδικού ΣΟ, για παράδειγμα:
[...]
ή λόγω συγκεκριμένων διατάξεων, για παράδειγμα:
– Σημείωση 3 του τμήματος VI,
[...]».
Η διαφορά της κυρίας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα
20 Τον Σεπτέμβριο του 2015 η Α, προσφεύγουσα της κύριας δίκης, ζήτησε από το κεντρικό τελωνείο C τη χορήγηση δεσμευτικής δασμολογικής πληροφορίας για σύστημα αποτελούμενο από κάψουλες που περιέχουν δύο συστατικά στοιχεία, ήτοι σκόνη κράματος και υγρό υδράργυρο, τοποθετημένα σε διακριτούς θαλάμους. Από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι οι θάλαμοι αυτοί δεν μπορούν να αποσυνδεθούν χωρίς να καταστραφεί η κάψουλα που τους περικλείει. Πράγματι, η αποσύνδεση των θαλάμων επιφέρει άμεσα την ανάμειξη των συστατικών στοιχείων, αφ’ ης στιγμής υποστεί βλάβη το μεταξύ τους χώρισμα. Οι κάψουλες συσκευάζονται, μαζί με οδηγίες χρήσης, σε ποσότητες που προορίζονται για τη λιανική πώληση. Προορισμός τους είναι η ανάμειξη στα οδοντιατρεία με μια απλή εργασία που γίνεται με τη βοήθεια μικρών μηχανημάτων, ώστε να επιτευχθεί ποσότητα αμαλγάματος αργύρου έτοιμη προς χρήση προκειμένου να σφραγισθεί μια οδοντική κοιλότητα.
21 Με τη δεσμευτική δασμολογική πληροφορία της 5ης Νοεμβρίου 2015, το κεντρικό τελωνείο C δεν κατέταξε, αντιθέτως προς ό,τι είχε ζητήσει η A, το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης σύστημα που αποτελείται από κάψουλες στη δασμολογική διάκριση 3006 40 00 της ΣΟ, υποκείμενη σε δασμολογικό συντελεστή 0 %, αλλά στη διάκριση 2843 90 10 της ΣΟ, η οποία υπόκειται σε δασμολογικό συντελεστή 5,3 %.
22 Η Α άσκησε διοικητική ένσταση κατά της αποφάσεως του κεντρικού τελωνείου C.
23 Κατόπιν της απορρίψεως της διοικητικής ένστασής της, η A άσκησε ένδικη προσφυγή ενώπιον του Finanzgericht (φορολογικού δικαστηρίου, Γερμανία), το οποίο απέρριψε την προσφυγή. Το δικαστήριο αυτό έκρινε ότι το επίμαχο προϊόν ενέπιπτε στην κλάση 2843 της ΣΟ και όχι στην κλάση 3006 της ΣΟ, για τον λόγο ότι παρουσιαζόταν ως σύνολο κατά την έννοια της σημείωσης 3 του τμήματος VI της ΣΟ.
24 Η Α άσκησε αναίρεση κατά της ως άνω δικαστικής απόφασης ενώπιον του Bundesfinanzhof (Ομοσπονδιακού Φορολογικού Δικαστηρίου, Γερμανία), ήτοι του αιτούντος δικαστηρίου.
25 Το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι η επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης εξαρτάται από το κατά πόσον το επίμαχο προϊόν μπορεί να αποτελεί «σύνολο» κατά την έννοια της σημείωσης 3 του τμήματος VI της ΣΟ. Αν αυτό συμβαίνει, η δασμολογική κατάταξη θα πρέπει να πραγματοποιηθεί βάσει του προϊόντος που προκύπτει από την ανάμειξη των δύο συστατικών στοιχείων. Το τελικό αυτό προϊόν θα εμπίπτει στην κλάση 2843 της ΣΟ, η οποία υπερισχύει της κλάσεως 3006. Αντιθέτως, αν δεν πρόκειται για «σύνολο» κατά την έννοια της σημείωσης 3 του τμήματος VI της ΣΟ, το τελικό προϊόν που επιτυγχάνεται κατόπιν αναμείξεως δεν θα είναι καθοριστικό για την κατάταξη. Στην περίπτωση αυτή, το αποτελούμενο από κάψουλες σύστημα θα εμπίπτει στη δασμολογική διάκριση 3006 40 00 της ΣΟ και όχι στην κλάση 2843 90 10 αυτής, δεδομένου ότι η σκόνη κράματος και ο υδράργυρος δεν σχηματίζουν ακόμη αμάλγαμα.
26 Το αιτούν δικαστήριο διερωτάται, κατ’ αρχάς, αν η έννοια των «προϊόντων που παρουσιάζονται σε σύνολα» της σημείωσης 3 του τμήματος VI της ΣΟ πρέπει να ερμηνευθεί διαφορετικά από την έννοια των «εμπορευμάτων που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση», η οποία διαλαμβάνεται στον γενικό κανόνα 3, στοιχείο β', για την ερμηνεία της ΣΟ, όπως διευκρινίζεται με τις κατευθυντήριες γραμμές. Διερωτάται, ιδίως, κατά πόσον η απαίτηση των κατευθυντηρίων γραμμών, σύμφωνα με την οποία ένα σύνολο πρέπει να αποτελείται από δύο τουλάχιστον διακριτά ή δυνάμενα να αποσυνδεθούν είδη, ισχύει και για την έννοια των «συνόλων» της σημείωσης 3 του τμήματος VI της ΣΟ. Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι το νομικό ζήτημα που τίθεται στην υπόθεση της διαφοράς της κύριας δίκης πρέπει να διακρίνεται από το ζήτημα επί του οποίου αποφάνθηκε το Δικαστήριο με την απόφαση της 10ης Μαρτίου 2016, VAD και van Aert (C-499/14, EU:C:2016:155) και το οποίο αφορούσε την ερμηνεία της έννοιας του «συνόλου εμπορευμάτων» κατά τον γενικό κανόνα 3, στοιχείο β', για την ερμηνεία της ΣΟ.
27 Το αιτούν δικαστήριο διερωτάται, εν συνεχεία, κατά πόσον η προϋπόθεση της «ταυτόχρονης παρουσίασης» των συστατικών στοιχείων, η οποία προβλέπεται στη σημείωση 3, στοιχείο β', του τμήματος VI της ΣΟ, σημαίνει ότι απαιτείται δυνατότητα χωριστής παρουσίασης των συστατικών στοιχείων.
28 Τέλος, κατά το αιτούν δικαστήριο, ανακύπτει επίσης το ζήτημα αν το γεγονός ότι ο όρος «einige» (ορισμένα) χρησιμοποιείται στον πληθυντικό αριθμό στην απόδοση της σημείωσης 3 του τμήματος VI της ΣΟ στη γερμανική γλώσσα συνεπάγεται ότι όταν ένα προϊόν περιέχει δύο χωριστά στοιχεία, αμφότερα τα στοιχεία πρέπει υποχρεωτικά να υπάγονται στο τμήμα VI ή αν αρκεί να υπάγεται στο τμήμα αυτό ένα μόνον στοιχείο.
29 Υπό τις συνθήκες αυτές, το Bundesfinanzhof (Ομοσπονδιακό Φορολογικό Δικαστήριο) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Εμπίπτουν στον όρο “προϊόντα που παρουσιάζονται σε σύνολα”, κατά την έννοια της σημείωσης 3 του τμήματος VI της [ΣΟ], συστήματα αποτελούμενα από κάψουλες, εντός των οποίων δύο συστατικά –σκόνη κράματος και υγρός υδράργυρος– για την ανάμειξη οδοντιατρικών σφραγισμάτων από αμάλγαμα αργύρου είναι τοποθετημένα σε διακριτούς θαλάμους οι οποίοι δεν μπορούν να αποσυνδεθούν χωρίς να καταστραφεί το προϊόν;»
Επί του προδικαστικού ερωτήματος
30 Με το προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί κατά πόσον ο όρος «σύνολο», κατά τη σημείωση 3 του τμήματος VI της ΣΟ, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι καλύπτει σύστημα αποτελούμενο από κάψουλες που περιέχουν δύο συστατικά στοιχεία, ήτοι σκόνη κράματος και υγρό υδράργυρο, προορισμένα να αναμειχθούν προκειμένου να σχηματισθεί οδοντιατρικό αμάλγαμα αργύρου και ευρισκόμενα σε διακριτούς θαλάμους μη δυνάμενους να αποσυνδεθούν χωρίς να καταστραφεί η κάψουλα που τους περικλείει.
31 Προκειμένου να δοθεί απάντηση στο ερώτημα αυτό, πρέπει, κατά πρώτον, να κριθεί αν η έννοια των «προϊόντων που παρουσιάζονται σε σύνολα», κατά τη σημείωση 3 του τμήματος VI της ΣΟ, πρέπει να ερμηνεύεται διαφορετικά από την έννοια των «εμπορευμάτων που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση», κατά τον γενικό κανόνα 3, στοιχείο β', για την ερμηνεία της ΣΟ, όπως διευκρινίζεται με τις κατευθυντήριες γραμμές.
32 Συναφώς, αφενός, επισημαίνεται ότι ούτε η ΣΟ ούτε οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ ορίζουν την έννοια των «προϊόντων που παρουσιάζονται σε σύνολα» που διαλαμβάνεται στη σημείωση 3 του τμήματος VI της ΣΟ.
33 Αφετέρου, διαπιστώνεται ότι, για την εφαρμογή της σημείωσης 3 του τμήματος VI της ΣΟ, η κατάταξη των προϊόντων δεν καθορίζεται σε συνάρτηση με το συστατικό στοιχείο που τους προσδίδει τον ουσιώδη χαρακτήρα τους, αλλά σε συνάρτηση με το προϊόν που προκύπτει από την ανάμειξη των συστατικών στοιχείων που υπάγονται ολικώς ή μερικώς στο τμήμα VI της ΣΟ. Συνεπώς, η σημείωση 3 του τμήματος VI της ΣΟ αποτελεί ειδική διάταξη η οποία καθορίζει τις δικές της προϋποθέσεις εφαρμογής, που διακρίνονται από τις προϋποθέσεις που προβλέπει ο γενικός κανόνας 3, στοιχείο β', για την ερμηνεία της ΣΟ. Η σημείωση αυτή, ως ειδικός κανόνας, υπερισχύει του γενικού κανόνα 3, στοιχείο β', για την ερμηνεία της ΣΟ (βλ. σκέψη 9 ανωτέρω).
34 Το συμπέρασμα αυτό όσον αφορά τον αυτοτελή χαρακτήρα της έννοιας των «προϊόντων που παρουσιάζονται σε σύνολα», κατά τη σημείωση 3 του τμήματος VI της ΣΟ, επιβεβαιώνεται από τις κατευθυντήριες γραμμές, οι οποίες προβλέπουν ρητώς ότι ο γενικός κανόνας 3, στοιχείο β', για την ερμηνεία της ΣΟ δεν εφαρμόζεται όταν υφίσταται ειδική διάταξη σχετικά με τα «σύνολα». Η σημείωση 3 του τμήματος VI της ΣΟ περιλαμβάνεται στα παραδείγματα ειδικών διατάξεων που απαριθμούνται ρητώς στις κατευθυντήριες γραμμές (βλ. σκέψη 19 ανωτέρω).
35 Κατά συνέπεια, η έννοια των «προϊόντων που παρουσιάζονται σε σύνολα», κατά τη σημείωση 3 του τμήματος VI της ΣΟ, πρέπει να ερμηνεύεται αυτοτελώς, λαμβανομένων υπόψη των ειδικών προϋποθέσεων που αυτή θέτει.
36 Επομένως, πρέπει, κατά δεύτερον, να διευκρινιστούν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της σημειώσεως 3 του τμήματος VI της ΣΟ.
37 Συναφώς, πρώτον, επισημαίνεται ότι, για να μπορούν να χαρακτηριστούν ως «προϊόντα που παρουσιάζονται σε σύνολα», κατά την έννοια της σημείωσης 3 του τμήματος VI της ΣΟ, τα προϊόντα πρέπει να αποτελούνται από περισσότερα χωριστά συστατικά στοιχεία. Ο όρος «χωριστά συστατικά στοιχεία» πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι απαιτεί τα συστατικά στοιχεία, ήτοι εκείνα που μπορούν να προσδιορισθούν ως προοριζόμενα να αποτελέσουν το τελικό προϊόν, να είναι από φυσική άποψη διακριτά μεταξύ τους.
38 Εν προκειμένω, από τις πληροφορίες που παρέσχε το αιτούν δικαστήριο προκύπτει ότι τα δύο επίμαχα συστατικά στοιχεία, παρά τον φυσικό διαχωρισμό τους λόγω της συσκευασίας τους σε δύο διακριτούς θαλάμους, είναι άρρηκτα συνδεδεμένα, δεδομένου ότι είναι αδύνατο να αποσυνδεθούν οι εν λόγω θάλαμοι χωρίς να καταστραφεί η κάψουλα που τους περικλείει. Κατά το αιτούν δικαστήριο, το γεγονός αυτό θα μπορούσε να έχει ως συνέπεια τον αποκλεισμό των ως άνω συστατικών από την έννοια των «προϊόντων που παρουσιάζονται σε σύνολα», κατά τη σημείωση 3 του τμήματος VI της ΣΟ.
39 Εντούτοις, διαπιστώνεται ότι ούτε από το γράμμα της σημείωσης 3 του τμήματος VI της ΣΟ ούτε από τις επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ προκύπτει ότι η έννοια των «χωριστών συστατικών στοιχείων», κατά την εν λόγω σημείωση, προϋποθέτει ότι τα συστατικά αυτά στοιχεία πρέπει να μπορούν να αποσυνδεθούν χωρίς να επέρχεται καταστροφή του μηχανισμού που τα συνδέει.
40 Επομένως, το γεγονός ότι τα συστατικά στοιχεία είναι άρρηκτα συνδεδεμένα μεταξύ τους δεν συνιστά κρίσιμο κριτήριο που καθορίζει κατά πόσον το επίμαχο σύστημα που αποτελείται από κάψουλες μπορεί να χαρακτηρισθεί ως υπαγόμενο στα «προϊόντα που παρουσιάζονται σε σύνολα», κατά την έννοια της σημείωσης 3 του τμήματος VI της ΣΟ. Η συσκευασία των εν λόγω συστατικών σε διακριτούς θαλάμους, που αποτελούν τμήματα ενός ενιαίου συστήματος, αντιστοιχεί στην έννοια των «χωριστών συστατικών στοιχείων» που προβλέπεται στη σημείωση 3, έστω και αν οι θάλαμοι δεν μπορούν να αποσυνδεθούν χωρίς να καταστραφεί το σύστημα.
41 Η ερμηνεία αυτή είναι εξάλλου σύμφωνη με τον σκοπό της σημείωσης 3 του τμήματος VI της ΣΟ, ο οποίος συνίσταται στη διασφάλιση δασμολογικής κατατάξεως στηριζόμενης στο προϊόν που προκύπτει από την ανάμειξη, όταν τα χωριστά συστατικά στοιχεία αναγνωρίζονται ότι προορίζονται, αφ’ ης στιγμής τεθούν σε ελεύθερη κυκλοφορία, να ενωθούν σε ένα τελικό προϊόν.
42 Δεύτερον, η σημείωση 3 του τμήματος VI της ΣΟ εξαρτά τον χαρακτηρισμό «προϊόντα που παρουσιάζονται σε σύνολα» από την προϋπόθεση ότι περισσότερα χωριστά συστατικά στοιχεία υπάγονται ολικώς ή μερικώς στο τμήμα VI.
43 Όσον αφορά την αμφιβολία που εξέφρασε το αιτούν δικαστήριο ως προς την ανάγκη, όταν υπάρχουν δύο συστατικά στοιχεία, να εμπίπτουν αμφότερα στο τμήμα VI, επισημαίνεται ότι η αμφιβολία αυτή πηγάζει από το γράμμα της απόδοσης της σημείωσης 3 του τμήματος VI της ΣΟ στη γερμανική γλώσσα, που χρησιμοποιεί τους όρους «einige oder alle» (ορισμένα ή όλα). Πράγματι, στην απόδοση στη γερμανική γλώσσα, ο όρος «einige» είναι αριθμητικό επίθετο που υποδηλώνει μια απροσδιόριστη πολλαπλότητα, οπότε μια αμιγώς γραμματική ερμηνεία θα μπορούσε να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι, όταν πρόκειται για δύο μόνον συστατικά στοιχεία, αμφότερα πρέπει να εμπίπτουν στο τμήμα VI.
44 Συναφώς, από τη σύγκριση των αποδόσεων της σημείωσης 3 του τμήματος VI της ΣΟ στις διάφορες γλώσσες προκύπτει ότι οι αποδόσεις στη γερμανική και τη φινλανδική γλώσσα χρησιμοποιούν, αντιστοίχως, τους όρους «einige oder alle» και «jotkut tai kaikki», οι οποίοι, λόγω της χρήσεως του πληθυντικού αριθμού, παραπέμπουν σε ορισμένα ή στο σύνολο των συστατικών στοιχείων. Αντιθέτως, στις αποδόσεις στην ελληνική, την ισπανική, τη γαλλική, την ιταλική, την πορτογαλική, τη ρουμανική, τη σουηδική και την αγγλική γλώσσα χρησιμοποιούνται, αντιστοίχως, οι όροι «ολικώς ή μερικώς», «en su totalidad o en parte», «en totalit? ou en partie», «in tutto o in parte», «no todo ou em parte», «in totalitate sau par?ial», «?tminstone n?gon» και «some or all of which», οι οποίοι παραπέμπουν είτε σε ένα μέρος είτε στο σύνολο των συστατικών στοιχείων.
45 Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η διατύπωση που χρησιμοποιείται σε μία από τις γλωσσικές αποδόσεις διατάξεως του δικαίου της Ένωσης δεν μπορεί να αποτελέσει τη μοναδική βάση για την ερμηνεία της διατάξεως αυτής ούτε μπορεί να της δίδεται προτεραιότητα σε σχέση με τις λοιπές γλωσσικές αποδόσεις. Πράγματι, οι διατάξεις του δικαίου της Ένωσης πρέπει να ερμηνεύονται και να εφαρμόζονται κατά τρόπο ομοιόμορφο, υπό το πρίσμα των αποδόσεών τους σε όλες τις γλώσσες της Ένωσης. Σε περίπτωση αποκλίσεως μεταξύ των διαφόρων γλωσσικών αποδόσεων ενός νομοθετήματος της Ένωσης, η επίμαχη διάταξη πρέπει να ερμηνεύεται βάσει του γενικότερου πλαισίου στο οποίο εντάσσεται η ρύθμιση της οποίας αποτελεί μέρος καθώς και του σκοπού τον οποίο η τελευταία επιδιώκει (βλ. απόφαση της 23ης Ιανουαρίου 2020, Bundesagentur f?r Arbeit, C-29/19, EU:C:2020:36, σκέψη 48 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
46 Δεν αμφισβητείται ότι η ερμηνεία της σημείωσης 3 του τμήματος VI της ΣΟ υπό την έννοια ότι απαιτεί, εφόσον υφίστανται δύο συστατικά στοιχεία, αμφότερα να εμπίπτουν στο τμήμα αυτό θα καθιστούσε αλυσιτελή την περιεχόμενη στην εν λόγω σημείωση αναφορά σε σύνολα των οποίων τα στοιχεία προορίζονται, ύστερα από ανάμειξη, να αποτελέσουν προϊόν του τμήματος VI ή VII. Πράγματι, αν, στο πλαίσιο μιας τέτοιας ερμηνείας, το σύνολο των συστατικών στοιχείων έπρεπε να υπάγεται στο τμήμα VI, η ανάμειξη των στοιχείων αυτών δεν θα μπορούσε να οδηγήσει παρά μόνο στην παραγωγή προϊόντος υπαγόμενου στο ίδιο τμήμα, οπότε η ρητή αναφορά στο τμήμα VII θα καθίστατο παντελώς αλυσιτελής.
47 Επομένως, η σημείωση 3 του τμήματος VI της ΣΟ έχει εφαρμογή αν ένα από τα χωριστά συστατικά στοιχεία εμπίπτει στο τμήμα αυτό.
48 Τρίτον, κατά τη σημείωση 3 του τμήματος VI της ΣΟ, ως «προϊόντα που παρουσιάζονται σε σύνολα», κατά την έννοια της σημείωσης αυτής, μπορούν να θεωρηθούν μόνον τα σύνολα των οποίων τα συστατικά στοιχεία αναγνωρίζονται ότι προορίζονται, ύστερα από ανάμειξη, να αποτελέσουν προϊόν του τμήματος VI ή VII. Τούτο συμβαίνει εν προκειμένω, δεδομένου ότι το τελικό προϊόν που λαμβάνεται κατόπιν αναμείξεως, ήτοι το οδοντιατρικό αμάλγαμα αργύρου, μπορεί να εμπίπτει σε διαφορετικές κλάσεις που περιλαμβάνονται στο τμήμα VI της ΣΟ, το οποίο περιλαμβάνει τα κεφάλαια 28 έως 38 της ΣΟ.
49 Τέταρτον, από το γράμμα της σημείωσης 3 του τμήματος VI της ΣΟ προκύπτει ότι τα προϊόντα που παρουσιάζονται σε σύνολα εμπίπτουν στη σημείωση αυτή μόνον εφόσον πληρούνται σωρευτικώς τρεις προϋποθέσεις, ήτοι όταν τα συστατικά στοιχεία, πρώτον, εξαιτίας της συσκευασίας τους, αναγνωρίζονται σαφώς ως προοριζόμενα να χρησιμοποιηθούν μαζί χωρίς προηγούμενη ανασυσκευασία, δεύτερον, παρουσιάζονται ταυτόχρονα και, τρίτον, αναγνωρίζονται, από τη φύση τους ή από τις αντίστοιχες ποσότητές τους, ότι το ένα συμπληρώνει το άλλο.
50 Όσον αφορά την πρώτη προϋπόθεση, από την ίδια τη δομή του συστήματος που αποτελείται από κάψουλες προκύπτει ότι τα δύο συστατικά στοιχεία του επίμαχου στην υπόθεση της κύριας δίκης προϊόντος προορίζονται να χρησιμοποιηθούν μαζί χωρίς προηγούμενη ανασυσκευασία. Τα συστατικά αυτά, τα οποία περιέχονται σε ακριβείς δόσεις σε δύο διακριτούς θαλάμους, προορίζονται να αναμειχθούν με τη βοήθεια μικρών μηχανημάτων, προκειμένου να παραχθεί οδοντιατρικό αμάλγαμα αργύρου.
51 Όσον αφορά τη δεύτερη προϋπόθεση, η οποία αποτελεί αντικείμενο των προβληματισμών του αιτούντος δικαστηρίου, αυτή πληρούται όταν τα συστατικά στοιχεία παρουσιάζονται ταυτόχρονα κατά τον εκτελωνισμό.
52 Αντιθέτως, η προϋπόθεση αυτή ουδόλως σημαίνει ότι τα συστατικά στοιχεία πρέπει να μπορούν να παρουσιάζονται χωριστά.
53 Όπως προκύπτει από τη σκέψη 41 ανωτέρω, ερμηνεία κατά την οποία η προϋπόθεση της «ταυτόχρονης παρουσιάσεως» των συστατικών στοιχείων εξαρτάται από τη δυνατότητα φυσικής αποσύνδεσής τους θα ήταν εξάλλου αντίθετη προς τον σκοπό της σημείωσης 3 του τμήματος VI της ΣΟ.
54 Ως εκ τούτου, το γεγονός ότι τα συστατικά στοιχεία του επίμαχου στην κύρια δίκη προϊόντος δεν μπορούν να παρουσιαστούν χωριστά χωρίς να προκληθεί η καταστροφή του αποτελούμενου από κάψουλες συστήματος που τα περικλείει, λόγω του ότι οι θάλαμοι του συστήματος συνδέονται αναπόσπαστα μεταξύ τους, δεν μπορεί να εμποδίσει να χαρακτηρισθεί το επίμαχο προϊόν ως εμπίπτον στα «προϊόντα που παρουσιάζονται σε σύνολα» κατά την έννοια της σημείωσης 3 του τμήματος VI της ΣΟ, δεδομένου ότι το καθοριστικό στοιχείο για τον χαρακτηρισμό αυτόν είναι η ταυτόχρονη παρουσίαση, κατά τον χρόνο του εκτελωνισμού, των από φυσική άποψη διακριτών συστατικών στοιχείων, ανεξαρτήτως του κατά πόσον αυτά συνδέονται αναπόσπαστα μεταξύ τους.
55 Όσον αφορά την τρίτη προϋπόθεση, από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι, κατά τον χρόνο του εκτελωνισμού, τα δύο συστατικά στοιχεία του επίμαχου στην υπόθεση της κύριας δίκης προϊόντος αναγνωρίζονται ως στοιχεία που συμπληρώνουν το ένα το άλλο, δεδομένου ότι, καίτοι δεν έχουν ακόμη αναμειχθεί κατά τρόπο ώστε να σχηματίσουν οδοντιατρικό αμάλγαμα αργύρου, η δοσολογία τους αντιστοιχεί ήδη ακριβώς στην αναγκαία για την κατασκευή ενός σφραγίσματος δοσολογία, οπότε πληρούται η προϋπόθεση αυτή.
56 Μολονότι, εν προκειμένω, οι προϋποθέσεις εφαρμογής της σημείωσης 3 του τμήματος VI της ΣΟ φαίνεται εκ πρώτης όψεως να πληρούνται όσον αφορά το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης προϊόν, στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να εξακριβώσει ότι πληρούνται, όσον αφορά τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της οποίας έχει επιληφθεί, όλες οι προϋποθέσεις που προβλέπει η σημείωση 3.
57 Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, στο υποβληθέν ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι ο όρος «σύνολο», κατά τη σημείωση 3 του τμήματος VI της ΣΟ, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι καλύπτει συστήματα αποτελούμενα από κάψουλες που περιέχουν δύο συστατικά στοιχεία, ήτοι σκόνη κράματος και υγρό υδράργυρο, προορισμένα να αναμειχθούν προκειμένου να σχηματισθεί οδοντιατρικό αμάλγαμα αργύρου και τοποθετημένα σε διακριτούς θαλάμους μη δυνάμενους να αποσυνδεθούν χωρίς να καταστραφεί η κάψουλα που τους περικλείει.
Επί των δικαστικών εξόδων
58 Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Γενικό Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο πενταμελές τμήμα)
αποφαίνεται:
Ο όρος «σύνολο», κατά τη σημείωση 3 του τμήματος VI του παραρτήματος I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, σχετικά με την δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο, όπως τροποποιήθηκε με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 1101/2014 της Επιτροπής της 16ης Οκτωβρίου 2014, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι καλύπτει συστήματα αποτελούμενα από κάψουλες που περιέχουν δύο συστατικά στοιχεία, ήτοι σκόνη κράματος και υγρό υδράργυρο, προορισμένα να αναμειχθούν προκειμένου να σχηματισθεί οδοντιατρικό αμάλγαμα αργύρου και τοποθετημένα σε διακριτούς θαλάμους μη δυνάμενους να αποσυνδεθούν χωρίς να καταστραφεί η κάψουλα που τους περικλείει.
|
Sampol Pucurull |
Pynn? |
Laitenberger |
|
Stancu |
Βαλασίδης |
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
(υπογραφές)
* Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.